«توجه! توجه!»، ایستگاه اعداد جاسوسی ـ سلاح جدید در جنگ ایران و اسرائیل

فیلم سینمایی «ایستگاه اعداد» (The Numbers Station) محصول سال ۲۰۱۳ با بازی جان کیوساک و مالین اکرمان رادیده‌اید؟ موضوع این فیلم دقیقاً همین حادثه مرموزی‌ست که در ایران اتفاق افتاده: در این فیلم، یک مأمور عملیات‌های ویژه که دچار خلجان وجدان شده، به یک ایستگاه مخابراتی دورافتاده اعزام می‌شود با این هدف که از یک اپراتور زن که وظیفه‌اش پخش کردن اعداد رمزی است، محافظت کند. داستان وقتی اوج می‌گیرد که ایستگاه مورد حمله قرار می‌گیرد و آنها باید برای نجات جان خود و جلوگیری از ارسال کدهای اشتباه تلاش کنند. 

سیگنال مرموز تقریباً ۱۲ ساعت پس از آغاز حملات نظامی گسترده آمریکا و اسرائیل به ایران، برای اولین بار روی فرکانس ۷۹۱۰ کیلوهرتز شناسایی شد. محتوای آن شامل صدای مردی است که با عبارت «توجه! توجه!» شروع کرده و سپس به خواندن گروه‌های اعداد فارسی مانند «چهار، شش، هشت» می‌پردازد. این روش پخش، شباهت زیادی به ایستگاه‌های اعداد (Numbers Stations) دوران جنگ سرد دارد که از آن‌ها برای ارسال پیام‌های رمزنگاری‌شده به جاسوسان استفاده می‌شد.

پس از چند روز پخش روزانه (معمولاً صبح زود و اوایل شب)، سیگنال اصلی با پارازیت سنگین مواجه و عملاً غیرقابل شنیدن شد، هرچند بعداً گزارش‌هایی از تغییر فرکانس آن منتشر شد.  

در مورد هدف و فرستنده این سیگنال، چند نظریه مطرح است. محتمل‌ترین آنها، ارسال پیام‌های رمزگذاری‌شده به عوامل اطلاعاتی داخل ایران توسط سرویس‌هایی مانند سیا یا موساد است. نظریه‌های دیگر شامل عملیات روانی برای ایجاد سردرگمی یا ارتباط با سلول‌های مخفی در خارج از کشور می‌شود که با توجه به پارازیت شدید روی سیگنال، احتمال کمتری دارد. این رویداد یکی از مرموزترین موارد مرتبط با تحولات اخیر ایران به شمار می‌رود.

منشأ سیگنال

بر اساس گزارش‌های شنوندگان حرفه‌ای رادیوی موج کوتاه، از جمله گروه‌های معتبری مانند Priyom.org و همچنین ردیابان مستقل با استفاده از روش‌های مثلث‌بندی (TDoA/multilateration)، منشأ جغرافیایی سیگنال مرموز فارسی (معروف به ایستگاه اعداد V32 یا «توجه») در منطقه‌ای نزدیک به دریای سرخ یا نواحی اطراف اسرائیل تخمین زده شده است.

برخی از این مثلث‌بندی‌ها منبع را در محدوده دریای سرخ، نزدیک سواحل غربی عربستان سعودی، اریتره یا یمن جنوبی نشان می‌دهند، در حالی که گزارش‌های دیگر در انجمن‌های رادیویی مستقیماً به اسرائیل یا مناطق مجاور آن اشاره کرده‌اند. در گمانه‌زنی‌های غیررسمی در شبکه‌های اجتماعی، نام ایلات (Eilat)، شهر جنوبی اسرائیل در کنار خلیج عقبه و دریای سرخ، به‌عنوان نزدیک‌ترین نقطه احتمالی به محل فرستنده مطرح شده است.

این گزاره که شهر ایلات نقطه احتمالی رساندن این پیام بوده است را یکی از منابع آگاه هلندی در این زمینه نیز به رادیو زمانه اطلاع داده است. با وجود این هنوز هیچ منبع رسمی این موضوع را تأیید نکرده است.

