ششمین روز جنگ؛ ترامپ می‌گوید باید در انتخاب رهبر بعدی ایران نقش داشته باشد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، پنج‌شنبه ۱۴ اسفند / ۵ مارس در گفت‌وگوی تلفنی با وب‌سایت اکسیوس اعلام کرد که آمریکا باید در روند تعیین رهبر بعدی ایران نقش مستقیم داشته باشد و در عین حال احتمال جانشینی مجتبی خامنه‌ای را رد کرد. او گفت:

ترامپ با اشاره به احتمال جانشینی مجتبی خامنه‌ای، فرزند علی خامنه‌ای رهبر کشته‌شده جمهوری اسلامی، افزود: «پسر خامنه‌ای برای من قابل قبول نیست.» او همچنین این گزینه را «چهره‌ای ضعیف» توصیف کرد و گفت: «آن‌ها وقت خود را هدر می‌دهند.» رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد که «ما فردی را می‌خواهیم که برای ایران هماهنگی و صلح به‌همراه بیاورد.»

او در بخش دیگری از این گفت‌وگو هشدار داد که ادامه سیاست‌های رهبر پیشین جمهوری اسلامی می‌تواند منطقه را دوباره به درگیری بکشاند و گفت پذیرش رهبری که همان مسیر را ادامه دهد ممکن است آمریکا را «پنج سال دیگر دوباره به جنگ» بکشاند. ترامپ پیش‌تر نیز در کاخ سفید گفته بود که آمریکا و اسرائیل در جنگ با ایران در موقعیتی قدرتمند قرار دارند و هر فردی که در رأس رهبری جمهوری اسلامی قرار گیرد هدف قرار خواهد گرفت.

ساعاتی بعد سخنگوی کاخ سفید نیز اعلام کرد واشنگتن گزارش‌هایی را دنبال می‌کند که بر اساس آن‌ها مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان یکی از گزینه‌های اصلی جانشینی مطرح شده است.

همزمان با این تحولات سیاسی، ششمین روز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل علیه اهدافی در ایران با هدف قرار گرفتن مجموعه‌ای از مراکز نظامی، امنیتی و شهری در نقاط مختلف کشور همراه بود. از جمله مناطقی که گزارش شده مورد حمله قرار گرفته‌اند می‌توان به تأسیسات پارچین در شرق تهران، غرب تهران، مهرآباد جنوبی، و در حوالی ورزشگاه آزادی، مجموعه ورزشی بعثت و سالن ۱۲ هزار نفری آزادی، پایگاه پنجم آگاهی در خیابان زنجان تهران، کلانتری ۱۶۹ مشیریه تهران، شهرداری منطقه ۱۸ تهران، شهرک فلاحی و بزرگراه بابایی در تهران اشاره کرد.

همچنین اهدافی در استان‌های دیگر از جمله پایگاه سپاه هرسین در کرمانشاه، قرارگاه عاشورا نیروی زمینی سپاه در تبریز، ملایر، سنقر، پادگان «امام علی» در سنندج، کلانتری سعدی سنندج، کرج، نورآباد دلفان در لرستان، رباط‌کریم، آبسرد دماوند، جزیره کیش و پایگاه سپاه شهر قدس نیز هدف قرار گرفتند.

در همین حال، بنیاد شهید جمهوری اسلامی اعلام کرد شمار کشته‌شدگان جنگ از زمان آغاز درگیری‌ها به ۱۲۳۰ نفر رسیده است. رئیس سازمان اورژانس ایران پیش‌تر از زخمی شدن بیش از شش هزار نفر خبر داده و گفته بود حدود ۲۵۰۰ نفر از آن‌ها همچنان در بیمارستان‌ها بستری هستند. به‌گفته مقام‌های هلال احمر، در جریان حملات حدود ۳۶۴۶ واحد مسکونی آسیب دیده و دست‌کم ۱۴ مرکز درمانی تحت تأثیر قرار گرفته‌اند که سه بیمارستان نیز از چرخه خدمات خارج شده‌اند. مقام‌های دولتی همچنین از حمله به ۱۱ بیمارستان، شش مرکز اورژانس و هفت مرکز هلال احمر خبر داده‌اند. با این حال مقامات جمهوری اسلامی هنوز آمار تفکیک‌شده‌ای از کشته‌شدگان نظامی و غیرنظامی ارائه نکرده‌اند.

