اتهام جاسوسی علیه امیرسالار داودی، وکیل زندانی به‌دلیل انتشار فایل صوتی عقد موکلانش
امیرسالار داودی، وکیل حقوق بشر زندانی، با سه اتهام امنیتی، ازجمله اتهام مرتبط با جاسوسی، روبه‌رو شده است؛ اتهامی که بنا بر گزارش سازمان حقوق بشر ایران، مبنای اصلی آن انتشار فایل صوتی مراسم عقد علیرضا سپاهی بادجانی و مهشاد کشانی، دو موکل زندانی او است. داودی پس از نزدیک به یک ماه بازداشت در سلول انفرادی، دچار حمله قلبی شده و به‌گفته منابع مطلع، همچنان از دسترسی آزادانه به وکیل و ارتباط با خانواده محروم است.
بخش حقوق
امیرسالار داودی ـ عکس از سازمان حقوق بشر ایران
سازمان حقوق بشر ایران پنج‌شنبه ۲۱ آبان گزارش داد که امیرسالار داودی، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر زندانی، با سه اتهام «تبلیغ علیه نظام»، «تشویش اذهان عمومی از طریق سامانه‌های رایانه‌ای» و ارسال فایل‌های صوتی و تصویری به «شبکه‌های معاند» مواجه شده است. اتهام سوم با استناد به «قانون تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و دولت‌های متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» به او نسبت داده شده است.
بنا بر این گزارش، مبنای اصلی اتهام اخیر، انتشار فایل صوتی مراسم عقد علیرضا سپاهی بادجانی و مهشاد کشانی، دو موکل داودی است؛ مراسمی که داودی خطبه عقد آن را به‌صورت تلفنی جاری کرده بود.
علیرضا سپاهی بادجانی و مهشاد کشانی، دو جوان بازداشت‌شده در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ اصفهان، پیش از بازداشت نامزد یکدیگر بودند. با نزدیک‌شدن زمان اجرای حکم اعدام علیرضا، آن‌ها تصمیم گرفتند در زندان ازدواج کنند. روز ۱۲ مهرماه سال جاری، به‌صورت تلفنی خطبه عقد آن‌ها جاری شد. این دو درخواست ملاقات حضوری پیش از اجرای حکم را داشتند، اما با آن موافقت نشد و علیرضا تنها یک روز پس از ازدواج، در ۱۳ مهر، در زندان دستگرد اصفهان اعدام شد. مهشاد نیز همچنان در زندان به‌سر می‌برد.
این پرونده در شرایطی علیه داودی تشکیل شده که او از زمان بازداشت در ۱۹ مهرماه، در سلول انفرادی نگهداری شده و از هرگونه ارتباط با دنیای خارج محروم بوده است. به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، وکیل مدافع او نیز تاکنون اجازه دسترسی به محتویات پرونده و مطالعه مستندات اتهامی را نداشته است.
حمله قلبی در بازداشت و انتقال مستقیم از بیمارستان به دادگاه
امیرسالار داودی روز ۱۷ آبان، پس از حدود ۲۸ روز بازداشت، در سلول انفرادی دچار حمله قلبی شد و به بیمارستان الزهرا در اصفهان انتقال یافت. بنا بر اطلاعات منتشرشده، او هنگام انتقال بیهوش بود و وضعیت جسمی نامساعدی داشت. با این حال، پس از مدت کوتاهی بستری، صبح روز بعد از بیمارستان مرخص و برای تفهیم اتهام به دادگاه منتقل شد.
محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در بیانیه‌ای که ۱۸ آبان منتشر شد، درباره وضعیت این وکیل زندانی گفت:
«امیرسالار داودی هنگام بازداشت از سلامت کامل برخوردار بود، اما ۲۸ روز بعد بر اثر حمله قلبی در بیمارستان بستری شده است. مسئولیت کامل جان و سلامت او به‌عهده مقام‌های جمهوری اسلامی است. او باید فوراً آزاد شود و خدمات درمانی دریافت کند.»
امیری‌مقدم همچنین از اتحادیه اروپا و دولت‌هایی که با جمهوری اسلامی روابط دیپلماتیک دارند خواست برای آزادی فوری داودی اقدام کنند. او از کانون‌های وکلای ایران و دیگر کشورها نیز خواست در حمایت از این وکیل زندانی و اعتراض به محرومیت او از حق ارتباط با دنیای خارج، موضع‌گیری کنند.
فایل صوتی عقد؛ محور اصلی اتهام امنیتی
به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، داودی روز ۱۲ مهرماه در صفحه شخصی اینستاگرام خود فایلی صوتی منتشر کرده بود که در آن پدران علیرضا سپاهی و مهشاد کشانی، به نمایندگی از فرزندانشان، رضایت خود را برای جاری‌شدن خطبه عقد اعلام می‌کنند. داودی سپس متن خطبه عقد را برای آن‌ها قرائت می‌کند.
یک منبع مطلع درباره چگونگی تهیه و انتشار این فایل به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «مبنای انتساب اتهام موضوع ماده ۴ قانون تشدید مجازات جاسوسی، ارسال فایل صوتی مراسم عقد علیرضا سپاهی و مهشاد کشانی به رسانه‌های خارج از کشور عنوان شده است. [...] این درحالی است که فایل مورد استناد ابتدا در صفحه شخصی آقای داودی و در قالب استوری منتشر شد و پس از آن، رسانه‌های داخلی و خارجی اقدام به بازنشر آن کردند.»
