گزارشگر ویژه سازمان ملل: گزارش‌ها از دست‌کم ۲۰ هزار کشته در اعتراضات ایران حکایت دارد

بلومبرگ روز پنج‌شنبه ۲ بهمن / ۲۲ ژانویه نوشت شمار کشته‌شدگان گزارش‌شده در جریان سرکوب اعتراضات ایران افزایش یافته است؛ در حالی که گروه‌های حقوق بشری همچنان در حال راستی‌آزمایی تلفات مشکوک هستند، سازمان ملل هشدار داده که مجموع کشته‌ها می‌تواند بیش از ۲۰ هزار نفر باشد.

هرانا، خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران مستقر در آمریکا اعلام کرد که تا کنون مرگ ۴ هزار و ۹۰۲ نفر را در جریان ناآرامی‌هایی که از اواخر دسامبر آغاز شد، تأیید کرده است. بنا بر بیانیه این نهاد در وب‌سایتش، بررسی ۹ هزار و ۳۸۷ مورد دیگر همچنان ادامه دارد و بیش از ۲۶ هزار نفر نیز بازداشت شده‌اند.

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور وضعیت حقوق بشر در ایران، اوایل این هفته گفت برآورد می‌شود شمار غیرنظامیان کشته‌شده ۵ هزار نفر یا بیشتر باشد. او گفت گزارش‌هایی از پزشکان داخل کشور نشان می‌دهد این رقم ممکن است دست‌کم به ۲۰ هزار نفر برسد.

گروه‌های حقوق بشری که می‌کوشند هزینه واقعی سرکوب یکی از بزرگ‌ترین اعتراضات ایران از زمان انقلاب ۱۹۷۹ را بسنجند، به‌دلیل محدودیت‌های مداوم دسترسی به اینترنت و ارتباطات با موانع جدی روبه‌رو شده‌اند. این اعتراضات ابتدا در تهران و در پی سقوط ارزش پول ملی آغاز شد و سپس با شعارهایی برای پایان دادن به حاکمیت علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، به سراسر کشور گسترش یافت.

مقام‌های ایرانی روز چهارشنبه برای نخستین بار آمار خود را اعلام کردند و از ۳ هزار و ۱۱۷ کشته خبر دادند که به ‌فته شورای عالی امنیت ملی، ۲ هزار و ۴۲۷ نفر از آن‌ها «بی‌گناه» و اعضای نیروهای امنیتی بوده‌اند. در این بیانیه تفکیکی ارائه نشد و اشاره‌ای هم به غیرنظامیان نشده بود.

ساتو همچنین گفت کمیته بین‌المللی حقیقت‌یاب که فعالیتش پس از اعتراضات ضدحکومتی سال ۲۰۲۲ ایران آغاز شد، باید بررسی جرایم احتمالی دولت ایران در خیزش اخیر را نیز در بر بگیرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در مقطعی پیشنهاد مداخله در اعتراضات ایران را مطرح کرده بود، اما بعداً از آن عقب‌نشینی کرد. او روز پنج‌شنبه در مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت گفت‌وگوها با تهران می‌تواند از سر گرفته شود.

ترامپ گفت: «ایران می‌خواهد گفت‌وگو کند و ما هم گفت‌وگو خواهیم کرد.»