در داخل ایران نیز پس از کشته شدن علی خامنه‌ای در حملات آمریکا و اسرائیل، مجمع تشخیص مصلحت نظام اعلام کرد برخی اختیارات رهبر جمهوری اسلامی از جمله اعلان صلح و جنگ و انتصاب فرماندهان نظامی به شورای موقت رهبری واگذار شده است. این شورا متشکل از مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، غلامحسین محسنی اژه‌ای رئیس قوه قضائیه و علیرضا اعرافی عضو شورای نگهبان است و مجلس خبرگان هنوز رهبر جدید را انتخاب نکرده است.

روز پنج‌شنبه در پی شلیک پهپاد به نخجوان جمهوری آذربایجان، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در تماس با همتای آذربایجانی خود هرگونه شلیک از سوی ایران به سمت جمهوری خودمختار نخجوان را رد کرد و گفت تهران خواهان گسترش روابط با باکو است. این در حالی است که جمهوری آذربایجان، ترکیه و عربستان سعودی گزارش‌های مربوط به حمله ایران به نخجوان را محکوم کرده‌اند.

الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، اعلام کرد که صبح امروز عباس عراقچی در تماس تلفنی با باکو درخواست کرده است در خروج کارکنان سفارت ایران در لبنان از این کشور کمک شود.

به‌گفته علی‌اف، دولت آذربایجان در پاسخ به این درخواست یک هواپیما اعزام کرده و زمینه انتقال کارکنان سفارت ایران را فراهم کرده است. او افزود که تهران حتی پیشنهاد پرداخت هزینه این عملیات را مطرح کرده بود، اما باکو این پیشنهاد را نپذیرفت.

رئیس‌جمهور آذربایجان در ادامه با انتقاد شدید از تهران مدعی شد که با وجود این کمک، ایران بعداً به نخجوان حمله کرده است. او این اقدام را «رفتاری غیرقابل قبول و غیرمسئولانه» توصیف کرد و گفت چنین اقدامی «لکه‌ای ننگین در روابط دو طرف» به‌شمار می‌رود.

در ششمین روز جنگ، خبرگزاری رویترز به‌نقل از منابع نظامی اسرائیل گزارش داد که جنگ وارد «فاز دوم» شده و تمرکز عملیات بر هدف قرار دادن شهرهای موشکی زیرزمینی ایران است.

به‌گفته این منابع، ارتش اسرائیل پیش‌تر صدها سکوی پرتاب موشک مستقر روی سطح زمین را نابود کرده و اکنون قصد دارد تأسیسات زیرزمینی نگهداری موشک‌های بالستیک را هدف قرار دهد. مقام‌های دفاعی اسرائیل می‌گویند با تضعیف پدافند هوایی ایران، امکان استفاده از بمب‌های هدایت‌شونده دقیق برای نفوذ به استحکامات بتنی فراهم شده است.

از سوی دیگر، ارتش جمهوری اسلامی اعلام کرد که یک پایگاه نظامی آمریکا در کویت را با پهپاد هدف قرار داده است. در بیانیه‌ای که از تلویزیون دولتی پخش شد آمده است یگان‌های پهپادی نیروی دریایی ارتش مواضع نیروهای آمریکایی در کمپ عدیری ـ که با نام کمپ بورینگ نیز شناخته می‌شود ـ را هدف قرار داده‌اند.

