کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP31) در ترکیه
روز دوشنبه (۹ نوامبر، ۱۸ آبان) COP31 در آنتالیا کار خود را می‌آغازد. گرمای تابستان امسال هشداری جدی درباره گرمایش زمین بوده است. درباره هدف‌های کنفرانس آنتالیا، و نگاه انتقادی به تحقق نیافتن تعهدات پیمان پاریس.
بخش محیط زیست
نشست اقلیمی «کاپ۳۱» (COP31) ـ آنتالیا ـ ترکیه ـ عکس از شاتراستاک
در صفحه نخست سایت سازمان ملل در مورد کنفرانس تغییرات اقلیمی (COP31) در آنتالیا چنین آمده است:
«با توجه به اینکه تأثیرات اقلیمی هزینه‌های انسانی و اقتصادی فزاینده‌ای را در هر کشور ایجاد می‌کند، هر COP یک لحظه حیاتی جهانی است که باید پیشرفت‌های بزرگی را به همراه داشته باشد و COP31 نیز از این قاعده مستثنی نیست.»
COP مخفف Conference of the Parties به معنای کنفرانس طرف‌هاست، کشورهایی که به کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییر اقلیم (UNFCCC) پیوسته‌اند.
بنابر تعریف:
COP بالاترین نهاد تصمیم‌گیری کنوانسیون است. همه کشورهای عضو کنوانسیون در COP نماینده دارند و در آن، اجرای کنوانسیون و هرگونه ابزار قانونی دیگری را که COP تصویب می‌کند، بررسی می‌کنند و تصمیمات لازم را برای ارتقای اجرای مؤثر کنوانسیون، از جمله ترتیبات نهادی و اداری، اتخاذ می‌کنند. یکی از وظایف کلیدی COP، بررسی ارتباطات ملی و داده‌های مربوط به انتشار گازهای گلخانه‌ای در سندهای ارائه شده توسط اعضا است. بر اساس این اطلاعات، COP اثرات اقدامات انجام شده توسط اعضا و پیشرفت حاصل شده در دستیابی به هدف نهایی کنوانسیون را ارزیابی می‌کند. COP هر ساله تشکیل جلسه می‌دهد، مگر اینکه اعضا تصمیم دیگری بگیرند.
بنابر یک ارزیابی در گاردین
اجلاس‌های کاپ، فضایی را فراهم می‌کنند که در آن کشورها گرد هم آیند تا تجربیات خود را به اشتراک بگذارند، به دنبال مشاوره باشند و حمایت و همبستگی بیابند. ایلانا ساید، سفیر پالائو و رئیس کشورهای جزیره‌ای کوچکِ در حال توسعه اقیانوس آرام، گفته است: «این بسیار ارزشمند است.» و در دنیایی که بخش عمده‌ای از تولید کنونی و آینده سوخت‌های فسیلی و گازهای گلخانه‌ای از سوی حکومت‌های غیردموکراتیک یا اقتدارگرا انجام می‌شود، کاپ یکی از معدود مجامعی است که می‌توان آنها را در آن پاسخگو کرد.
کاپ ۳۱
اجلاس کاپ ۳۱ (COP31) از ۹ تا ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۸ تا ۲۹ آبان) در شهر آنتالیای ترکیه و با ریاست مشترک استرالیا و ترکیه (با همکاری نزدیک کشورهای جزیره‌ای حوزه اقیانوس آرام) برگزار می‌شود. شعار و رویکرد محوری کنفرانس، عبور از مرحلۀ «مذاکره و تعهدات روی کاغذ» به مرحلۀ «اقدام و پیاده‌سازی عملی» است.
اهداف و تعهدات کلیدی کنفرانس کاپ۳۱ عبارت‌اند از:
- افزایش سهم برقی‌سازی: رساندن سهم برق از کل مصرف نهایی انرژی جهان به ۳۵ درصد تا سال ۲۰۳۵ (در مقایسه با ۲۳ درصد فعلی).
- کاهش نشر متان و مدیریت پسماند: تعیین هدف کاهش ۵۰ درصدی رشد تولید پسماند تا سال ۲۰۳۵ و اولویت‌بخشی فوری به مهار انتشار متان ناشی از محل‌های دفن زباله و ضایعات کشاورزی.
- عملیاتی‌سازی ماده ۶ پیمان پاریس: اجرایی کردن سازوکار رسمی تجارت کربن و بازار بین‌المللی اعتبارات کربن بین کشورها برای استانداردسازی قیمت‌گذاری کربن.
کاپ ۳۱ در حالی برگزار می‌شود که کشور میزبان، یعنی ترکیه به دنبال توسعه ظرفیت‌های زغال‌سنگ و گاز خود است و استرالیا همچنان یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان زغال‌سنگ و گاز جهان به شمار می‌رود، تضادی که حل تعهد «گذار از سوخت‌های فسیلی» را پیچیده کرده است.
مسئله‌ای که در حاشیه هر کنفرانس اقلیمی مدام مطرح می‌شود، پشت کردن ایالات متحده در دوران دونالد ترامپ به تعهدهای اقلیمی است. غیبت رسمی آمریکا تحت ریاست‌جمهوری ترامپ، فشار هدایت مذاکرات و سرمایه‌گذاری را بیش از گذشته به دوش چین، اتحادیه اروپا و بازارهای نوظهور منتقل کرده است.
پیمان اقلیمی پاریس
پیمان پاریس در چارچوب کنوانسیون UNFCCC در اجلاس COP 21 (سال ۲۰۱۵) به تصویب رسید. کشورهای عضو توافق‌نامه پاریس در یک نهاد حاکمیتی جداگانه به نام CMA (کنفرانس اعضا به عنوان نشست اعضای پیمان پاریس) گرد هم می‌آیند که هم‌زمان با اجلاس‌های سالانه تغییرات اقلیمی سازمان ملل (COP) برگزار می‌شود.
توافق پاریس در حکم شاخصی است برای سنجش حد ثمربخشی اجلاس‌های سالانه تغییرات اقلیمی سازمان ملل (COP).
اکنون در آستانه اجلس کاپ۳۱ در ارزیابی‌های انتقادی مدام این نکته گوشزد می‌شود که همه کشورها در مسیر پیمان اقلیمی پاریس پیش نرفته‌اند. هدف مهار افزایش دما در حد ۱,۵ درجه سانتی‌گراد عملاً از دست رفته است، دما طی دو سال اخیر از این آستانه عبور کرده و تخمین‌های سازمان ملل نشان‌دهنده گرمایشی حدود ۱,۷ تا ۱,۸ درجه (یا حتی فراتر تا ۳ درجه) است.
چالش‌ها و موانع ساختاری‌ای که باعث شدند پیمان پاریس به هدف‌های خود نرسد، از جمله برمی‌گردند به خروج آمریکا تحت ریاست دونالد ترامپ از پیمان، ساختار بوروکراتیک، کُندی تصمیم‌گیری بر اساس «اجماع» که به کشورهای متکی به نفت (مانند روسیه و عربستان) امکان کارشکنی و وتو می‌دهد و همچنین عقب‌نشینی کشورهای توسعه‌یافته از اهداف زیست‌محیطی و کاهش تعهدات مالی به کشورهای آسیب‌پذیر.
با وجود ناکامی‌ها، کارشناسان معتقدند پیمان پاریس جهت‌گیری جهانی را مشخص کرده و تنها چارچوب فراگیر بین‌المللی برای پاسخگو نگه‌داشتن دولت‌ها و هدایت سرمایه‌گذاری‌هاست.
نشانه‌های امید و تحول عبارت‌اند از رشد پرشتاب فناوری‌های پاک به صورت استقبال گسترده از انرژی خورشیدی و خودروهای برقی، به‌ویژه در آسیا و کشورهای در حال توسعه (مانند چین، پاکستان و ویتنام)، تلاش برای تصویب هدفی در کاپ ۳۱ جهت تأمین ۳۵ درصد از مصرف نهایی انرژی جهان از طریق برق تا سال ۲۰۳۵، امری که می‌تواند مصرف کل انرژی را به نصف کاهش دهد و نیز پیروزی احزاب حامی اقدامات اقلیمی در برخی کشورها (نظیر برزیل و شکست جناح راست در انتخابات آمریکا و برخی کشورهای اروپایی).
نظرها
نظری وجود ندارد.