چهل‌وششمین روز پس از آغاز اعتراضات؛۷۰۰۲ کشته، تداوم بازداشت‌های هدفمند

بر پایه تازه‌ترین داده‌های منتشرشده از سوی خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران تا پایان روز چهل‌وششم از آغاز اعتراضات، شمار جان‌باختگان تأییدشده به ۷۰۰۲ نفر رسیده است. در این میان، ۶۵۰۶ نفر در دسته «معترضان» ثبت شده‌اند که ۲۱۶ نفر از آنان زیر ۱۸ سال بوده‌اند. همچنین جان‌باختن ۲۱۴ نفر از نیروهای وابسته به حکومت و ۶۶ نفر به عنوان «غیرنظامی ـ غیرمعترض» گزارش شده است. افزون بر این، وضعیت ۱۱۷۳۰ مورد همچنان در دست بررسی قرار دارد.

در همین بازه زمانی، تعداد مصدومان غیرنظامی به ۲۵۰۲۲ نفر رسیده، مجموع بازداشت‌ها ۵۲۹۴۱ مورد ثبت شده و ۱۳۶ دانشجو نیز در میان بازداشت‌شدگان قرار دارند. هرانا همچنین از ثبت ۳۳۷ مورد اعترافات اجباری و ۱۱۰۵۱ مورد احضار خبر داده است. طبق این گزارش، اعتراضات در ۶۷۶ نقطه در ۲۱۰ شهر و در تمامی ۳۱ استان کشور ثبت شده است.

هرانا در گزارش روز چهل‌وششم سه روند اصلی را برجسته کرده است: ادامه بازداشت‌های هدفمند، اعمال شرط‌های تازه برای آزادی برخی بازداشت‌شدگان، و افزایش واکنش‌های بین‌المللی نسبت به سرکوب معترضان در ایران.

آزادی مشروط به حضور در راهپیمایی

در شاهین‌شهر اصفهان، خانواده دست‌کم سه تن از بازداشت‌شدگان اعلام کرده‌اند که با وجود تأمین وثیقه، آزادی عزیزانشان متوقف مانده است. به گفته این خانواده‌ها، مقامات قضایی آزادی را مشروط به امضای تعهدنامه‌ای کرده‌اند که طبق آن، افراد باید در راهپیمایی ۲۲ بهمن شرکت کنند، از حضور خود عکس و ویدیو تهیه کرده و آن را به مراجع مربوطه ارائه دهند.

به خانواده‌ها گفته شده در صورت امضا نکردن تعهد یا اجرای نکردن مفاد آن، افراد ممکن است دوباره بازداشت شوند؛ این در حالی است که پیش‌تر مراحل قانونی تودیع وثیقه انجام شده بود.

بازداشت‌های گسترده میان معلمان، فعالان کارگری، چهره‌های سیاسی و شهروندان

در ادامه برخوردهای امنیتی، دست‌کم هشت معلم در ارتباط با اعتراضات ۱۴۰۴ بازداشت شده‌اند: مستوره نریمانی در اهواز، امیر رحیمی در ازنا، ستار زارعی در خمینی‌شهر، علی شمایلی در سنقر، شروین حمیده در کرج، فرهاد رحمانی در تاکستان، علی ایمانی مطلق در لرستان و مسعود کیانی در شاباد.

در کنار بازداشت ۱۳۶ دانشجو، این موارد نشان می‌دهد فشار بر بدنه آموزشی کشور ادامه دارد و حوزه آموزش همچنان یکی از کانون‌های برخوردهای امنیتی است.

بر اساس خبرگزاری هرانا هم‌زمان بازداشت شهروندان در چند استان ادامه داشته است. در بجنورد، سروش دبیرمنش و خلیل رسولی، در لاهیجان ساجد خبازی، در لنگرود مهدی حق‌جو ــ دانش‌آموز ۱۷ ساله ــ و در رشت میلاد دیدار توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده‌اند.

در دهدشت نیز جمال پورمندفر در تاریخ ۲۰ دی‌ماه بازداشت و به زندان این شهر منتقل شده و همچنان در بلاتکلیفی به سر می‌برد.

در تهران، محسن امین‌زاده، عضو جبهه اصلاحات، در ۱۸ بهمن توسط مأموران اطلاعات سپاه بازداشت شد. وکیل او اعلام کرده است که او در سلول انفرادی نگهداری می‌شود و اتهامات مطرح‌شده فاقد مبنای قانونی است.