این شهر استراتژیک در جنوب اسرائیل، به دلیل دسترسی به دریای سرخ و موقعیت جغرافیایی مناسب برای پوشش امواج رادیویی در سراسر خاورمیانه از جمله ایران، می‌تواند محل مناسبی برای استقرار فرستنده‌های موج کوتاه اطلاعاتی باشد. برخی شنوندگان حرفه‌ای نیز تأکید کرده‌اند که قدرت سیگنال و الگوی انتشار اولیه با فرستنده‌ای در جنوب اسرائیل یا نواحی نزدیک دریای سرخ همخوانی دارد، نه اروپا. این همزمانی با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۴) و فعال شدن ایستگاه تنها ۱۲ ساعت بعد، نظریه ارتباط آن با موساد یا ائتلاف غربی ـ اسرائیلی برای ارسال پیام به عوامل داخل ایران را تقویت می‌کند .

وضعیت فعلی این سیگنال نشان‌دهنده یک جنگ الکترونیک فعال است. فرکانس اصلی (۷۹۱۰ کیلوهرتز) از ۵ مارس با پارازیت سنگین موسوم به "bubble jammer" که پیشتر برای مختل کردن امواج رادیو فردا و بی‌بی‌سی فارسی استفاده می‌شد، هدف قرار گرفت و عملاً غیرقابل شنیدن شد. در واکنش به این اختلال، سیگنال به فرکانس‌های دیگر مانند ۷۸۴۲ کیلوهرتز منتقل شده است. این اقدام جمهوری اسلامی برای پارازیت انداختن روی سیگنال، قویاً نشان می‌دهد که فرستنده آن، طرفی مخالف ایران است و محتوای پیام‌ها برای تهران حائز اهمیت و تهدیدآمیز تلقی می‌شود.

اهمیت سیگنال

فعال شدن این ایستگاه فقط ۱۲ ساعت پس از شروع حملات، آن را از یک پدیده‌ی رادیویی صرف به یک رخداد با بار امنیتی و اطلاعاتی سنگین تبدیل کرده است. این همزمانی قویاً این گمان را تقویت می‌کند که ما با یک ابزار اطلاعاتی در میانه یک جنگ تمام عیار روبرو هستیم، نه یک آزمایش یا برنامه‌ریزی عادی.

از سوی دیگر اهمیت این سیگنال در بازگشت یک فناوری ارتباطی متعلق به دوران جنگ سرد به میدان نبرد مدرن نهفته است. ایستگاه‌های اعداد (Numbers Stations) مانند V32، به دلیل استفاده از روش رمزنگاری «دفترچه رمز یکبارمصرف» (one-time pad)، از نظر تئوری غیرقابل شکستن هستند، چرا که کلید رمز کاملاً تصادفی است و هیچ الگوی ریاضی برای رهگیری ندارد. در دنیایی که ارتباطات دیجیتال و اینترنتی به‌شدت تحت نظارت و رهگیری سرویس‌های اطلاعاتی است، استفاده از یک کانال رادیویی آنالوگ موج کوتاه برای برقراری ارتباطی امن و یک‌طرفه با عوامل، یک تاکتیک قدیمی اما مؤثر است. استفاده از روشی ابتدایی برای ایجاد امنیتی پیشرفته برای ناظران و کارشناسان بسیار جذاب و قابل تأمل است.

علاوه بر این جنگ الکترونیک آشکاری که پیرامون این سیگنال درگرفته، بر رمز و راز و اهمیت آن افزوده است. واکنش سریع و شدید از سوی ایران، و سپس تغییر فرکانس توسط ایستگاه مرموز برای دور زدن پارازیت، یک نبرد الکترونیک زنده را به نمایش گذاشت و ثابت کرد که این سیگنال یک تهدید واقعی و فعال در نظر گرفته می‌شود. ترکیب این عوامل ـ یک درگیری نظامی واقعی، یک ابزار جاسوسی کلاسیک و یک جنگ الکترونیک پرهیاهو ـ این سیگنال را به مهمترین و مرموزترین خبر این هفته‌ها تبدیل کرده است.

چگونه تهدیدی ممکن است؟

تهدید اصلی این سیگنال در کاربرد کلاسیک آن نهفته است: ارسال دستورالعمل‌های رمزگذاری‌شده به شبکه‌های جاسوسی فعال در داخل ایران.

