تلاش برای مهار آتشسوزی هیرکانی در آغاز سومین هفته شعلهورشدنش
مقامهای مسئول میگویند حریق که در دو مرحله از ۱۰ و ۲۴ آبان در جنگلهای هیرکانی الیت آغاز شده، تا حد زیادی کنترل شده است؛ حدود ۷ تا ۸ هکتار آسیب دیده، عملیات لکهگیری ادامه دارد و منشأ آتشسوزی «به احتمال بسیار زیاد» انسانی اعلام شده است.
بخش خبر
آتشسوزی در جنگلهای هیرکانی در محدوده مرزنآباد چالوس- ایرنا
در پی حدود دو هفته آتشسوزی در جنگلهای هیرکانی اطراف روستای الیت در محور مرزنآباد – چالوس، مقامهای مازندران در ساعات اخیر میگویند حریق «تا حد زیادی کنترل شده» و عملیات «لکهگیری» ادامه دارد. استاندار مازندران گفته است با تلاش حدود ۴۰۰ نیروی عملیاتی و کمک مردم محلی، گسترش آتش مهار شده و برآورد اولیه او از سطح خسارت، حدود ۸ هکتار است؛ عددی که فعالان محیطزیست آن را بسیار کمتر از ابعاد واقعی آتشسوزی میدانند.
در ساعات گذشته، محور اصلی خبرها درباره الیت، درخواست کمکهای خارجی و ادامه عملیات اطفا بوده است. رسانههای داخلی گزارش دادهاند که پس از درخواست رسمی تهران از «کشورهای دوست»، یک تیم عملیاتی از ترکیه همراه با هواپیمای آبپاش راهی مازندران شده است. همزمان، از هواپیمای ایلیوشین روسی نیز برای آبپاشی هوایی روی شیبهای تند این منطقه استفاده شده است؛ منطقهای که به گفته مسئولان منابع طبیعی، صعبالعبور بودن آن مهار زمینی آتش را بسیار دشوار کرده است.
روز گذشته و امروز، چند مقام دولتی تایید کردند که ایران از ترکیه و در برخی گزارشها، از روسیه نیز برای اعزام هواپیما و بالگرد اطفای حریق کمک خواسته است؛ تغییری که برخی کارشناسان محیطزیست آن را «دیرهنگام اما ضروری» توصیف میکنند.
به گفته مهدی یونسی، استاندار مازندران، آتشسوزی جنگلهای هیرکانی الیت در دو مقطع رخ داده است؛ مرحله نخست در ۱۰ آبانماه آغاز شد و پس از چند روز مهار شد. مرحله دوم از شامگاه ۲۴ آبان شروع شده و «متاسفانه تاکنون ادامه دارد».
یونسی اعلام کرده است که تاکنون حدود «۷ تا ۸ هکتار» از جنگلهای هیرکانی الیت دچار آتشسوزی شدهاند. گزارشهای رسمی دیگر نیز تأیید میکنند که حدود هشت هکتار از این عرصهها درگیر حریق شده و با اجرای عملیات اطفای هوایی و زمینی، آتش در حدود هفت هکتار خاموش شده و «تنه آتش در کمتر از یک هکتار» همچنان فعال است.
گرمای هوا، شیب تند، پوشش انبوه و انباشت برگ و لاشه درختان خشکشده بهعنوان عوامل سختکننده عملیات اطفا عنوان شدهاند. بهگفته مسئولان، همین شرایط باعث شده است طی دو هفته گذشته پس از هر بار مهار نسبی، آتش در برخی نقاط دوباره شعلهور شود.
رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان جنگلها، اعلام کرده است که «هماکنون ۸ فروند بالگرد از وزارت دفاع، هلالاحمر و فراجا در منطقه مشغول اطفای حریق هستند.»
به گفته افلاطونی، «از روز گذشته دو فروند هواپیمای ایلوشین نیروی هوافضای سپاه نیز به عملیات اضافه شدهاند که هر کدام توان حمل حدود ۴۰ هزار لیتر آب در هر پرواز را دارند.» این هواپیماها از صبح امروز چند نوبت آبگیری و آبپاشی انجام دادهاند.
شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، نیز میگوید در هماهنگی با وزارت امور خارجه، «۲ فروند هواپیمای اطفای حریق از ترکیه به همراه یک بالگرد و ۸ نیروی تخصصی به محل اعزام میشوند» و دولت روسیه نیز اعلام آمادگی کرده است در صورت نیاز، ظرفیتهای خود را در اختیار ایران قرار دهد.
انصاری توضیح داده است که «هواپیماهای ترکیهای به دلیل کوچکتر بودن، قابلیت پرواز در ارتفاعات پایینتر را دارند» و در کنار ایلوشنها و بالگردها میتوانند در خاموش کردن آتشهای لکهای در شیبهای جنگل مؤثر باشند.
عبدالوحید فیاضی، نماینده نور و محمودآباد، با اشاره به طولانیشدن عملیات اطفا، گفته است: «این آتشسوزی حدود ۱۸ روز است که اتفاق افتاده و در سطح وسیعی هم رخ داده است و مناطق بالادستی را هم در برگرفته است.»
او با اشاره به ورود هواپیماهای خارجی گفته است: «این هواپیماییهایی که از کشور ترکیه آوردهاند توانسته تا حدی آتش را خاموش کند وگرنه با آن امکانات قبلی تا چند روز پیش آتش قابل مهار نبود.»
یکی دیگر از محورهای خبری در ساعات اخیر، بحث درباره علت آتشسوزی است.
رضا افلاطونی، رئیس سازمان جنگلها اعلام کرده «به احتمال بسیار زیاد منشا آتشسوزی جنگل هیرکانی در منطقه الیت انسانی است» و تحقیقات برای روشنشدن جزئیات ماجرا ادامه دارد. همزمان، برخی گزارشها به نقش احتمالی «زمینخواران» اشاره کردهاند و گفتهاند دستگاههای نظارتی در حال بررسیاند که آیا حریق میتواند به قصد تغییر کاربری و تصرف اراضی جنگلی آغاز شده باشد یا نه.
در مقابل، برخی مسئولان محلی و کارشناسان، انگشت اتهام را بیشتر متوجه چوپانها و گردشگران میدانند و میگویند روشن کردن آتش در دل جنگل، رها کردن زباله و سیگار روشن در شرایط خشکی و وزش بادهای شدید، میتواند جرقه چنین فاجعهای باشد؛ موضوعی که هنوز بهطور رسمی تایید یا رد نشده است.
با طولانی شدن آتشسوزی، بعد سیاسی و قضایی ماجرا هم پررنگتر شده است. رئیس کل دادگستری مازندران هشدار داده هر مسئولی که در مهار آتشسوزی جنگلهای هیرکانی الیت قصور کند، بر اساس قانون تحت تعقیب قرار خواهد گرفت و از همه دستگاهها خواسته «از تمام ظرفیتهای موجود» برای مهار آتش استفاده کنند.
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست نیز در ستاد بحران الیت حاضر شده، از مناطق آسیبدیده بازدید کرده و در جریان آخرین وضعیت عملیات قرار گرفته است؛ اقدامی که بهنوعی پاسخ به انتقادها درباره غیبت میدانی برخی مدیران در روزهای اول حریق تلقی شده است.
به رغم اعلام مهار آتشسوزی، تصاویر و ویدیوهای منتشرشده از الیت در شبکههای اجتماعی نشان میدهد بخشهایی از جنگلهای هیرکانی، این نوار جنگلی ۸۵۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتری در جنوب خزر که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، در شعلههای آتش فرو رفته و دود غلیظ منطقهای وسیع را فرا گرفته است. کارشناسان هشدار میدهند با توجه به پیشبینی بارندگی ناچیز در روزهای آینده، احتمال شعلهور شدن دوباره کانونهای خاموشنشده وجود دارد و اطفای کامل، نیازمند پایش مستمر زمینی و هوایی خواهد بود.
فعالان محیطزیست این آتشسوزی را تجلی آشکار ترکیب خطرناک «گرمایش جهانی، مدیریت ضعیف و کمبود تجهیزات» در حفاظت از جنگلهای شمال میدانند و میگویند اگر الگوی آتشسوزیهای بزرگ در الیت، گلستان و سایر نقاط هیرکانی تکرار شود، بخشی از یکی از کهنترین جنگلهای جهان ممکن است در چند دهه آینده از دست برود.
نظرها
نظری وجود ندارد.