اعزام دومین ناو هواپیمابر آمریکا به خاورمیانه همزمان با فشار برای توافق با ایران

بر اساس گزارش رسانه‌های آمریکایی به نقل از مقام‌های رسمی، ایالات متحده آمریکا در بحبوحه تنش‌ها با ایران، دومین ناو هواپیمابر خود را راهی خاورمیانه می‌کند. روزنامه نیویورک تایمز که نخستین بار این خبر را منتشر کرد، به‌نقل از مقام‌های آمریکایی اعلام کرد ناو هواپیمابر یواس‌اس جرالد آر. فورد به همراه ناوهای اسکورت خود از منطقه کارائیب به سمت خاورمیانه اعزام خواهد شد.

کاخ سفید و وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) تاکنون به درخواست خبرگزاری رویترز برای اظهارنظر رسمی در این‌باره پاسخ نداده‌اند. با این حال، این اقدام در ادامه افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه ارزیابی می‌شود.

پیش‌تر نیز ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن به‌همراه چند ناوشکن مجهز به موشک‌های هدایت‌شونده در ماه ژانویه وارد خاورمیانه شده بود. اعزام دومین ناو هواپیمابر می‌تواند نشانه‌ای از تشدید فشار نظامی بر ایران در کنار تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به یک توافق جدید تلقی شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اوایل این هفته گفته بود در صورتی که توافقی با ایران حاصل نشود، اعزام یک ناو هواپیمابر دیگر به منطقه را بررسی خواهد کرد. او روز پنج‌شنبه نیز با تأکید بر ضرورت توافق با تهران گفت: «ما باید به یک توافق برسیم، در غیر این صورت اوضاع بسیار دردناک خواهد بود.» ترامپ همچنین احتمال داد که طی یک ماه آینده امکان دستیابی به توافق وجود داشته باشد.

در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل ابراز امیدواری کرده است که اقدامات ترامپ زمینه را برای توافقی با ایران فراهم کند که از اقدام نظامی جلوگیری کند. این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که اسرائیل همواره برنامه‌های هسته‌ای و منطقه‌ای ایران را تهدیدی علیه امنیت خود دانسته است.

همزمان با این تحولات نظامی، فضای دیپلماتیک نیز شاهد تحرکاتی بوده است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، پیش از سفر به کنفرانس امنیتی مونیخ اعلام کرد روابط فراآتلانتیک در «لحظه‌ای سرنوشت‌ساز» قرار دارد و جهان با سرعت در حال تغییر است. اگرچه اظهارات او بیشتر متوجه روابط آمریکا و اروپا بود، اما تحولات مرتبط با ایران نیز در حاشیه این نشست مورد توجه قرار گرفته است.

کنفرانس امنیتی مونیخ که هر ساله با حضور ده‌ها مقام ارشد سیاسی و امنیتی برگزار می‌شود، امسال در سایه چندین بحران بین‌المللی برگزار شد. با این حال، برگزارکنندگان اعلام کردند از مقام‌های رسمی ایران برای حضور دعوت به‌عمل نیامده است. این تصمیم پس از سرکوب اعتراضات سراسری در ایران در ماه گذشته اتخاذ شد؛ اعتراضاتی که بنا به گزارش‌های منتشرشده هزاران کشته برجای گذاشته است.

در غیاب نمایندگان رسمی جمهوری اسلامی، قرار است رضا پهلوی، فرزند آخرین پادشاه ایران در این نشست سخنرانی کند و همچنین تجمعی از مخالفان جمهوری اسلامی در شهر مونیخ برگزار شود. این رویدادها نشان‌دهنده تداوم فشارهای سیاسی و حقوق بشری علیه تهران در عرصه بین‌المللی است.

همزمانی افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه با طرح احتمال توافق جدید با ایران، نشان‌دهنده رویکرد دوگانه واشنگتن است؛ ترکیبی از فشار و دیپلماسی. از یک سو، اعزام ناوهای هواپیمابر پیام روشنی درباره آمادگی نظامی آمریکا ارسال می‌کند و از سوی دیگر، اظهارات ترامپ درباره امکان توافق طی هفته‌های آینده، پنجره‌ای برای مذاکره باز می‌گذارد.

در شرایط کنونی، آینده روابط تهران و واشنگتن به میزان انعطاف‌پذیری دو طرف در مذاکرات احتمالی بستگی دارد. اگرچه هنوز جزئیاتی درباره چارچوب یا موضوعات مورد بحث منتشر نشده، اما تأکید رئیس‌جمهور آمریکا بر «ضرورت توافق» و همزمان افزایش حضور نظامی، فضای پیچیده و پرتنشی را در منطقه رقم زده است. به‌نظر می‌رسد خاورمیانه در آستانه مرحله‌ای تازه از تقابل یا تعامل میان ایران و آمریکا قرار گرفته است؛ مرحله‌ای که می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای امنیت منطقه‌ای و معادلات بین‌المللی به همراه داشته باشد.