گاردین: واشنگتن و تل‌آویو با کُردها رایزنی کرده‌اند ـ بلوچ‌ها به سمت ایران در حرکت‌اند

روزنامه بریتانیایی گاردین در گزارشی تفصیلی به موضوعی پرداخته است که در میانه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به مسئله مهمی تبدیل شده است: تماس‌های احتمالی آمریکا و اسرائیل با نیروهای کُرد. این گزارش از جابه‌جایی نیروهای بلوچ در ایران نیز خبر داده است. گزارش گاردین در این‌باره را در زیر بخوانید:

موج‌های شدیدی از حملات هوایی ده‌ها موضع نظامی، پاسگاه مرزی و ایستگاه پلیس را در امتداد بخش‌های شمالی مرز ایران و عراق هدف قرار داده است؛ حملاتی که به‌نظر می‌رسد بخشی از مقدمه‌چینی ایالات متحده آمریکا و اسرائیل برای گشودن جبهه‌ای تازه در جنگ با ایران باشد.

یک مقام آمریکایی آگاه از گفت‌وگوهای واشنگتن با مقام‌های کُرد گفته است که در صورت عبور نیروهای پیشمرگه کرد از شمال عراق به داخل خاک ایران، آمریکا آماده ارائه پشتیبانی هوایی خواهد بود.

سخنگوی ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد که نیروی هوایی این کشور «به‌طور گسترده در غرب ایران عملیات انجام می‌دهد تا توانایی‌های ایران در آن منطقه را تضعیف کند و مسیر دسترسی به تهران و آزادی عمل عملیاتی در آن‌جا را فراهم سازد.»

مقام‌های کُرد به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفته‌اند که گروه‌های مخالف کُرد ایرانی مستقر در شمال عراق خود را برای یک عملیات احتمالی فرامرزی در داخل ایران آماده می‌کنند و آمریکا از کُردهای عراق خواسته است از این اقدام حمایت کنند.

خلیل نادری، از مسئولان حزب آزادی کردستان (PAK) که در منطقه نیمه‌خودمختار کردستان عراق مستقر است، روز چهارشنبه (۱۳ اسفند / ۴ مارس) اعلام کرد که بخشی از نیروهای این حزب به مناطق نزدیک مرز ایران در استان سلیمانیه منتقل شده‌اند و در حالت آماده‌باش قرار دارند. به‌گفته او، مقام‌های آمریکایی با رهبران گروه‌های اپوزیسیون کُرد درباره یک عملیات احتمالی تماس گرفته‌اند. او جزئیات بیشتری ارائه نکرد.

در همین حال، به‌گفته مقام‌های محلی، گروه‌های مسلح بلوچ مخالف حکومت تهران نیز از پایگاه‌های کوهستانی دورافتاده در پاکستان به سمت مرزهای ایران حرکت کرده‌اند.

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که حمایت از گروه‌های مسلح جوامع اتنیکی ایران «لانه زنبور را خواهد شوراند»، شکاف‌ها را در این کشور متنوع تشدید کرده و در صورت فروپاشی رژیم فعلی، خطر یک جنگ داخلی پرآشوب را افزایش می‌دهد.

رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا اوایل این هفته با دو تن از رهبران گروه‌های کُرد ایرانی مستقر در شمال عراق تماس تلفنی داشته و آمادگی خود را برای حمایت از گروه‌هایی که حاضرند برای سرنگونی حکومت دست به سلاح ببرند، اعلام کرده است.

به‌گفته مقام‌های پیشین اطلاعاتی و دفاعی در اسرائیل، آمریکا و دیگر کشورهای منطقه، پس از جنگ کوتاه ایران و اسرائیل در تابستان گذشته، عملیات‌ مخفیانه در مناطق شمال‌غربی ایران ـ که بیشترین جمعیت کُرد را دارند ـ افزایش یافته است.

