قطر از طرح جدید همکاری دفاعی منطقه‌ای خبر داد

شیخ سعود بن عبدالرحمن آل ثانی، معاون نخست‌وزیر و وزیر مشاور در امور دفاعی قطر، دوشنبه ۲۷ مهر / ۱۹ اکتبر در جریان سخنرانی در مجمع امنیت جهانی در دوحه اعلام کرد که این کشور به‌زودی از یک مشارکت جدید با شرکای منطقه‌ای برای پیشبرد ابتکارهای دفاعی مشترک رونمایی خواهد کرد.

مجمع امنیت جهانی دوحه، با هدف بررسی مهم‌ترین چالش‌های امنیتی جهان، امسال از امروز دوشنبه آغاز شده و تا چهارشنبه ۲۹ مهر / ۲۱ اکتبر ادامه دارد. موضوع محوری این نشست «آینده اتحادها» است و مقام‌ها و کارشناسان بیش از ۱۰۰ کشور در آن شرکت دارند.

معاون نخست‌وزیر قطر گفت: «خوشحالم اعلام کنم که به‌زودی مشارکت جدیدی را اعلام خواهیم کرد.» به‌گفته او، قطر در دوره اخیر توانمندی‌های دفاعی خود را مورد بازبینی قرار داده و تقویت پدافند هوایی، مقابله با پهپادها، امنیت سایبری و امنیت آب را در اولویت قرار داده است.

شیخ سعود بن عبدالرحمن آل ثانی همچنین بر اهمیت همکاری میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس تأکید کرد و گفت همکاری با ایالات متحده آمریکا توان دفاعی کشورهای منطقه را تقویت کرده است. او با اشاره به تجربه جنگ ایران افزود که به‌واسطه تبادل دانش و تجربه و دهه‌ها سرمایه‌گذاری نظامی، بیش از ۹۰ درصد حملات در جریان این جنگ خنثی شده‌اند.

تداوم ارتباط دوحه با تهران با وجود حملات

شیخ سعود در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد که قطر با وجود حملات به خاک این کشور و اختلاف‌نظرها بر سر مناقشه منطقه‌ای، کانال‌های ارتباطی خود با ایران را باز نگه داشته است.

او گفت دوحه پیش از آغاز حملات، روابطی مبتنی بر اعتماد با تهران داشت و میدان گازی مشترک دو کشور نیز از جمله زمینه‌های پیوند میان آنها بود. به‌گفته او، قطر تا پیش از ژوئن سال گذشته میلادی، هیچ حادثه‌ای با ایران نداشت؛ اشاره‌ای به حمله تلافی‌جویانه ایران در سال ۲۰۲۵ در واکنش به حملات آمریکا به تأسیسات هسته‌ای این کشور.

معاون نخست‌وزیر قطر در پاسخ به پرسشی درباره حمله ایران به تأسیسات گازی رأس لفان گفت دوحه از این حمله غافلگیر شده بود، اما پس از آن گفت‌وگوهایی با تهران انجام شده است.

او تصریح کرد: «ما هرگز ارتباط خود را قطع نمی‌کنیم.» به‌گفته شیخ سعود، دو طرف با وجود اختلافات، در سطوح مختلف به تماس‌های خود ادامه داده‌اند و به نوعی «درک مشترک» دست یافته‌اند.

هشدار قطر درباره تشدید پیامدهای بحران انرژی

معاون نخست‌وزیر قطر در ادامه هشدار داد که پیامدهای اقتصادی اختلال در عرضه انرژی از منطقه خلیج فارس هنوز به اوج خود نرسیده است و ممکن است در روزها و ماه‌های آینده ابعاد گسترده‌تری پیدا کند.

او در مجمع امنیت جهانی در دوحه گفت: «ما هنوز به اوج پیامدهای بحران انرژی نرسیده‌ایم.»

شیخ سعود چند تهدید عمده پیش روی قطر و دیگر کشورهای منطقه را برشمرد که از جمله آنها می‌توان به تهدید حاکمیت ملی کشورها، اختلال در عرضه انرژی و سرایت پیامدهای درگیری‌های منطقه‌ای اشاره کرد.

در ماه مارس، حملات ایران به مجموعه صنعتی رأس لفان قطر، یکی از مراکز مهم تولید گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی)، خساراتی وارد کرد. این تأسیسات از مراکز کلیدی صنعت انرژی قطر به‌شمار می‌رود.

معاون نخست‌وزیر قطر با تأکید بر نقش خلیج فارس در تجارت بین‌المللی هشدار داد که بی‌ثباتی در این منطقه می‌تواند زنجیره تأمین کالا و انرژی را در هر دو جهت شرق به غرب و غرب به شرق مختل کند.

او همچنین گفت ناامنی منطقه‌ای ممکن است بر سرمایه‌گذاری‌های کشورهای خلیج فارس در اروپا و آمریکا و نیز کمک‌های مالی این کشورها به سایر کشورها تأثیر بگذارد.

