شلیک پهپاد جمهوری اسلامی به فرودگاه نخجوان؛ جنگ به قفقاز کشیده شد

در ششمین روز از جنگ میان ایران با آمریکا و اسرائیل، دامنه درگیری‌ها به مناطق گسترده‌ای از خاورمیانه و قفقاز کشیده شده و همزمان حملات متقابل، عملیات دریایی و تنش‌های دیپلماتیک در چندین کشور ادامه دارد.

با وجود کاهش نسبی شدت حملات موشکی ایران، ارتش اسرائیل بامداد پنج‌شنبه ۱۴ اسفند / ۵ مارس اعلام کرد در حال رهگیری چند موشک شلیک‌شده از ایران است؛ حمله‌ای که پس از حدود هفت ساعت بار دیگر آژیرهای هشدار حمله هوایی را در مناطق مختلف اسرائیل از جمله تل‌آویو به صدا درآورد.

همزمان گزارش‌هایی از حملات جدید در داخل ایران منتشر شد؛ از جمله انفجارهایی در تهران و کرج و حملات به مناطقی در استان‌های تهران و البرز.

رسانه‌های داخلی ایران همچنین تأیید کردند که نقاطی در اطراف فرودگاه مهرآباد، غرب میدان آزادی، تهرانسر و چیتگر هدف قرار گرفته‌اند و گزارش‌هایی از حمله به یک پادگان نظامی نزدیک قم و نیز اهدافی در کرج، ارومیه، سنندج، کرمانشاه و بوکان منتشر شده است.

به‌گفته هلال احمر ایران، از آغاز جنگ تاکنون ۱۷۴ شهرستان درگیر حملات شده و ۱۳۳۲ حمله در ۶۳۶ نقطه کشور ثبت شده است که در میان آن‌ها ۱۰۵ مرکز غیرنظامی نیز هدف قرار گرفته‌اند.

خبرگزاری هرانا نیز گزارش داده در ۲۴ ساعت گذشته ۱۱۷ حمله در ۲۳ استان ثبت شده که ۵۷ کشته و زخمی برجای گذاشته است؛ از جمله ۳۱ غیرنظامی کشته، ۲۵ غیرنظامی زخمی و یک نظامی کشته.

بر اساس آمار هرانا، از آغاز درگیری‌ها تاکنون دست‌کم ۱۱۱۴ غیرنظامی جان خود را از دست داده‌اند که ۱۸۳ نفر از آن‌ها کودک بوده‌اند، هرچند صدها مورد دیگر هنوز در حال بررسی است. رسانه‌های دولتی ایران نیز شمار کشته‌شدگان را بیش از هزار نفر اعلام کرده‌اند و همزمان گزارش‌هایی از فرار برخی ساکنان تهران به مناطق امن‌تر منتشر شده است.

در سطح منطقه‌ای، صدای انفجارها بار دیگر در آسمان دوحه، پایتخت قطر شنیده شد و گزارش‌ها حاکی است سامانه‌های دفاعی این کشور در حال رهگیری حملات پهپادی و موشکی ایران بوده‌اند.

شرکت دولتی قطرانرژی اعلام کرده که به‌دلیل شرایط اضطراری ناشی از حملات، تولید گاز طبیعی مایع خود را متوقف کرده است. مقام‌های قطری همچنین از بازداشت ۱۰ نفر به ظن ارتباط با هسته‌های مخفی وابسته به سپاه پاسداران خبر داده‌اند.

در همین حال، سپاه پاسداران اعلام کرد که یک نفتکش آمریکایی در شمال خلیج فارس هدف موشک قرار گرفته و دچار آتش‌سوزی شده است. به‌گزارش رسانه‌های ایرانی، این حمله بامداد پنج‌شنبه توسط نیروی دریایی سپاه انجام شده و جمهوری اسلامی پیش‌تر هشدار داده بود که در شرایط جنگی کنترل عبور و مرور در تنگه هرمز را در اختیار دارد و کشتی‌های مرتبط با آمریکا، اسرائیل و متحدانشان ممکن است هدف قرار گیرند. پیش‌تر نیز اعلام شده بود ایران کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار دارد و احتمال بستن مسیر صادرات نفت و گاز وجود دارد؛ موضوعی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا گفته در صورت لزوم با اعزام نیروی دریایی برای اسکورت نفتکش‌ها با آن مقابله خواهد کرد.

تنش‌ها به آب‌های دورتر نیز کشیده شده است.

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، تأیید کرد که یک زیردریایی آمریکایی با شلیک اژدر ناوچه ایرانی «دنا» را در اقیانوس هند غرق کرده است؛ اقدامی که او آن را نخستین غرق کردن کشتی دشمن با اژدر از زمان جنگ جهانی دوم توصیف کرد.

به‌گفته مقام‌های ایرانی، این ناوچه که حامل حدود ۱۳۰ خدمه بود و به‌عنوان میهمان نیروی دریایی هند در حال حرکت بود، بدون هشدار در آب‌های بین‌المللی هدف قرار گرفت.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، این اقدام را «جنایتی در دریا» خواند و هشدار داد آمریکا از این اقدام «به شدت پشیمان خواهد شد».

در پی حمله اژدری آمریکا به کشتی ایرانی در نزدیکی سواحل سریلانکا، بیش از ۸۰ نفر کشته شدند و عملیات جست‌وجو برای یافتن بیش از ۶۰ نفر مفقود ادامه دارد؛ در حالی که مقامات سریلانکا اعلام کرده‌اند تلاش می‌کنند جان افراد حاضر در یک کشتی ایرانی دیگر در نزدیکی سواحل این کشور را نیز حفظ کنند.

