روبیو: تصمیم نهایی درباره توافق با ایران برعهده ترامپ است؛ تهران مذاکره را به تحقق مطالباتش مشروط کرد

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا چهارشنبه ۲۹ مهر / ۲۱ اکتبر اعلام کرد واشنگتن با چندین کشور درباره امکان ازسرگیری مذاکرات با ایران در تماس است، اما هرگونه توافق احتمالی باید مانع دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای شود.

روبیو در گفت‌وگو با خبرنگاران، ضمن استقبال از تلاش‌های میانجی‌گرانه کشورهای مختلف، به‌طور ویژه به نقش قطر اشاره کرد و گفت دوحه مدت‌هاست در این زمینه فعالیت می‌کند. او همچنین اظهار داشت که می‌داند فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، روز گذشته به تهران سفر کرده است.

وزیر خارجه آمریکا در عین حال تأکید کرد که در نهایت، این دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا است که درباره قابل‌قبول بودن هرگونه توافق تصمیم خواهد گرفت.

روبیو گفت: «آمریکا از هیچ توافقی که مسیری برای دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای ایجاد کند، حمایت نخواهد کرد.» او افزود تا زمانی که ترامپ رئیس‌جمهور باشد، ایران به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت.

در مقابل، ایران همواره دستیابی به سلاح هسته‌ای را رد کرده و غنی‌سازی اورانیوم در داخل کشور را حقی ملی می‌داند. اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای ایران، میزان و سطح غنی‌سازی اورانیوم و نحوه تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم غنی‌شده، همچنان از مهم‌ترین موانع دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن به شمار می‌رود.

عراقچی: تنگه هرمز تا پذیرش شروط ایران باز نخواهد شد

در همین حال عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی الاخباریه عراق، با اشاره به تجربه‌های پیشین مذاکرات با آمریکا گفت که تهران دیگر اعتمادی به رویکرد واشنگتن ندارد.

عراقچی تأکید کرد که «تنگه هرمز تا زمانی که آمریکا شروط ایران را نپذیرد، برای همه باز نخواهد شد». او وضعیت کنونی این آبراه راهبردی را نتیجه تجاوز آمریکا و اسرائیل خواند.

وزیر امور خارجه ایران همچنین مدعی شد آمریکا در جنگ با ایران گرفتار باتلاق شده است. او در عین حال تأکید کرد تهران برای احتمال آغاز دور تازه‌ای از جنگ با آمریکا و اسرائیل کاملاً آماده است، اما این آمادگی به معنای کنار گذاشتن دیپلماسی نیست.

عراقچی گفت: «به همان اندازه که آماده جنگ هستیم، برای دیپلماسی نیز آمادگی داریم.»

عراقچی با اشاره به فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها گفت مردم ایران هزینه سنگین این تحریم‌ها را برای حفظ عزت و استقلال کشورشان تحمل کرده‌اند.

او در بخش دیگری از این گفت‌وگو از توافق ایران و عمان درباره مسیرهای جدید تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز خبر داد، اما جزئیات بیشتری درباره این مسیرها ارائه نکرد.

رئیس دستگاه دیپلماسی ایران همچنین اعلام کرد تهران آمادگی دارد میان عربستان سعودی و انصارالله یمن (حوثی‌ها) میانجی‌گری کند، اما تاکنون هیچ‌یک از دو طرف به پیشنهاد ایران پاسخی نداده‌اند.

وزیر خارجه ایران همچنین درباره احتمال پیوستن مصر به عربستان در جنگ علیه حوثی‌ها هشدار داد و گفت هرگونه مداخله خارجی، اوضاع را پیچیده‌تر خواهد کرد.

عراقچی افزود که قاهره پیش‌تر به تهران گفته است قصد ندارد به‌طور مستقیم در منازعه یمن مداخله کند.

با این حال، مصر اعلام کرده است آمادگی دارد حمایت مورد نیاز عربستان را برای دفاع از امنیت خود فراهم کند؛ موضعی که می‌تواند خطر گسترش دامنه درگیری‌ها در منطقه را افزایش دهد.

