زلنسکی: آمریکا عقب‌نشینی اوکراین از دونباس در برابر عضویت در ناتو را مطرح کرده است
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، اعلام کرد که آمریکا برای نخستین بار احتمال عضویت این کشور در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) را در برابر عقب‌نشینی نیروهای اوکراینی از منطقه دونباس مطرح کرده است. زلنسکی تأکید کرد که کی‌یف حاضر به واگذاری سرزمین‌های خود نیست، اما اگر پیشنهاد مشخصی همراه با تضمین‌های امنیتی معتبر ارائه شود، نظر شهروندان اوکراین را جویا خواهد شد.
بخش خبر
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
ولودیمیر زلنسکی جمعه ۱۳ نوامبر / ۲۲ آبان، در گفت‌وگو با خبرنگاران از مطرح‌شدن گزینه‌ای تازه در مذاکرات صلح اوکراین خبر داد و گفت: «آمریکایی‌ها پرسیدند: اگر اوکراین عضو ناتو شود، آیا از دونباس عقب‌نشینی خواهد کرد؟»
به گفته زلنسکی که امروز گزارش آن منتشر شده است، این نخستین بار است که مذاکره‌کنندگان آمریکایی چنین احتمالی را مطرح کرده‌اند. او در عین حال تأکید کرد که هنوز پیشنهاد مشخص و نهایی وجود ندارد و گفت‌وگوها درباره جزئیات آن ادامه دارد. زلنسکی گفت اوکراین از سرزمین‌های خود عقب‌نشینی نخواهد کرد و حاضر نیست مناطق اشغال‌شده را به‌عنوان بخشی از خاک روسیه به رسمیت بشناسد.
با این حال، او اعلام کرد اگر ایالات متحده و سایر اعضای ناتو درباره مجموعه‌ای از تضمین‌های امنیتی و حمایت‌های اقتصادی به توافق برسند، آماده است موضوع را به بحث عمومی در اوکراین بگذارد. به گفته او، چنین توافقی باید شامل تضمین‌های امنیتی مشخص از سوی ناتو و اتحادیه اروپا، حفظ توان نظامی ارتش اوکراین، تأمین تسلیحات و حمایت مالی در یک دوره معین و همچنین برنامه‌ای برای بازسازی کشور باشد.
زلنسکی تأکید کرد که تصمیم‌گیری درباره سرنوشت بخشی از قلمرو اوکراین در اختیار شخص رئیس‌جمهوری نیست و شهروندان باید در آن نقش داشته باشند.
تضمین‌های امنیتی مشابه
یکی از مسائل اصلی مذاکرات، تفاوت میان عضویت کامل اوکراین در ناتو و دریافت تضمین‌های امنیتی مشابه تعهدات این پیمان است. زلنسکی گفته است واشینگتن در گفت‌وگوهای جاری، تضمین‌هایی مشابه مواد چهار و پنج پیمان ناتو را نیز مطرح کرده است.
ماده پنج ناتو بر دفاع جمعی اعضا در صورت حمله مسلحانه به یکی از آن‌ها استوار است. با این حال، توافق‌های امنیتی دوجانبه با آمریکا الزاماً همان تعهدات عضویت رسمی در ناتو را ایجاد نمی‌کنند. به گفته رئیس‌جمهوری اوکراین، هنگامی که از مذاکره‌کنندگان آمریکایی پرسیده آیا تضمین‌های پیشنهادی با استقرار نیروهای نظامی آمریکا در خاک اوکراین همراه خواهد بود، پاسخ منفی دریافت کرده است.
او بر ضرورت روشن‌شدن سازوکار اجرایی تضمین‌های امنیتی تأکید کرده و گفته است کی‌یف باید بداند این تعهدات چگونه از حملات احتمالی آینده روسیه جلوگیری خواهند کرد. عضویت اوکراین در ناتو همچنین مستلزم موافقت همه اعضای این پیمان است و آمریکا به‌تنهایی نمی‌تواند درباره پذیرش یک عضو جدید تصمیم بگیرد.