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران؛ محور اصلی رایزنی‌های امنیتی منطقه

در ادامه نشست امنیت جهانی در دوحه، جنگ جاری آمریکا و اسرائیل علیه ایران و تهدیدهای ناشی از آن برای امنیت منطقه، به محور اصلی گفت‌وگوها تبدیل شد.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده از این نشست، مقام‌های قطری اعلام کردند که مشارکت دفاعی جدید مورد نظر دوحه قرار است با همکاری کشورهای منطقه و فراتر از آن شکل بگیرد و به تقویت ساختار دفاعی مشترک کمک کند.

اهمیت این همکاری‌ها در شرایطی افزایش یافته که دست‌کم سفارتخانه‌های ۱۲ کشور در منطقه درباره احتمال اختلال در سفرهای هوایی به شهروندان آمریکایی هشدار داده‌اند. این وضعیت، نگرانی‌ها از گسترش دامنه تهدیدهای امنیتی و پیامدهای جنگ ایران را افزایش داده است.

در این نشست، افزون بر وزیران کشور و مقام‌های ارشد دفاعی، رؤسای سازمان‌های امنیتی مختلف نیز حضور داشتند و درباره ضرورت تدوین راهبردی چندوجهی برای مقابله با تهدیدهای کنونی بحث کردند.

این راهبرد، به گفته شرکت‌کنندگان، نباید تنها بر دفاع متعارف متمرکز باشد، بلکه باید تقویت پدافند هوایی و مقابله با حملات به تأسیسات حیاتی با استفاده از ابزارهایی مانند پهپادهای کوچک را نیز در بر بگیرد؛ حملاتی که می‌توانند خسارت‌های چند میلیارد دلاری به‌بار آورند.

امنیت دریایی نیز یکی از اولویت‌های اصلی کشورهای منطقه عنوان شده است؛ به‌ویژه آن‌که تنگه هرمز و باب‌المندب همچنان با اختلال روبه‌رو هستند و ناامنی در این گذرگاه‌های راهبردی می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای تجارت جهانی و انتقال انرژی داشته باشد.

هشدار سفارتخانه‌های آمریکا درباره تهدیدهای مرتبط با ایران و حوثی‌ها

هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها از گسترش جنگ و بی‌ثباتی در خاورمیانه، چندین سفارتخانه آمریکا در منطقه هشدارهای امنیتی مشابهی برای شهروندان آمریکایی صادر کرده‌اند. این هشدارها به تهدیدهای احتمالی ناشی از اقدامات ایران یا گروه حوثی در یمن اشاره دارند.

در متن این هشدارها آمده است که ایران و گروه‌های حامی آن ممکن است منافع دیگر آمریکا در خارج از کشور یا مکان‌های مرتبط با ایالات متحده و شهروندان آمریکایی در نقاط مختلف جهان، از جمله شرکت‌ها و مؤسسات آمریکایی را هدف قرار دهند.

سفارتخانه‌های آمریکا همچنین از شهروندان این کشور خواسته‌اند احتمال لغو پروازها، بسته‌شدن حریم‌های هوایی و اختلال در سفرها را در نظر بگیرند و با توجه به پیچیدگی شرایط امنیتی، هوشیاری بیشتری داشته باشند.

این هشدارها با اشاره به حملات جاری حوثی‌ها علیه عربستان سعودی تأکید می‌کنند که دامنه درگیری ممکن است به‌سرعت از محدوده جغرافیایی فعلی فراتر برود.

هشدارهای یادشده ۱۲ کشور خاورمیانه را پوشش می‌دهند که شامل کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، اردن، عراق، سوریه، لبنان، اسرائیل، یمن و ایران هستند.

سفر لاوروف به تهران

از سوی دیگر، خبرگزاری تاس روسیه گزارش داد که سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه این کشور، در جریان سفر خود به ایران، اقدامات مسکو برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای را تشریح خواهد کرد؛ تنش‌هایی که به‌گفته طرف روسی، در پی اقدامات آمریکا و اسرائیل ایجاد شده‌اند.

بر اساس این گزارش، لاوروف روز دوشنبه در تهران با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، دیدار خواهد کرد و با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز به گفت‌وگو خواهد نشست.

وزیر خارجه روسیه همچنین قرار است مقام‌های ایرانی را در جریان نتایج دیدارهای اخیر خود با مقام‌های کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در منامه، پایتخت بحرین، قرار دهد.

این سفر در شرایطی انجام می‌شود که ادامه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نگرانی‌ها درباره امنیت منطقه، اختلال در مسیرهای انتقال انرژی و احتمال گسترش درگیری‌ها را افزایش داده و تلاش‌های دیپلماتیک برای مهار بحران را به یکی از موضوعات اصلی رایزنی‌های منطقه‌ای تبدیل کرده است.