شهادت یک کارشناس سلامت: فقدان امدادرسانی پزشکی در اعتراضات سراسری دی‌ماه

یک کارشناس حوزه سلامت که در جریان اعتراضات مردمی گسترده در شب‌های ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ (۷ و ۸ ژانویه ۲۰۲۶) در بخش اورژانس یکی از بیمارستان‌های ایران حضور داشته، به شرط ناشناس ماندن از فقدان محسوس امدادرسانی پزشکی پیش‌بیمارستانی در این بازه زمانی خبر داده است.

بر اساس این شهادت که نسخه‌ای از آن به‌دست «زمانه» رسیده است؛ در حالی‌که شمار قابل توجهی از مجروحان ناشی از ناآرامی‌ها به اورژانس بیمارستان مراجعه کرده‌اند، هیچ حضور عملیاتی میدانی یا مشارکت مؤثری از سوی جمعیت هلال‌احمر ایران در انتقال یا امدادرسانی به بیماران مشاهده نشده است. همچنین، آمبولانس‌های اورژانس ۱۱۵ نیز در پاسخ پیش‌بیمارستانی مرتبط با این مجروحان نقشی فعال و مؤثر نداشته‌اند.

این وضعیت، به‌گفته شاهد، باعث شد مسئولیت‌های اولیه از جمله تریاژ، تثبیت وضعیت بیماران و مدیریت درمانی اولیه تقریباً به‌طور کامل بر دوش تیم‌های اورژانس بیمارستانی قرار گیرد؛ امری که به ازدحام شدید، تأخیر در رسیدگی و فشار قابل توجه بر کادر درمان و منابع محدود بیمارستان انجامیده است.

برای بررسی احتمال محدود بودن این مشاهدات به یک منطقه خاص، این کارشناس با همکاران و شاهدانی در استان‌های دیگر از جمله کرمانشاه، شیراز و مازندران تماس گرفته است. بنا بر این شهادت، گزارش‌های مستقل دریافتی از این مناطق نیز الگوهای مشابهی از فقدان یا محدودیت شدید پاسخ پزشکی بشردوستانه پیش‌بیمارستانی را در همان بازه زمانی نشان می‌دهند.

هم‌گرایی این گزارش‌ها، به باور ارائه‌دهنده شهادت، می‌تواند حاکی از وجود محدودیت‌های عملیاتی گسترده‌تر یا دستورالعمل‌های امنیتی در سطوح بالاتر باشد و نه صرفاً یک نقص یا اختلال محلی.

این شهادت با هدف مستندسازی و فراهم‌کردن زمینه برای بررسی مستقل، از جمله احتمال رسیدگی نهادهای بین‌المللی بشردوستانه، ارائه شده است. در متن شهادت تأکید شده که فقدان یا محدودیت شدید امدادرسانی پزشکی بی‌طرف و مستقل در دوره‌های ناآرامی داخلی، پیامدهای جدی برای حفاظت از غیرنظامیان، دسترسی به مراقبت‌های حیاتی و پایداری خدمات اورژانس بیمارستانی به‌همراه دارد.

همچنین این وضعیت نگرانی‌هایی جدی درباره میزان پایبندی عملی به اصول بنیادین نهضت صلیب ‌سرخ و هلال ‌احمر—از جمله انسانیت، بی‌طرفی، بی‌غرضی و استقلال—در شرایط ناآرامی و اختلالات داخلی مطرح می‌کند.

ارائه‌دهنده این شهادت به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی و احتمال اقدامات تلافی‌جویانه، هویت خود را فاش نکرده و اعلام کرده است که در صورت دریافت تضمین‌های لازم برای حفظ امنیت شخصی، آمادگی دارد اطلاعات تکمیلی را در اختیار نهادهای ذی‌ربط قرار دهد.