در روش رمزنگاری «دفترچه رمز یکبارمصرف» فرض بر این است که هر عامل در داخل ایران یک دفترچه رمز فیزیکی (کاغذی) دارد که تنها یک نسخه از آن وجود دارد. فرستنده اعداد را می‌خواند، عامل آنها را با دفترچه‌اش ترکیب می‌کند و متن اصلی (مثلاً «عملیات امشب»، «مختصات X» یا «منبع Y را فعال کن») را به دست می‌آورد.

از آنجا که سیگنال رادیویی است، هرکسی می‌تواند آن را بشنود، اما بدون داشتن آن دفترچه رمز، اعداد برای شنوندگان (حتی سرویس‌های اطلاعاتی ایران) کاملاً بی‌معناست. به همین دلیل، پارازیت انداختن تنها راه مقابله با آن است.

با توجه به زمان شروع سیگنال (۱۲ ساعت پس از حملات نظامی)، این تهدید شکلی عملیاتی و فوری به خود می‌گیرد:

برخی تحلیلگران معتقدند این اعداد می‌توانند مختصات جغرافیایی رمز گذاری شده برای اصابت دقیق‌تر بمب‌ها یا هدایت پهپادها به سمت اهداف خاص باشند، به ویژه اگر عوامل زمینی در محل حضور داشته باشند.

این سیگنال می‌تواند فرمانی برای فعال‌سازی شبکه‌های جاسوسی باشد که تا پیش از این غیرفعال بوده‌اند. برای مثال، ممکن است به عوامل بگوید «وضعیت قرمز»، «به پناهگاه بروید» یا «منابع خبری خود را برای انتقال اطلاعات حساس آماده کنید».

حتی اگر سیگنال حاوی پیام خاصی نباشد و صرفاً برای «ایجاد صدا» پخش شود، خودِ وجود آن یک ابزار جنگ روانی است. دولت ایران نمی‌داند کدام یک از شهروندان یا پرسنلش ممکن است عامل باشند و این ابهام، بی‌اعتمادی و پارانویا را در بدنه حکومت افزایش می‌دهد.

تهدیدآمیز بودن این سیگنال را می‌توان از روی واکنش شدید ایران سنجید: علاوه بر پارازیت سنگین و هدفمند تیم‌های فنی ایران (احتمالاً در سازمان پدافند غیرعامل و وزارت اطلاعات) در حال تلاش برای مکان‌یابی دقیق فرستنده هستند. اگر این سیگنال بی‌ضرر بود، چنین هزینه و انرژی صرف نمی‌شد.

در شرایط جنگی، هر عنصر پیش‌بینی‌نشده‌ای می‌تواند به بی‌ثباتی داخلی دامن بزند. وجود یک شبکه رادیویی مرموز که به زبان فارسی با مردم صحبت می‌کند، این شائبه را ایجاد می‌کند که دست‌های پنهانی در حال مدیریت بحران هستند. این موضوع می‌تواند: اعتماد عمومی به توانایی دولت در کنترل فضا را کاهش می‌دهد و به شایعات و اخبار جعلی در شبکه‌های اجتماعی دامن می‌زند.

بر اساس گزارشی که در وبسایت «دفنس میرور» منتشر شده، ایستگاه‌های اعداد ایرانی پخش پیام‌های رمزگذاری‌شده به کشورهای همسایه را هم در این فاصله آغاز کرده‌اند. این پیام‌ها می‌توانند شامل اعداد، حروف یا کلمات باشند که توسط یک گوینده انسانی یا صدای مصنوعی رایانه‌ای خوانده می‌شوند. هدف این ارسال‌ها طبق تحلیل کارشناسان، ارسال دستورالعمل به افرادی در کشورهای همسایه یا مأموران اطلاعاتی فعال در خارج از کشور است .

شواهد فنی جالبی نیز درباره منشأ این سیگنال‌ها وجود دارد. یک شنونده در یک گروه فیسبوکی به وجود «صدای بوق‌های کوتاه» و جزئیات سیگنالی اشاره کرده که شباهت زیادی به ایستگاه‌های روسی مانند "The Buzzer" در فرکانس ۴۶۲۵ کیلوهرتز دارد. این شنونده حدس می‌زند که ممکن است این سیگنال‌ها روسی باشند و برای ارتباط با دارایی‌هایشان در ایران استفاده شوند.