در ماه ژانویه گزارش‌هایی از درگیری میان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و گروه‌هایی از پیشمرگه‌های کُرد که از ترکیه و عراق وارد ایران شده بودند منتشر شد. دو هفته پیش نیز پنج سازمان رقیب کُرد ایرانی به رهبری حزب دموکرات کردستان ایران ائتلاف جدیدی با هدف سرنگونی حکومت تهران تشکیل دادند.

یکی از مقام‌های پیشین وزارت دفاع آمریکا که تجربه عملیات‌ مخفیانه دارد گفت: «نخستین گام در چنین سناریویی این است که گروه‌ها را با هم هماهنگ و متحد کنید.»

سخنگوی حزب دموکرات کردستان ایران تأیید یا تکذیب نکرد که مصطفی هجری، رهبر این حزب، یکی از دو رهبر کُردی بوده که ترامپ با او تماس گرفته است. او اما گفت وظیفه «جوامع آزاد و دموکراتیک در سراسر جهان است که در دستیابی به آزادی [به کُردهای ایران] کمک کنند».

سخنگوی حزب دموکرات کردستان گفت: «ما فکر می‌کنیم که رژیم در وضعیت بسیار ضعیفی قرار دارد... و به‌زودی شاهد روزهای پایانی خود خواهد بود.»

هجری روز چهارشنبه از نیروهای نظامی ایران خواست پست‌های خود را ترک کرده و «به خانواده‌هایشان بازگردند».

حزب دموکرات کردستان ایران اعلام کرد که هجری این فراخوان را «با توجه به حملات مداوم آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات نظامی و امنیتی رژیم، که تهدیدی مستقیم و جدی برای جان سربازان، به‌ویژه در کردستان، محسوب می‌شود»، صادر کرده است.

ایالات متحده پیش‌ از این نیز بارها از نیروهای کُرد به‌عنوان نیروی کمکی استفاده کرده است؛ از جمله در حمله سال ۲۰۰۳ به عراق و نیز در نبرد با گروه «دولت اسلامی» (داعش) در عراق و سوریه بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹.

با این حال آلیا براهیمی، کارشناس خاورمیانه در شورای آتلانتیک، نسبت به استفاده از نیروهای محلی هشدار داد. او گفت:

به‌گفته یکی از مقام‌های پیشین موساد، مأموران این سرویس اطلاعات خارجی اسرائیل هم‌اکنون در داخل ایران فعال هستند. همچنین برخی تحلیلگران می‌گویند مجموعه حملات پهپادی کوتاه‌برد علیه واحدها و پایگاه‌های سپاه در روزهای اخیر نشانه‌هایی از دخالت اطلاعاتی اسرائیل دارد.

یک مقام دفاعی سابق آمریکا که تجربه عملیات‌ مخفی در شمال عراق را دارد گفت حملات پهپادی و سایر حملات هوایی اخیر در مرز ایران و عراق نشان‌دهنده تلاشی برای ایجاد «نقاط دسترسی» است که به مبارزان کُرد با تسلیحات سبک اجازه می‌دهد به ایران نفوذ کرده و در آن سوی مرز پایگاه‌هایی ایجاد کنند.

چنین عملیاتی از یک الگوی شناخته‌شده آمریکایی پیروی می‌کند: استقرار تیم‌های کوچک نظامی یا مأموران سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سی‌آی‌ای) که همراه با نیروهای محلی عملیات زمینی و حملات هوایی را هدایت می‌کنند.

چنین استراتژی‌هایی در سال ۲۰۰۱ در افغانستان و در سوریه و عراق علیه داعش به‌کار گرفته شد. این مقام سابق گفت:

با این حال هدف چنین عملیاتی نه «لشکرکشی به سوی تهران»، بلکه منحرف کردن و تحلیل بردن نیروهای نظامی ایران خواهد بود؛ زیرا به باور مقام‌های اطلاعاتی آمریکا، پیشمرگه‌ها با سلاح سبک توان مقابله مستقیم با ارتش ایران و واحدهای سپاه را ندارند.

