دیپلماسی در سایه سرکوب خونین اعتراضات؛ عراقچی می‌گوید «آماده جنگ و مذاکره‌ایم»

در ادامه اعتراضات گسترده و خونین در ایران، مقامات جمهوری اسلامی هم‌زمان با تشدید سرکوب داخلی، تلاش کرده‌اند با ارسال پیام‌های دیپلماتیک به واشنگتن، خود را طرفدار مذاکره و ثبات نشان دهند؛ رویکردی که منتقدان آن را تلاشی برای خرید زمان و پنهان‌کردن ابعاد واقعی کشتار مردم معترض می‌دانند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز دوشنبه ۲۲ دی در جمع سفیران خارجی در تهران گفت:

او در عین حال افزود:

این سخنان در شرایطی بیان می‌شود که اعتراضات در ایران وارد شانزدهمین روز خود شده و هر روز ابعاد تازه‌ای از سرکوب خونین معترضان در ایران منتشر می‌شود. با این حال، عراقچی مدعی شد «وضعیت اکنون کاملاً تحت کنترل است» و مدعی شد که اعتراضات «به‌صورت عامدانه خشونت‌آمیز و خونین شد تا بهانه‌ای برای مداخله آمریکا فراهم شود»؛ اظهاراتی که بیشتر تلاشی برای فرافکنی مسئولیت سرکوب تلقی می‌شود.

هم‌زمان، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، اعلام کرد که «راه‌های ارتباطی میان تهران و واشنگتن همچنان باز است» و این تماس‌ها از طریق «نماینده ویژه آمریکا، میانجی‌های سنتی مانند سوئیس و همچنین تماس‌های تلفنی منظم» انجام می‌شود. این گفته‌ها در تضاد آشکار با فضای امنیتی شدید داخل کشور و قطع گسترده اینترنت قرار دارد؛ اقدامی که به‌گفته سازمان نت‌بلاکس بیش از ۸۴ ساعت ادامه داشته و مخالفان، آن را تلاشی آشکار برای پنهان‌کردن سرکوب خشن معترضان می‌دانند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه اعلام کرد که رهبران ایران پس از تهدید او به اقدام نظامی، برای «مذاکره تماس گرفته‌اند». او گفت: «رهبران ایران تماس گرفتند… یک دیدار در حال تدارک است. آن‌ها می‌خواهند مذاکره کنند.»

ترامپ با این حال هشدار داد که «ممکن است مجبور شویم پیش از هر دیداری دست به اقدام بزنیم» و تأکید کرد که ارتش آمریکا در حال بررسی «گزینه‌های بسیار قوی» درباره ایران است.

در داخل ایران، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور این کشور، با نادیده‌گرفتن ریشه‌های اجتماعی و سیاسی اعتراضات، از مردم خواست در «راهپیمایی مقاومت» شرکت کنند تا آن‌چه او «خشونت مجرمان تروریست شهری» خواند، محکوم شود. رسانه‌های دولتی نیز با پخش تصاویر تجمعات حامیان حکومت، شعارهایی چون «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» را برجسته کردند؛ نمایشی تبلیغاتی که آن هم تلاشی برای سرپوش‌گذاشتن بر خشم عمیق عمومی علیه حکومت است.

بر اساس گزارش هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، از آغاز جنبش اعتراضی تاکنون دست‌کم ۵۴۴ نفر کشته شده‌اند که ۴۹۶ نفر از آن‌ها معترض بوده‌اند. بیش از ۱۰ هزار و ۶۰۰ نفر نیز بازداشت شده‌اند. سازمان حقوق بشر ایران، مستقر در نروژ نیز مرگ دست‌کم ۱۹۲ معترض را تأیید کرده و هشدار داده است که آمار واقعی می‌تواند به‌مراتب بالاتر باشد.

در چنین شرایطی، اظهارات دیپلماتیک مقامات جمهوری اسلامی درباره «احترام متقابل» و «کنترل اوضاع»، بیش از هر چیز شکاف عمیق میان روایت رسمی حکومت و واقعیت تلخ خیابان‌های ایران را آشکار می‌کند.