این منبع با تأکید بر اینکه فایل صوتی توسط داودی ضبط نشده است، افزود: «حتی در محتوای صوتی فایل منتشرشده در فضای مجازی، صدای آقای داودی شنیده می‌شود که خطاب به افراد دیگری درخواست می‌کند پس از ضبط فایل، نسخه‌ای از آن را برای او نیز ارسال کنند. بنابراین، نحوه تهیه، دریافت و انتشار این فایل و انتساب ارسال آن به امیرسالار داودی، از مسائل اساسی و قابل بررسی در این پرونده است.»
پیش‌تر، اسدالله جعفری، رئیس کل دادگستری استان اصفهان، انتشار فایل صوتی عقد این دو زندانی را از دلایل بازداشت داودی اعلام کرده بود. او این مراسم را «دروغین» خوانده و مدعی شده بود که انتشار فایل، زمینه سوءاستفاده تبلیغاتی رسانه‌های مخالف حکومت را فراهم کرده است. این اظهارات در ۲۱ مهرماه، در حالی مطرح شد که داودی دو روز پیش از آن بازداشت شده بود.
محرومیت وکیل مدافع از دسترسی به پرونده
یکی دیگر از نگرانی‌های مطرح‌شده درباره پرونده داودی، محرومیت وکیل مدافع او از دسترسی به محتویات پرونده است. به‌گفته منبع مطلع، با وجود تشکیل پرونده و پیشرفت روند رسیدگی، درخواست وکیل برای مطالعه اسناد و مدارک پذیرفته نشده است.
این منبع در این‌باره گفت: «در چنین شرایطی، اخذ آخرین دفاع از متهم، بدون فراهم‌کردن فرصت مطالعه پرونده برای وکیل مدافع، با اصول دادرسی عادلانه و حق برخورداری از دفاع مؤثر در تعارض جدی قرار دارد.»
او همچنین بازداشت داودی را در محل دادگاه و هنگام انجام وظیفه حرفه‌ای خود، موضوعی فراتر از بازداشت یک فرد توصیف کرد و گفت: «بازداشت یک وکیل در محل دادگاه و حین دفاع از موکل، موضوعی فراتر از بازداشت شخصی اوست و پرسش‌های جدی درباره استقلال وکالت، مصونیت‌های حرفه‌ای و حق دفاع ایجاد می‌کند.»
به‌گفته این منبع، چنین اقدامی می‌تواند افزون بر مخدوش‌کردن حق دفاع مؤثر موکلان، فضای ارعاب در میان وکلا ایجاد کند و امکان دفاع مستقل در پرونده‌های حساس را محدود سازد.
سازمان حقوق بشر ایران همچنین گزارش داده است که با وجود دستور صریح دادستان برای برقراری ارتباط داودی با خانواده‌اش، مأموران اجرای احکام همچنان مانع تماس و ارتباط او با خارج از زندان شده‌اند.
قانون مورد استناد و مجازات احتمالی
«قانون تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و دولت‌های متخاصم علیه امنیت و منافع ملی»، مصوب مهرماه ۱۴۰۴، مبنای حقوقی اتهام امنیتی جدید داودی عنوان شده است. این قانون برای برخی فعالیت‌های رسانه‌ای و تبلیغی و نیز ارسال تصاویر، فیلم‌ها و اطلاعات به رسانه‌ها و شبکه‌های «بیگانه یا معاند»، مجازات‌های سنگینی پیش‌بینی کرده است.
بر اساس متن قانون، در صورتی که رفتار انتسابی مشمول بخش نخست ماده ۴ تشخیص داده شود و به مرحله افساد فی‌الارض نرسد، مجازات حبس تعزیری درجه سه، یعنی بیش از ۱۰ تا ۱۵ سال، به‌همراه انفصال دائم از خدمات دولتی و عمومی در نظر گرفته شده است. با این حال، بخش دیگری از همین ماده که مشخصاً به ارسال فیلم، تصاویر یا اطلاعات به شبکه‌های بیگانه و معاند می‌پردازد، مجازات حبس تعزیری درجه پنج را پیش‌بینی کرده است. بنابراین، میزان مجازات داودی به این بستگی دارد که دادگاه دقیقاً چه اتهامی را به او نسبت دهد و آن را مشمول کدام بخش از قانون بداند.
پیشینه بازداشت و محکومیت‌های امیرسالار داودی
امیرسالار داودی از وکلای شناخته‌شده حقوق بشر در ایران است که در سال ۲۰۲۲ جایزه بین‌المللی حقوق بشری لودویک تراریو را دریافت کرد. او پیش‌تر در آبان ۱۳۹۷، به‌دلیل فعالیت در کانال تلگرامی «بدون روتوش» بازداشت شده بود؛ کانالی که در آن از نقض حقوق بشر، محدودیت‌های دادرسی عادلانه و فشارهای قضایی بر وکلا انتقاد می‌کرد.
ابوالقاسم صلواتی، رئیس شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران، داودی را در آن پرونده به ۳۰ سال حبس و ۱۱۱ ضربه شلاق محکوم کرد. این حکم در پی رسیدگی‌های قضایی و اعتراض‌های بعدی با تغییراتی مواجه شد. داودی در شهریور ۱۴۰۳ به مرخصی سه روزه رفت و پس از پذیرش درخواست اعاده دادرسی او بر اساس ماده ۴۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری، اجرای حکم متوقف شد.
اکنون، با تشکیل پرونده‌ای تازه و طرح اتهام‌های امنیتی جدید، این وکیل حقوق بشر بار دیگر در معرض محکومیت سنگین قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که بنا بر گزارش سازمان حقوق بشر ایران، وضعیت سلامت او پس از حمله قلبی در بازداشت همچنان موجب نگرانی است و امکان دسترسی مؤثر او به دفاع حقوقی نیز فراهم نشده است.
نظرها
نظری وجود ندارد.