Share

یکی از دغدغه‌های اروپا نسبت به پیامدهای خروج آمریکا از برجام، خروج ایران از برجام و ادامه فعالیت‌های هسته‌ای آن به‌شکل قبل از توافق هسته‌ای است. ایران از این نگرانی اروپا استفاده کرده و مدام تهدید می‌کند که اگر برجام حفظ نشود برنامه سابق هسته‌ای خود را از سر می‌گیرد. اکنون سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران گفته است اگر حفظ برجام به سرانجام مثبت نرسد جمهوری اسلامی غنی‌سازی در فردو و ساخت راکتور اراک را آغاز می‌کند.

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران چهارشنبه ۲۳ خرداد برنامه‌های این سازمان در صورت خروج ایران از برجام را تشریح کرد. او در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان ضمن اعلام این‌که فعلاً به دستور رهبر جمهوری اسلامی برنامه‌ها در چارچوب برجام انجام می‌شود، گفت با دستور «رهبر» برنامه‌های خارج از برجام برای احیای فردو را اعلام می‌کنیم.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۴ خرداد سال جاری در سخنانی که به مناسبت بیست و نهمین سالگرد درگذشت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایراد کرد دستور داد که سازمان انرژی اتمی به سرعت با راه‌اندازی ۱۹۰ هزار سانتریفوژ غنی‌سازی اورانیوم را در چارچوب برجام از سر بگیرد.

کمالوندی گفت: «احیای فردو یعنی غنی‌سازی و در حال حاضر غنی‌سازی در آن‌جا انجام نمی‌شود و بعد از خروج از برجام با تصمیم مسئولان ارشد نظام غنی‌سازی دوباره در فردو آغاز می‌شود.»

او درباره وضعیت راکتور اراک پس از خروج از برجام نیز گفت: «طبق تصمیمات مسئولان ارشد نظام می‌توانیم پس از بر هم خوردن برجام راکتور اراک را هم در صورت ضرورت به وضعیت قبل از برجام برگردانیم.»

بر اساس توافق وین در تیرماه ۹۴، جمهوری اسلامی متعهد شده با اجرای برجام راکتور اراک را طوری بازطراحی کند که قابلیت تولید «پلوتونیوم در سطح تسلیحاتی» را نداشته باشد و تا ۱۵ سال هیچ راکتور آب سنگین دیگری نسازد. ایران با چین برای بازطراحی راکتور اراک قرارداد بسته است.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی درباره تغییر وضعیت تأسیسات هسته‌ای نطنز پس از برهم خوردن برجام گفت: «اکنون در نطنز حدود ۶ هزار ماشین کار می‌کند و اگر قرار باشد از برجام خارج شویم ماشین‌های جدید را نصب می‌کنیم و سایت را توسعه می‌دهیم و برنامه‌های بسیار دیگری نیز داریم.»

تأسیسات نطنز در ۲۵۰ کیلومتری جنوب تهران در زیر زمین بنا شده. دیواری بتونی به قطر بیش از هفت متر می‌بایست این تأسیسات را از بمباران‌ها محفوظ نگه دارد. حمله با بدافزار رایانه‌ای استاکس‌نت در ژوئیه ۲۰۱۰ که به سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل نسبت داده شد، کار هزاران سانتریفیوژ در تأسیسات هسته‌ای نطنز را مختل کرده بود.

بعد از توافق هسته‌ای در لوزان، تأسیسات هسته‌ای نطنز تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درآمد. در چارچوب برجام ایران می‌تواند در این تأسیسات با ۵۰۶۰ سانتریفیوژ قدیمی(IR1) اورانیوم به غلظت ۳,۶۷ درصد تولید کند. در تأسیسات نطنز اما قابلیت نصب ۵۰ هزار سانتریفیوژ وجود دارد.

کمالوندی درباره اقدامات تدارکاتی برای رسیدن به ۱۹۰ هزار سو مورد نظر خامنه‌ای نیز از آماده‌سازی سالن‌های مونتاژ سانتریفیوژ خبر داد و گفت در این سالن‌های مونتاژ فعلاً سانتریفیوژی تولید نمی‌شود و اگر هم ماشینی تولید شود در چارچوب برجام خواهد بود، اما اگر ایران از برجا‌م خارج شود می‌توان «با تمام ظرفیت» کار تولید سانتریفیوژ‌های پیشرفته را آغاز کرد.

ظرفیت غنی‌سازی ایران که اکنون به یک‌ سوم دوران قبل از برجام کاهش یافته، بنا به توافق هسته‌ای تا سال ۲۰۲۸ مشمول محدودیت است. اما هرچه به تاریخ ۲۰۲۸ نزدیک‌تر بشویم، جمهوری اسلامی می‌تواند ظریفت غنی‌سازی را بنا به یک شیب مشخص‌شده در برجام بیشتر کند و سانتریفیوژهای پیشرفته‌تری را بخرد یا بسازد. فعالیت هسته‌ای کنونی ایران در چارچوب برجام محدود به استفاده از سانتریفیوژهای نسل یک (IR1) شده و ایران نمی‌تواند از نسل‌های جدید سانتریفیوژ استفاده کند.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی تأکید کرد که این سازمان خود را برای هر شرایطی آماده کرده‌ و فقط منتظر دستور رهبر جمهوری اسلامی است تا بر اساس آن اقدام کند.

علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران نیز سه‌شنبه ۱۵ مرداد، یک روز پس از سخنان علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی درباره چشم‌انداز فعالیت‌های هسته‌ای ایران، در یک نشست خبری گفت زیرساخت ایجاد چند صدهزار سو در نطنز آماده است. او همچنین از پایبندی ایران به تعهدات هسته‌ای خود سخن گفت اما افزود: «همزمانی تحریم و اجرای برجام غیرممکن است».

آمریکا پس از خروج از برجام تحریم‌های جدیدی را علیه ایران اعمال کرده است. این تحریم‌ها موانع تازه‌ای بر سر راه فعالیت‌ شرکت‌های خارجی در ایران فراهم کرده و تاکنون موجب خروج چندین شرکت خارجی از ایران شده است.

کشورهای اروپایی از برجام دفاع می‌کنند و به‌منظور ادامه فعالیت شرکت‌های خود در ایران خواهان حفظ آن هستند. این کشورها همچنین مایلند که ایران همچنان در برجام بماند و از آن خارج نشود. ایران اما گفته است که اگر کشورهای اروپایی نتوانند با تحریم‌های آمریکا مقابله کنند از برجام خواهد شد. از این رو بارها شرایط خود برای بعد از خروج از برجام را اعلام کرده است.

مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا ۷ ژوئن/ ۱۷ خرداد با انتشار پیامی در توئیتر گفت آمریکا اجازه نمی‌دهد ایران سلاح هسته‌ای تولید کند.

بیشتر بخوانید:

برخورد سرد اروپا با فرمان غنی‌سازی خامنه‌ای

Share