روسیه همچنان خواستار خروج نیروهای اوکراینی از دونباس است
این اظهارات پس از دور تازه مذاکرات سه‌جانبه آمریکا، روسیه و اوکراین در ابوظبی مطرح شده است؛ مذاکراتی که ۱۰ و ۱۱ نوامبر با میانجیگری واشینگتن برگزار شد. استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان دونالد ترامپ، در این مذاکرات شرکت کردند و سپس در دیدارهایی جداگانه با ولادیمیر پوتین و ولودیمیر زلنسکی گفت‌وگو کردند.
گفت‌وگوهای ابوظبی به پیشرفت تعیین‌کننده‌ای در موضوع اختلافات سرزمینی منجر نشد، اما طرف‌ها درباره تبادل گسترده زندانیان به توافق اولیه رسیدند. روسیه همچنان خواستار خروج کامل نیروهای اوکراینی از بخش‌های باقی‌مانده دونباس است که تحت کنترل کی‌یف قرار دارند. این منطقه شامل استان‌های دونتسک و لوهانسک در شرق اوکراین است.
نیروهای روسیه بخش عمده دونباس را اشغال کرده‌اند، اما با وجود پیشروی‌های نظامی از زمان آغاز تهاجم گسترده در فوریه ۲۰۲۲، هنوز کنترل تمام استان دونتسک را به دست نگرفته‌اند. مسکو هم‌زمان با عضویت اوکراین در ناتو مخالفت می‌کند؛ موضوعی که تحقق پیشنهاد مطرح‌شده از سوی آمریکا را با مانعی اساسی روبه‌رو می‌سازد.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، جمعه اعلام کرد تا آنجا که این وزارتخانه اطلاع دارد، موضوع پیوند عضویت اوکراین در ناتو با عقب‌نشینی از دونباس در مذاکرات مسکو با ویتکاف و کوشنر مطرح نشده است. هنوز واکنش رسمی و مستقیمی از سوی دولت آمریکا درباره جزئیات اظهارات تازه زلنسکی منتشر نشده است.
مخالفت روسیه با آتش‌بس در حملات به زیرساخت‌های انرژی
زلنسکی همچنین اعلام کرد که روسیه در مذاکرات ابوظبی با پیشنهاد توقف حملات به تأسیسات و زیرساخت‌های انرژی مخالفت کرده است. او گفت مسکو امیدوار است با ادامه عملیات نظامی در زمستان، موقعیت خود را در میدان جنگ تقویت کند.
رئیس‌جمهوری اوکراین همچنین پیشنهاد ولادیمیر پوتین برای ایجاد فرصتی جهت انجام مأموریت بشردوستانه در شهر کوستیانتینیفکا را رد کرد و آن را تلاشی برای وادارکردن نیروهای اوکراینی به عقب‌نشینی از این شهر دانست. در همین حال، حضور مستقیم کشورهای اروپایی در مذاکرات صلح نیز به یکی از موضوعات تازه گفت‌وگوها تبدیل شده است. نمایندگان کشورهای اروپایی در حاشیه مذاکرات ابوظبی با مقام‌های آمریکایی و اوکراینی دیدار کردند و قرار است در دورهای آینده نقش گسترده‌تری داشته باشند.
طرح احتمالی عضویت اوکراین در ناتو در برابر عقب‌نشینی از دونباس، یکی از حساس‌ترین مسائل مذاکرات صلح را دوباره مطرح کرده است: ارتباط میان تمامیت ارضی اوکراین و تضمین‌های امنیتی برای جلوگیری از جنگی دیگر. با این حال، تا زمانی که جزئیات پیشنهاد آمریکا مشخص نشود و مواضع روسیه و اعضای ناتو تغییر نکند، هنوز نمی‌توان از شکل‌گیری توافقی درباره آینده دونباس سخن گفت.
نظرها
نظری وجود ندارد.