ایالات متحده سال‌هاست که حضور مخفیانه‌ای در شمال عراق دارد و مراکز ارتباطی، پست‌های نظارتی و برنامه‌های آموزشی برای مبارزان کُرد و دیگر مبارزان عراقی ایجاد کرده است. گمان می‌رود اسرائیل نیز در آن‌جا حضور داشته باشد.

هم اکسیوس و هم فاکس‌نیوز روز چهارشنبه به‌نقل از یک مقام آمریکایی گزارش دادند که شبه‌نظامیان حمله خود را در داخل ایران آغاز کرده‌اند. با این حال، هیچ تأیید رسمی در این مورد وجود ندارد.

کُردهای ایران ـ که بین ۵ تا ۱۰ درصد جمعیت را تشکیل می‌دهند ـ سابقه طولانی در فعالیت‌های جدایی‌طلبانه و مخالفت گسترده‌ با رژیم رادیکال مذهبی دارند.

کُردها همچنین در کنار نیروهای آمریکایی در سوریه جنگیده‌اند و ارتباطات شخصی نزدیکی با ارتش و سرویس‌های اطلاعاتی ایالات متحده ایجاد کرده‌اند. آن‌ها شامل بسیاری از مبارزان حزب دموکرات کردستان ایران و گروه دیگر یعنی حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) هستند که گفته می‌شود ترامپ با آن‌ها تماس گرفته است.

با این حال، تحلیلگران می‌گویند گزارش‌هایی مبنی بر این‌که ایالات متحده در ماه‌های اخیر سلاح فراهم کرده است، احتمالاً بی‌اساس است، زیرا سلاح‌های سبک و مهمات از قبل به‌طور گسترده در محل موجود است.

حمایت از گروه‌های مسلح کُرد احتمالاً نگرانی عمیقی در ترکیه، عراق و سوریه ایجاد خواهد کرد؛ کشورهایی که اقلیت‌های کُرد قابل توجهی دارند.

باربارا لیف، دستیار سابق وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک تا سال ۲۰۲۵ و از اعضای برجسته مؤسسه خاورمیانه مستقر در واشنگتن دی‌سی، هشدار داد:

در همین حال قباد طالبانی، معاون نخست‌وزیر اقلیم کردستان عراق، روز چهارشنبه اعلام کرد که این منطقه بخشی از درگیری کنونی نیست و بی‌طرفی خود را حفظ خواهد کرد.

خشونت‌های گروه‌های استقلال‌طلب در میان اقلیت بلوچ ایران در جنوب شرق کشور نیز رو به افزایش بوده است. شبه‌نظامیان در ماه دسامبر به گشت مرزی سپاه پاسداران و یک پاسگاه پلیس حمله کردند.

در همان زمان، جیش‌العدل، فعال‌ترین گروه جدایی‌طلب بلوچ، ائتلاف جدیدی از گروه‌های مسلح را اعلام کرد که هدف آن «تقویت اثربخشی مبارزه» علیه «استبداد» رژیم ایران است.

این ائتلاف مسئولیت ترور فرمانده یک کلانتری در شهر زاهدان را بر عهده گرفت و با صدور بیانیه‌ای از پرسنل نظامی خواست که «تسلیم شهروندان خود شوند تا در این دوران حساس آسیبی به آن‌ها نرسد».

ناصر بلیده‌ای، یکی از رهبران بلوچ ایرانی در تبعید در اروپا، گفت بسیاری از مخالفان حکومت از حمایت آمریکا استقبال خواهند کرد، اما واشنگتن در گذشته سیاست‌های متناقضی داشته است.

ایالات متحده همین چند ماه پیش متهم شد که منافع کُردهای سوریه را در درگیری با نیروهای دولتی سوریه قربانی کرده است. بلیده‌ای گفت: