بر شمار کشته‌شدگان اعتراضات خونین دی‌ماه همچنان افزوده می‌شود

بر اساس تازه‌ترین داده‌های منتشرشده از سوی هرانا، خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، تا پایان روز پنج‌شنبه ۲۳ بهمن، چهل‌وهفتمین روز پس از آغاز اعتراضات دی‌ماه، شمار جان‌باختگان تأییدشده به ۷۰۰۵ نفر رسیده است؛ رقمی که ۶۵۰۶ نفر از آن‌ها در دسته «معترضان» ثبت شده‌اند و جان‌باختن ۲۱۹ کودک زیر ۱۸ سال نیز در میان آن‌ها مستند شده است. همچنین ۶۶ نفر از آن‌ها «غیرنظامی-غیرمعترض» بودند و ۲۱۴ نفر از کشته‌شدگان از نیروهای نظامی یا حکومتی و گزارش شده‌اند. ۱۱۷۳۰ مورد دیگر همچنان در دست بررسی قرار دارد.

در همین بازه زمانی، شمار مجروحان غیرنظامی به ۲۵۸۴۵ نفر رسیده و مجموع بازداشت‌ها ۵۳۱۶۶ مورد اعلام شده است که از این میان ۱۳۶ مورد مربوط به بازداشت دانشجویان است. افزون بر این، ۳۳۷ مورد پخش اعترافات اجباری و ۱۱۰۵۱ مورد احضار شهروندان ثبت شده است.

گزارش این نهاد حقوق بشری نشان می‌دهد در روز چهل‌وهفتم پس از اعتراضات، روندها عمدتاً در چهار محور قابل ردیابی بوده است: تشدید محدودسازی ارتباطات، تداوم بازداشت‌های پراکنده، افزایش فشارهای امنیتی در محیط‌های آموزشی و واکنش‌های بین‌المللی به ابعاد سرکوب.

در هفته‌های اخیر گزارش‌های متعددی از مسدودسازی ناگهانی سیم‌کارت شهروندان منتشر شده است؛ اقداماتی که به‌گفته برخی کاربران، بدون اخطار رسمی صورت گرفته و دسترسی آن‌ها به تماس تلفنی و پیامک را قطع کرده است. در برخی موارد نیز ضبط تلفن همراه، لپ‌تاپ و مدارک هویتی از جمله گذرنامه و کارت ملی گزارش شده است. این روند که همزمان با اوج‌گیری اعتراضات آغاز شده، افزون بر محدودسازی ارتباطی، دسترسی افراد به خدمات بانکی و امور کاری و روزمره را نیز مختل کرده است. سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات نیز با اشاره به قطع اینترنت در پی اعتراضات دی‌ماه اذعان کرده که شبکه ارتباطی کشور هنوز به وضعیت پایدار پیشین بازنگشته و حدود ۱۰ میلیون نفر که معیشتشان به بستر دیجیتال وابسته است، از این اختلال‌ها متأثر می‌شوند.

در عرصه بین‌المللی، پارلمان اروپا روز پنج‌شنبه با اکثریت آرا قطعنامه‌ای در محکومیت سرکوب شهروندان در ایران تصویب کرد. در این قطعنامه، برخورد با معترضان، فعالان مدنی، زنان و اقلیت‌ها مورد انتقاد قرار گرفته و بر آزادی فوری بازداشت‌شدگان، توقف خشونت و پایان بازداشت‌های خودسرانه تأکید شده است. همچنین بر ضرورت مستندسازی مستقل موارد نقض حقوق بشر و حفظ شواهد برای پیگیری‌های قضائی احتمالی تأکید شده است.

در داخل کشور، شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران اعلام کرده که دامنه برخوردهای امنیتی به مدارس نیز کشیده شده است. بر اساس این گزارش، افرادی خارج از کادر آموزشی با عناوینی چون بسیج، مبلغ مذهبی یا نیروهای لباس‌شخصی وارد برخی مدارس شده و اقدام به بازجویی و طرح پرسش‌های تهدیدآمیز از دانش‌آموزان کرده‌اند؛ موضوعی که به‌گفته این شورا، فضای برخی مدارس را با نگرانی و تنش همراه کرده است. این نهاد پیش‌تر نیز از کشته‌شدن دست‌کم ۲۰۰ دانش‌آموز در جریان اعتراضات خبر داده بود.

همزمان، بازداشت‌ها در شهرهای مختلف ادامه یافته است. در آبدانان، بوکان، قرچک، میاندوآب، سیروان، اشنویه و استان البرز چندین شهروند بازداشت شده‌اند و در تهران نیز آرمان (مهدی) مومنی در نزدیکی پارک قیطریه توسط مأموران اطلاعات سپاه بازداشت شده و طی این مدت تنها یک تماس کوتاه با خانواده داشته است. در خراسان رضوی نیز سازمان اطلاعات سپاه از بازداشت شماری از افراد با عنوان «عناصر وابسته» خبر داده است. در زندان‌ها، گزارش‌هایی از انتقال برخی زندانیان و نیز مواردی از شکنجه منتشر شده است؛ از جمله انتقال ابوالفضل کریمی از زندان تهران بزرگ به قزلحصار و انتشار گزارش‌هایی درباره شکستگی دست او. همچنین ایلتای آخوندی، نوجوان ۱۴ ساله بازداشت‌شده در گنبدکاووس، با وجود ابتلا به آسم از دسترسی کامل به دارو محروم مانده است.

در چهل‌وهفتمین روز پس از اعتراضات خونین دی‌ماه، آمار کشته‌شدگان، مجروحان و بازداشت‌ها افزایش یافت، روند محدودسازی ارتباطات، فشار بر محیط‌های آموزشی و برخوردهای امنیتی نیز ادامه داشت و همزمان واکنش‌های بین‌المللی به این تحولات شدت گرفت.

بنا بر تأکید منابع حقوق بشری، ارقام اعلام‌شده حداقل آمارهای قابل تأیید را دربرمی‌گیرد و برآوردهای غیررسمی از احتمال بالاتر بودن شمار واقعی قربانیان حکایت دارد.