در عرصه نظامی و امنیتی منطقه، گزارش‌هایی از حمله پهپادی ایران به خارج از خاورمیانه نیز منتشر شده است.

دولت جمهوری آذربایجان اعلام کرد یک پهپاد که از سمت ایران پرواز کرده بود به ساختمان ترمینال فرودگاه نخجوان، منطقه خودمختار این کشور در نزدیکی مرز ایران، اصابت کرده و به بخشی از تأسیسات آسیب زده و دو غیرنظامی را زخمی کرده است. یک پهپاد دیگر نیز در نزدیکی مدرسه‌ای در روستایی نزدیک سقوط کرده است.

باکو ضمن احضار سفیر ایران خواستار توضیح فوری تهران درباره این حادثه شد و اعلام کرد حق پاسخ متقابل را برای خود محفوظ می‌داند. منابع نزدیک به دولت آذربایجان همچنین گفته‌اند موشک‌ها و پهپادهایی که از سمت ایران پرواز می‌کردند در نزدیکی فرودگاه نخجوان سقوط کرده‌اند.

این نخستین مورد گزارش‌شده از هدف قرار گرفتن کشوری در منطقه قفقاز توسط ایران از زمان آغاز جنگ جدید است.

جمهوری آذربایجان که روابط نظامی نزدیکی با اسرائیل دارد و در همین حال در این جنگ موضع رسمی بی‌طرفی اتخاذ کرده، در سال‌های اخیر همکاری‌های خود با تل‌آویو و واشنگتن را افزایش داده است؛ امری که موجب تنش‌هایی با تهران شده است.

در لبنان نیز ارتش اسرائیل اعلام کرد چند مرکز فرماندهی حزب‌الله در بیروت را هدف حمله قرار داده است. رسانه‌های دولتی لبنان گزارش دادند در حمله پهپادی اسرائیل به یک آپارتمان در اردوگاه پناهندگان فلسطینی بدّاوی در نزدیکی طرابلس، وسیم عطاالله العلی، از مقام‌های حماس به‌همراه همسرش کشته شده است. این نخستین ترور هدفمند یک مقام حماس از زمان آغاز جنگ منطقه‌ای جدید به‌شمار می‌رود.

همزمان یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرد که پیت هگست، وزیر جنگ (دفاع) آمریکا در تماس با او گفته است «تا پایان ادامه دهید، ما در کنار شما هستیم». هگست از همکاری دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل علیه ایران به‌عنوان عاملی برای تغییر تاریخ منطقه یاد کرده است.

در واکنش به گسترش درگیری‌ها، تحرکات سیاسی و نظامی در اروپا نیز افزایش یافته است. جورجیا ملونی نخست‌وزیر ایتالیا اعلام کرد کشورش قصد دارد برای تقویت دفاع هوایی کشورهای حوزه خلیج فارس کمک نظامی ارسال کند؛ اقدامی که پس از تصمیم‌های مشابه بریتانیا، فرانسه و آلمان صورت می‌گیرد.

همزمان جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا به قبرس سفر کرده تا بحران دیپلماتیک ناشی از حمله یک پهپاد به پایگاه هوایی آکروتیری را مدیریت کند. مقام‌های بریتانیا معتقدند این پهپاد احتمالاً توسط نیروهای نیابتی طرفدار ایران در لبنان یا غرب عراق پرتاب شده و با پرواز در ارتفاع پایین از سامانه‌های راداری عبور کرده است. این حمله باعث تخلیه خانواده‌های نظامیان از پایگاه و تقویت سامانه‌های دفاعی آن شده است.

در عراق نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، اعلام کرد این منطقه نباید وارد هیچ درگیری نظامی شود و باید عامل ثبات باقی بماند. او تأکید کرد که دولت اقلیم در جنگ جاری دخالت نخواهد کرد و از تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها حمایت می‌کند. این موضع‌گیری در حالی مطرح شده که گزارش‌هایی از حملات ایران به مقر نیروهای کُرد ایرانی در شمال عراق منتشر شده و برخی منابع گفته‌اند گروه‌های مخالف ایرانی مستقر در این منطقه برای عملیات احتمالی در داخل ایران آماده می‌شوند.

در سطح دیپلماتیک نیز تهران تأکید کرده قصد حمله به کشورهای همسایه را ندارد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفت حملات ایران صرفاً پایگاه‌های آمریکایی در منطقه را هدف قرار می‌دهد و تهران هیچ دشمنی با کشورهای همسایه ندارد. این در حالی است که رویدادهای جاری ناقض سخنان اسماعیل بقایی هستند.

 یک مقام ایرانی نیز اعلام کرده تهران هیچ پیامی به آمریکا ارسال نکرده و قصد پاسخ دادن به پیام‌های واشنگتن را هم ندارد و نیروهای مسلح ایران خود را برای یک جنگ طولانی آماده کرده‌اند.

در همین حال پنتاگون هویت دو نظامی دیگر آمریکایی کشته‌شده در این جنگ را اعلام کرد؛ سربازانی که در حمله پهپادی به یک تأسیسات نظامی آمریکا در بندر الشعیبه کویت کشته شدند. این حمله که شش کشته بر جای گذاشت نخستین تلفات اعلام‌شده آمریکا در این جنگ بود، در حالی‌که مقام‌های ایرانی پیش‌تر ادعا کرده بودند صدها نظامی آمریکایی در جریان درگیری‌ها کشته شده‌اند؛ ادعایی که فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) آن را «کاملاً نادرست» خوانده است.