بر اساس گزارش منتشرشده، رأی‌گیری در پارلمان مصر درباره احتمال اقدام نظامی این کشور علیه نیروهای حوثی تا ۴ آبان / ۲۶ اکتبر به تعویق افتاده است. ارتش مصر یکی از بزرگ‌ترین نیروهای نظامی جهان عرب به‌شمار می‌رود و هرگونه ورود مستقیم آن به منازعه یمن می‌تواند موازنه نظامی و سیاسی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.

پیشنهاد میانجی‌گری ایران در این پرونده نیز در شرایطی مطرح شده که تهران و واشنگتن، در کنار اختلاف‌های مستقیم خود، با پیامدهای گسترش درگیری‌ها در خلیج فارس و دریای سرخ روبه‌رو هستند. تشدید تنش میان عربستان و حوثی‌ها می‌تواند مسیرهای کشتیرانی، زیرساخت‌های انرژی و تلاش‌های دیپلماتیک برای مهار بحران منطقه‌ای را بیش از پیش تحت فشار قرار دهد.

تهران: تا تحقق مطالبات ما، مذاکره‌ای با واشنگتن انجام نخواهد شد

هم‌زمان با تلاش‌های میانجی‌گرانه پاکستان، مقام‌های ایرانی بار دیگر تأکید کرده‌اند که ازسرگیری مذاکرات با آمریکا به برآورده شدن مطالبات تهران بستگی دارد.

بر اساس گزارش رسانه‌های ایران، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز سه‌شنبه در دیدار با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، درباره تلاش‌های میانجی‌گرانه و تحولات منطقه‌ای گفت‌وگو کرد. پاکستان یکی از مهم‌ترین میانجی‌ها میان تهران و واشنگتن است و تلاش‌های پیشین این کشور به دستیابی دو طرف به توافقی موقت برای توقف درگیری‌ها در ماه ژوئن کمک کرده بود؛ تفاهم‌نامه‌ای که پس از ازسرگیری جنگ میان ایران و آمریکا، در فاصله‌ای کوتاه از هم فروپاشید.

منیر همچنین با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، دیدار کرد. قالیباف در این دیدار گفت واشنگتن تا زمانی که هفت شرط تعیین‌شده ایران در ماه گذشته برای بازگشایی تنگه هرمز را اجرا نکند، نمی‌تواند اعتماد تهران را دوباره به دست آورد.

از جمله این شروط می‌توان به پایان دادن به محاصره دریایی بنادر ایران، لغو تحریم‌های صادرات نفت و توقف درگیری‌ها در همه جبهه‌های منطقه‌ای اشاره کرد.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران نیز در دیداری جداگانه با فرمانده ارتش پاکستان بر همین موضع تأکید کرد و گفت تا زمان تحقق مطالبات تهران، مذاکره‌ای با واشنگتن انجام نخواهد شد.

رضایی همچنین تصریح کرد که تمام مواد هسته‌ای غنی‌شده ایران در داخل کشور باقی خواهد ماند. این موضع با تأکید پیشین مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، مبنی بر خارج نشدن اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی از ایران، همسو است.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌ از این تأکید کرده بود که ایران برای برآورده کردن خواسته‌های واشنگتن و پایان دادن به جنگ هشت‌ماهه، باید ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم خود را به‌طور معناداری کاهش دهد.

دولت دونالد ترامپ در آمریکا بر کاهش ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم ایران و جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای تأکید دارد. با وجود ادامه تلاش‌های میانجی‌گرانه پاکستان و قطر، اختلاف بر سر این مطالبات همچنان مانع اصلی ازسرگیری مذاکرات است.

دونالد ترامپ روز یکشنبه، در حمایت از بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل هشدار داد که اگر ایران مواضع خود را تغییر ندهد، آمریکا و اسرائیل ممکن است عملیات نظامی علیه این کشور را از سر بگیرند. نتانیاهو نیز روز گذشته گفت با ترامپ درباره ضرورت برچیدن حکومت ایران گفت‌وگو کرده است.

دولت آمریکا در روزهای اخیر تا آستانه تأیید حمله‌ای تازه به ایران پیش رفته است، هرچند تصمیم نهایی برای ازسرگیری عملیات نظامی اعلام نشده است.