تلاش فشرده قطر برای احیای مذاکرات ایران و آمریکا؛ حملات تازه و ناامنی در تنگه هرمز ادامه دارد

گفت‌وگوهای میانجی‌های قطری برای دستیابی به توافقی درباره ازسرگیری مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا، روز شنبه ۳۱ اکتبر / ۹ آبان در دوحه ادامه می‌یابد. به گزارش اکسیوس به نقل از منابع دیپلماتیک، انتظار می‌رود تیم مذاکره‌کننده ایرانی نیز همراه با میانجی‌های قطری از تهران به دوحه سفر کند و در ادامه رایزنی‌ها حضور داشته باشد. این گفت‌وگوها پس از نشست طولانی روز جمعه میان هیئت قطری و مقام‌های جمهوری اسلامی در تهران انجام می‌شود.

تلاش تازه قطر پس از انتشار گزارش‌هایی درباره نامه جی‌دی ونس به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، صورت می‌گیرد.

بر اساس گزارش الجزیره، این نامه با هدف فراهم کردن زمینه آغاز روند تازه‌ای از مذاکرات ارسال شده است. منابع این شبکه گفته‌اند که لحن پیام ونس در مقایسه با مکاتبات پیشین دولت آمریکا محترمانه‌تر بوده و با استقبال مقام‌های ایرانی روبه‌رو شده است.

با این حال، دونالد ترامپ روز پنجشنبه گفته بود که تماس معاونش با ایران درباره ارسال تجهیزات پزشکی بوده است.

اختلاف اصلی دو طرف همچنان بر سر ترتیب اجرای تعهدات است. واشنگتن خواهان آن است که مسائل هسته‌ای از آغاز مذاکرات مطرح شوند، در حالی که تهران رفع محاصره بنادر ایران و لغو محدودیت‌های صادرات نفت را پیش‌شرط آغاز گفت‌وگوها می‌داند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز چهارشنبه اعلام کرده بود که تهران برای بررسی راه‌های اجرای پیشنهاد هفت‌روزه خود با میانجی‌ها در تماس نزدیک است.

پاکستان: نشانه‌های مثبتی از پیشرفت میانجی‌گری وجود دارد

هم‌زمان با تلاش‌های قطر، ارتش پاکستان نیز از احتمال پیشرفت مذاکرات میان ایران و آمریکا سخن گفته است.

احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، روز جمعه در گفت‌وگو با رویترز اعلام کرد که اسلام‌آباد به موفقیت تلاش‌های میانجی‌گرانه «با احتیاط خوش‌بین» است.

او در همان حال هشدار داد که «عوامل قدرتمند مخالفی» وجود دارند که ادامه جنگ را به سود خود می‌دانند.

چودری سفرهای اخیر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به تهران را نشانه‌ای مثبت ارزیابی کرد.

منیر در ماه اکتبر دو بار به تهران سفر کرده است. او در آخرین سفر خود، دوشنبه ۲۶ اکتبر / ۴ آبان، همراه با خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، و ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، با مقام‌های جمهوری اسلامی دیدار کرد.

سخنگوی ارتش پاکستان در پاسخ به پرسشی درباره نتایج این سفرها گفت: «اگر نشانه مثبتی وجود نداشت، چرا فیلد مارشال باید دو بار به تهران می‌رفت؟»

او با این حال از ارائه جزئیات مذاکرات و پاسخ به این پرسش که آیا دولت آمریکا از این سفرها حمایت کرده است، خودداری کرد.

چودری همچنین درباره احتمال پیوستن ایران به پیمان دفاعی مشترک پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه گفت که مفاد این توافق مانعی برای پذیرش اعضای جدید ایجاد نمی‌کند.

به گفته او، کشورهایی که دیدگاه مشترکی درباره بازدارندگی جمعی و صلح منطقه‌ای داشته باشند، می‌توانند به این همکاری بپیوندند، اما تصمیم نهایی بر عهده رهبران سیاسی کشورهای عضو خواهد بود.

ترامپ: جنگ به‌زودی پایان می‌یابد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز جمعه در گفت‌وگو با ایستگاه رادیویی KCMO در کانزاس‌سیتی بار دیگر از پایان قریب‌الوقوع جنگ با ایران سخن گفت.

ترامپ اعلام کرد: «این جنگ به‌زودی به پایان خواهد رسید.»

او در همان حال تأکید کرد که آمریکا به تضمینی نیاز دارد که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نیابد.

رئیس‌جمهوری آمریکا با وجود ابراز اطمینان از پایان نزدیک جنگ، جدول زمانی مشخصی ارائه نکرد و توضیح نداد که دستیابی به توافق دیپلماتیک یا ادامه فشار نظامی را راه پایان درگیری می‌داند.

این اظهارات در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در سوم نوامبر مطرح شده است.

کاخ سفید با این حال تأکید کرده است که نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای بر تصمیم‌های رئیس‌جمهوری آمریکا درباره ایران تأثیری نخواهد گذاشت.

 تداوم حملات به نفتکش‌ها و ناامنی در تنگه هرمز

هم‌زمان با تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ، گزارش‌ها از تداوم حملات به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز حکایت دارند. نیروی دریایی سپاه پاسداران روز جمعه اعلام کرد چهار نفتکش هنگام عبور از مسیرهایی که ایران آن‌ها را «غیرمجاز» می‌داند، دچار انفجار و آتش‌سوزی شده‌اند. به ادعای سپاه، یکی از این نفتکش‌ها که بیش از دو میلیون بشکه نفت خام حمل می‌کرد، بر اثر برخورد با مین دریایی آتش گرفته است. رویترز اعلام کرده که نتوانسته این ادعاها را مستقلاً تأیید کند. هم‌زمان، منابع امنیت دریایی از حمله با دو مین چسبان به نفتکش «لوئیز ۱» با پرچم پاناما در نزدیکی سواحل عمان خبر داده‌اند. این حمله موجب آتش‌سوزی و توقف موقت کشتی شد، اما به گفته مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، آتش مهار شده، خدمه آسیبی ندیده‌اند و نفتکش حرکت خود را از سر گرفته است.

در رویدادی دیگر، نیروی دریایی عمان روز جمعه اعلام کرد ۲۵ خدمه یک کشتی تجاری با پرچم پاناما را پس از حمله و آتش‌سوزی در نزدیکی سواحل استان مسندم تخلیه کرده است. مقام‌های عمانی درباره عاملان حمله و میزان خسارت توضیح بیشتری نداده‌اند و هنوز مشخص نیست این حادثه با دیگر حملات گزارش‌شده در تنگه هرمز ارتباط دارد یا نه. در همین حال، رسانه‌های دولتی ایران مدعی سرنگونی یک پهپاد آمریکایی بر فراز قشم و انهدام یک شناور بدون سرنشین آمریکا شده‌اند. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، ادعای انهدام شناور را رد کرده است. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که با وجود ادامه میانجی‌گری قطر و پاکستان، هنوز توافقی درباره ازسرگیری مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا یا پایان جنگ اعلام نشده است.