هم‌زمان آذر منصوری، ابراهیم اصغرزاده، حسین کروبی و علی شکوری‌راد نیز بازداشت شده‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده گسترش دامنه برخوردها به فعالان و چهره‌های سیاسی باسابقه است.

یاسر احمدی‌نژاد، فعال کارگری و کارگر اخراجی شرکت ملی حفاری، در ۱۶ بهمن بازداشت و به زندان دهدشت منتقل شده است. او پیش‌تر به‌عنوان نماینده مستقل کارگران پیگیر مطالبات صنفی بوده و نسبت به عملکرد پیمانکاران صنعت نفت انتقاد کرده بود.

گرچه حاکمیت کوشیده است روایت یکدستی از اعتراضات ۱۴۰۴ و سرکوب خونین آن برسازد و از طریق رسانه‌های خود به نمایش بگذارد اما جز حامیان ولایی و ذی‌نفعان بقای رژیم ولایی مخاطب دیگری نداشته است. گستره سانسور بیش از همیشه بر رسانه‌ها و پلتفرم‌ها سایه افکنده است. گفتن یک جمله نادرست ممکن است عواقب ناگواری داشته باشد. در جریان مراسم ۲۲ بهمن، مجری شبکه هامون در پخش زنده عبارت «مرگ بر خامنه‌ای» را بیان کرد که باعث قطع پخش زنده شد. پس از این اتفاق، مدیر پخش شبکه برکنار، کاربر و ناظر برنامه تعلیق و سایر عوامل به کمیته انضباطی معرفی شدند.

واکنش پارلمان اروپا به سرکوب‌ها

در سطح بین‌المللی، پارلمان اروپا نشستی با موضوع «سرکوب سیستماتیک، شرایط غیرانسانی و بازداشت‌های خودسرانه در ایران» برگزار کرد. در این نشست، نمایندگان درباره تشدید سرکوب اعتراضات، بازداشت‌های گسترده، وضعیت نامناسب بازداشتگاه‌ها و محرومیت زندانیان از خدمات درمانی و دسترسی به وکیل گفت‌وگو کردند.

در پیش‌نویس مطرح‌شده، بر آزادی فوری و بدون قید و شرط معترضان و زندانیان سیاسی، دسترسی نهادهای بین‌المللی به مراکز بازداشت و پاسخ‌گویی عاملان نقض حقوق بشر تأکید شده است.

موضع‌گیری قوه قضاییه درباره پرونده‌ها

معاون اول قوه قضاییه اعلام کرده بخشی از پرونده‌های مرتبط با اعتراضات در مرحله تحقیق، بخشی در دادگاه و بخشی نیز در مرحله تجدیدنظر قرار دارند و تأکید کرده با افرادی که «مرتکب اغتشاش» شده‌اند بدون مماشات برخورد خواهد شد.

در عین حال، مرکز اطلاع‌رسانی قوه قضاییه اعلام کرده است که پرونده‌ها همچنان در حال رسیدگی‌اند و هیچ حکمی به مرحله نهایی و قابل اجرا نرسیده است.

واکنش ایران به گزارش اسرائیل هیوم

قوه قضاییه جمهوری اسلامی در واکنش به گزارشی از روزنامه اسرائیلی «اسرائیل هیوم» که مدعی «اعدام مخفیانه هزاران نفر» شده بود، این گزارش را «خبرسازی دروغ» خوانده و اعلام کرده چنین ادعاهایی با هدف القای فریب‌کاری ایران در مذاکرات مطرح شده است.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز در واکنش به این گزارش اعلام کرده پس از اعتراضات اخیر هیچ اعدامی در ایران انجام نشده، هیچ روند قضایی به پایان نرسیده و بیش از دو هزار زندانی عفو شده‌اند.

او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت هرگاه رسانه‌های وابسته به میریام ادلسون روایتی جنجالی مطرح می‌کنند، باید پرسید این روایت در خدمت چه کسی است. ادلسون، میلیاردر آمریکایی و مالک مجموعه رسانه‌ای اسرائیل هیوم است.

این روزنامه پیش‌تر نیز به نقل از منابع دیپلماتیک مدعی شده بود ایران در روند مذاکرات مرتبط با جلوگیری از حمله نظامی آمریکا و گفت‌وگوهای عمان، واشنگتن را «دو بار فریب داده است».