این حملات در حالی گزارش می‌شود که کویت در روزهای اخیر هدف حملات جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته و مقام‌های این کشور از کشته شدن یک کودک ۱۱ ساله ایرانی‌تبار در پی اصابت ترکش خبر داده‌اند. سفارت آمریکا در کویت نیز به‌دنبال این حملات تا اطلاع ثانوی تعطیل شده است.

گزارش‌ها همچنین از گسترش درگیری‌ها به دیگر کشورهای منطقه حکایت دارد. وزارت کشور بحرین اعلام کرد یک تأسیسات صنعتی در منطقه «المعامیر» که محل استقرار پالایشگاه نفت است هدف حمله قرار گرفته و دود ناشی از آن در آسمان منطقه دیده شده است؛ هرچند مقام‌ها اعلام کردند آتش‌سوزی مهار شده است.

در امارات متحده عربی نیز موج تازه‌ای از حملات موشکی گزارش شده و سامانه‌های دفاع هوایی در ابوظبی برای رهگیری موشک‌های بالستیک فعال شده‌اند. تصاویر منتشرشده از محله ساحلی «الزینه» نشان‌دهنده آتش‌سوزی و ستون دود در محل حادثه بود.

وزارت دفاع امارات اعلام کرده از زمان آغاز درگیری‌ها تاکنون ۱۸۹ موشک بالستیک به سوی این کشور شلیک شده که ۱۷۵ مورد آن رهگیری شده است. همچنین از میان ۹۴۱ پهپاد شلیک‌شده از سوی ایران، ۸۷۶ پهپاد سرنگون و ۶۵ پهپاد در داخل خاک امارات سقوط کرده‌اند.

در عرصه سیاسی منطقه، دولت لبنان اعلام کرد هرگونه فعالیت اعضای سپاه پاسداران در خاک این کشور ممنوع است و در صورت حضور آن‌ها، بازداشت و اخراجشان پیگیری خواهد شد. کابینه لبنان همچنین تصمیم گرفته است الزام دریافت ویزا برای شهروندان ایرانی که قصد ورود به این کشور را دارند دوباره برقرار شود.

در سطح بین‌المللی، اتحادیه‌های بزرگ دریانوردی جهان نیز اعلام کردند که وضعیت خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان از «منطقه پرخطر» به «منطقه جنگی» تغییر یافته است؛ اقدامی که به‌معنای افزایش شدید حق بیمه کشتی‌ها و امکان خودداری ملوان‌ها از عبور از این آبراه‌ها به‌دلیل خطرات جانی است.

همزمان با گسترش تنش‌ها، بریتانیا اعلام کرد بخشی از کارکنان سفارت خود در بحرین و خانواده‌های آن‌ها را به‌طور موقت از این کشور خارج می‌کند. کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، نیز از اعزام چهار جنگنده تایفون به قطر برای تقویت دفاع منطقه‌ای خبر داد.

در همین حال فرانسه اعلام کرد به هواپیماهای پشتیبانی نظامی آمریکا اجازه داده از پایگاه هوایی «ایستر» در خاک این کشور استفاده کنند، اما تأکید کرد تضمین‌هایی دریافت کرده که این هواپیماها در عملیات رزمی علیه ایران مشارکت نخواهند داشت. پیش از این نیز ناو هواپیمابر «شارل دوگل» با ده‌ها جنگنده برای کمک به امنیت منطقه به شرق مدیترانه اعزام شده بود.

در واشنگتن نیز فرماندهی مرکزی ایالات متحده اعلام کرد توان نظامی جمهوری اسلامی برای ضربه زدن به نیروهای آمریکایی و متحدان منطقه‌ای آن به سرعت در حال کاهش است. دریادار برد کوپر، فرمانده سنتکام، گفت همزمان با تضعیف توان عملیاتی ایران، قدرت بازدارندگی نیروهای آمریکایی در منطقه در حال تقویت و گسترش است.