گفت‌وگوی آنلاین درباره زنان، هویت کُردی و خشونت سیاسی

سیران عربی، زن بلاگر جوان کُرد اهل مهاباد است که در ۱ شهریور ۱۴۰۵، در پی انتشار ویدئویی درباره محمد ماملی، خواننده سرشناس کُرد، و شکل‌گیری موجی از خشم و اعتراض در شبکه‌های اجتماعی، توسط پلیس فتا جمهوری اسلامی بازداشت شد. شماری از طرفداران این خواننده، ویدئوی منتشرشده از سوی او را حاوی اظهارات تمسخرآمیز دانستند و به آن اعتراض کردند.

چرا در جوامعی که خود تجربه سرکوب سیاسی، تبعیض و خشونت را پشت سر گذاشته‌اند، گاهی خشم اجتماعی به‌جای آنکه متوجه ساختارهای قدرت و سازوکارهای سرکوب شود، به سوی زنان و آزادی‌های فردی آنان نشانه می‌رود؟ چگونه بدن، صدا، پوشش و حتی شوخی‌کردن یک زن به موضوع قضاوت عمومی، دفاع از «ناموس» و «آبروی جامعه» و مطالبه مجازات تبدیل می‌شود؟

ماجراهایی مانند دستگیری سیران عربی و واکنش‌های گسترده به آن، فرصتی برای بازاندیشی در رابطه میان زن، قدرت، سنت و آزادی فردی فراهم کرده‌اند. این رویداد، فراتر از اختلاف سلیقه هنری یا مخالفت سیاسی، پرسش‌هایی اساسی درباره حق انتخاب زنان، اقتدار مردسالارانه و مرز میان نقد و سرکوب پیش می‌کشد.

در این نشست آنلاین، با حضور دیلان پویا و نگین شیخ‌الاسلامی وطنی، به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت که چگونه مفاهیم «ناموس» و «آبروی جمعی» به ابزارهایی برای کنترل زندگی زنان تبدیل می‌شوند و شبکه‌های اجتماعی چگونه با گسترش موج‌های خشم، توهین و تهدید، به شکل‌گیری دادگاه‌های مجازی و بازتولید خشونت جنسیتی دامن می‌زنند.

از خشم سیاسی تا کنترل بدن زن: هویت کُردی و قدرت مردسالارانه

گفت‌وگوی آنلاین با سخنرانی دیلان پویا و نگین شیخ‌الاسلامی وطنی

نگین شیخ‌الاسلامی وطنی، روزنامه‌نگار و کنشگر سیاسی و حقوق زنان، دانش‌آموخته ادبیات فارسی و روزنامه‌نگاری از دانشگاه علامه طباطبایی است. او در حال حاضر با آرنا نیوز همکاری می‌کند و مجری و تهیه‌کننده برنامه «آگورا» در این رسانه خبری است.

فعالیت‌های او در تقاطع روزنامه‌نگاری، فمینیسم و سیاست شکل گرفته‌اند و بر بررسی آزادی زنان در پیوند با عدالت اجتماعی، به‌رسمیت‌شناختن تکثر و تحقق دموکراسی تمرکز دارند. تجربه زنان کُرد، جنبش «ژن، ژیان، ئازادی» و پیوند میان جنسیت، هویت سیاسی و ساختارهای قدرت از محورهای اصلی فعالیت‌های حرفه‌ای و فکری او هستند.

او در تحلیل‌های خود، مسائل فمینیسم و حقوق ملیت‌های غیرفارس در ایران را با تأکید بر تجربه‌های سیاسی کردستان و بلوچستان، تکثر ملی و فرهنگی و تمرکززدایی بررسی می‌کند. رویکرد روزنامه‌نگارانه او بر پرسش‌گری انتقادی درباره توزیع قدرت، حقوق زبانی و ملی، مشارکت سیاسی و سازوکارهای بازتولید نابرابری، به‌ویژه علیه زنان و گروه‌های تحت ستم، استوار است.

دیلان پویا، دانش‌آموخته حوزه‌های ایران‌شناسی و حقوق، از فعالان پیشین گروه انقلابی «اشغال وال‌استریت» است. او از آغاز حملات گروه دولت اسلامی (داعش)، تجربه حضور در جنگ در روژآوای کوردستان، در شمال و شرق سوریه و در مناطق ایزدی‌نشین کردستان عراق را داشته و از نزدیک به بررسی و مقابله با خشونت جنسیتی علیه زنان در شرایط جنگی پرداخته است.

شناخت زمینه‌های تاریخی و فرهنگی ستم، از جمله ستم جنسیتی، محور پروژه سیاسی و پژوهشی دیلان پویاست؛ تلاشی برای فهم مناسبات قدرت، نقد سلطه و گشودن افق‌های تازه رهایی از طریق پیوندهای طبقاتی، نامتمرکز و رهایی‌بخش. او همچنین از ناظران مسائل سوریه و ترکیه است و تجربه کار میدانی در منطقه دارد.

محورهای گفت‌وگو

این نشست فرصتی است برای گفت‌وگو درباره آزادی بیان، برابری جنسیتی، مسئولیت اجتماعی در فضای مجازی و ضرورت شکستن چرخه خشونت؛ تلاشی برای بازاندیشی در ارزش‌ها و هنجارهایی که به نام فرهنگ، هویت یا ناموس، آزادی و کرامت انسانی زنان را محدود می‌کنند. از جمله محورهای این بحث:

همچنین نقش ساختارهای سنتی خانواده، شکاف‌های نسلی، جریان‌های سیاسی و مذهبی و شرایط اجتماعی و اقتصادی را در شکل‌گیری این واکنش‌ها بررسی خواهیم کرد. تمرکز ما بر این تناقض خواهد بود که چگونه گفتمان‌های آزادی‌خواهانه ممکن است در عرصه عمومی از آزادی دفاع کنند، اما در برابر استقلال و اختیار زنان، همان مناسبات سلطه را بازتولید کنند.

از همه علاقه‌مندان به مسائل زنان، حقوق بشر، جامعه‌شناسی، فرهنگ کُردی، سیاست هویت و جنبش‌های ملی و آزادی‌خواهانه دعوت می‌کنیم در این گفت‌وگوی آنلاین همراه ما باشند.