مذاکرات ایران و آمریکا در تعلیق ـ ادامه تنش‌ها در خلیج فارس

به‌گزارش آسوشیتدپرس، جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا روز پنج‌شنبه ۳۰ بهمن / ۱۹ فوریه به سمت دیپلماسی نظامی دریایی حرکت کردند، در حالی که مذاکرات هسته‌ای میان دو کشور در وضعیت بلاتکلیفی قرار داشت. تهران با روسیه مانور نظامی مشترک برگزار کرد و آمریکا نیز یک ناو هواپیمابر دیگر به خاورمیانه نزدیک کرد.

مانور نظامی مشترک ایران و روسیه و حضور ناو هواپیمابر «یواس‌اس جرالد آر. فورد» در نزدیکی دهانه دریای مدیترانه، تنش‌ها میان دو کشور را برجسته کرده است. ایران اوایل هفته نیز درمایشی با شلیک واقعی در تنگه هرمز برگزار کرد.

حرکت ناوها و هواپیماهای جنگی بیشتر از سوی آمریکا لزوماً حمله به ایران را تضمین نمی‌کند، اما به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا این امکان را می‌دهد که در صورت تصمیم‌گیری، چنین اقدامی انجام دهد. او تاکنون از حمله به ایران خودداری کرده است، در حالی که خطوط قرمز خود را درباره کشتار معترضان و اجرای اعدام‌های گسترده در تهران مشخص کرده و همزمان مذاکرات هسته‌ای را که پیش‌تر با جنگ ایران و اسرائیل در ماه ژوئن مختل شده بود، دوباره از سر گرفته است.

ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال خود نوشت: «اگر ایران تصمیم بگیرد توافق نکند، ممکن است لازم باشد ایالات متحده از پایگاه دیگو گارسیا و فرودگاه فِیرفورد برای خنثی کردن تهدیدی احتمالی از سوی رژیمی ناپایدار و خطرناک استفاده کند». این موضع ترامپ به‌نظر فشار بر بریتانیا درباره آینده واگذاری مجمع‌الجزایر چاگوس به جمهوری موریس است.

در همین حال، ایران با ناآرامی‌های داخلی پس از سرکوب اعتراضات روبه‌روست و مراسم یادبود قربانیان ۴۰ روز پس از کشته شدنشان توسط نیروهای امنیتی، برگزار می‌شود. به‌رغم تهدیدهای مقامات جمهوری اسلامی در برخی از این گردهمایی‌ها شعارهای ضدحکومتی سر داده شد.

ایران با روسیه مانور برگزار کرد

خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش داد که در مانور روز پنج‌شنبه، نیروهای ایرانی و دریانوردان روس عملیاتی در خلیج عمان و اقیانوس هند انجام دادند. ایرنا افزود هدف این رزمایش، «ارتقای هماهنگی عملیاتی و تبادل تجارب نظامی» است.

در سال‌های گذشته چین نیز در مانور «کمربند امنیتی» شرکت داشت، اما حضور آن در این مرحله گزارش نشده است. در روزهای اخیر، یک کشتی که به‌نظر می‌رسید از کلاس Steregushchiy روسیه است در بندر نظامی بندرعباس دیده شده است. این ناوچه از ناوچه‌های سبک (کوروِت) مدرن و پنهان‌کار در نیروی دریایی روسیه است و برای عملیات ساحلی، ضدزیردریایی و ضدکشتی طراحی شده‌اند و به‌دلیل قابلیت‌های رادارگریزی و تسلیحات پیشرفته، نقشی کلیدی در ناوگان روسیه دارند.

ایران همچنین به خلبان‌های منطقه هشدار پرتاب موشک داد. احتمالاً قصد داشت موشک‌های ضدکشتی در این مانور شلیک کند.

هم‌زمان، داده‌های ردیابی نشان داد که ناو هواپیمابر «یواس‌اس جرالد آر. فورد» ظهر چهارشنبه در سواحل مراکش در اقیانوس اطلس بوده و می‌تواند از تنگه جبل‌الطارق عبور کرده و با ناوشکن‌های موشک‌دار همراه خود در شرق مدیترانه مستقر شود.

نیویورک تایمز هم نوشته است که این ناو هواپیمابر همراه با سه ناوشکن اسکورت‌کننده‌اش احتمالاً در نخستین مرحله نزدیک سواحل اسرائیل مستقر خواهد شد تا از تل‌آویو و دیگر شهرها حفاظت کند. انتظار می‌رود این ناو اوایل هفته آینده به دریای مدیترانه برسد.

به‌گفته آسوشیتدپرس، استقرار این ناو می‌تواند نیروهای آمریکایی را قادر سازد تا در صورت بروز درگیری با ایران هواپیما و قدرت ضدموشکی بیشتر برای حفاظت احتمالی از اسرائیل و اردن داشته باشند. آمریکا در جنگ اسرائیل و حماس در غزه نیز ناوها را در این منطقه مستقر کرده بود تا در برابر حملات ایران محافظت کند.

مقام‌های آمریکایی همچنین اعلام کرده‌اند که بمب‌افکن‌های بی۲ و دیگر هواپیماهای دوربرد مستقر در آمریکا در وضعیت آماده‌باش بالاتری قرار گرفته‌اند و ده‌ها جنگنده اف۳۵، اف۲۲ و اف۱۶ در روزهای اخیر از آمریکا به اروپا و سپس خاورمیانه منتقل شده‌اند.

شعارهای ضدحکومتی در مراسم یادبود

این تحولات در حالی صورت می‌گیرد که مراسم یادبود قربانیان کشتار نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در اعتراضات ماه گذشته ادامه دارد. ایرانی‌ها به‌طور سنتی ۴۰ روز پس از فوت عزیزان خود مراسم یادبود برگزار می‌کنند. شاهدان و ویدئوهای شبکه‌های اجتماعی نشان دادند که مراسمی در قبرستان بزرگ بهشت زهرا در تهران برگزار شده است. برخی مراسم شامل شعارهای ضدحکومتی و هم‌خوانی سرودهای ملی بود.

دولت ایران تنها یک آمار رسمی از کشته‌شدگان اعتراضات سراسری اخیر ارائه داده است: ۳,۱۱۷ نفر. اما هرانا، خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران که در ناآرامی‌های قبلی ایران نیز معتبر بود، شمارکشته‌شدگان را بیش از ۷ هزار نفر اعلام کرده و بیم آن می‌رود که شمار بیشتری جان باخته باشند.