افزایش حضور نظامی آمریکا و یا تداوم دیپلماسی؛ آیا جنگ وارد فاز جدیدی میشود؟
در حالی که ارتش آمریکا گزینههای نظامی علیه ایران، از جمله کنترل تنگه هرمز و استقرار نیرو در نقاط راهبردی را بررسی میکند، همزمان تلاشهای دیپلماتیک نیز ادامه دارد. در گفتوگو با محمدرضا سرداری، روزنامهنگار و پژوهشگر، احتمال تداوم مذاکرات در کنار آمادگی برای ورود به مرحلهای تازه از درگیری را مورد ارزیابی قرار دادیم.
علی فتوتی
سه شنبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ ـ سه حمله هوایی به یک مجموعه ورزشی در جنوب شرق تهران ـ منبع: خبرگزاری مهر
گزارشها نشان میدهد که ارتش آمریکا در حال بررسی طیفی از گزینههای نظامی علیه ایران است؛ از جمله تأمین امنیت تنگه هرمز که میتواند با استقرار نیروهای آمریکایی در سواحل ایران همراه باشد. به گزارش رویترز، دولت دونالد ترامپ همچنین گزینه اعزام نیروی زمینی به جزیره خارگ، بهعنوان یکی از مهمترین مراکز صادرات نفت ایران، را نیز مدنظر قرار داده است.
بر اساس برخی گزارشها، همزمان با این تحرکات، شمار نیروهای آمریکایی در منطقه به حدود ۵۰ هزار نفر رسیده و احتمال اعزام ۳ تا ۴ هزار نیروی جدید نیز مطرح شده است. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که حملات نظامی و تلفات انسانی همچنان ادامه دارد.
در کنار این رویکرد نظامی، واشنگتن مسیر دیپلماسی را نیز دنبال میکند. گفته میشود یک بسته پیشنهادی ۱۵ مادهای از سوی آمریکا به ایران ارائه شده که شامل کاهش تحریمها در ازای محدودیتهای هستهای است. با این حال، مقامهای ایرانی با اشاره به بیاعتمادی عمیق، هرگونه مذاکره مستقیم را رد کردهاند.
در همین حال، در داخل آمریکا نیز اختلافنظرهایی درباره ادامه مسیر نظامی دیده میشود. سنای آمریکا اخیراً طرحی را که هدف آن الزام رئیسجمهور به دریافت مجوز کنگره برای هرگونه اقدام نظامی جدید علیه ایران بود، با ۵۳ رأی مخالف در برابر ۴۷ رأی موافق رد کرد.
در گفتوگو با محمدرضا سرداری، روزنامهنگار و پژوهشگر، او با اشاره به همزمانی دیپلماسی و تحرکات نظامی، این وضعیت را نشانه یک راهبرد دوگانه از سوی واشنگتن توصیف میکند. به گفته او، با وجود تکذیب رسمی مذاکره از سوی مقامهای ایرانی، شواهد حاکی از جریان داشتن گفتوگوها از طریق میانجیگران منطقهای است.
سرداری معتقد است که ورود به مذاکرات میتواند نشانهای از نگرانی نسبت به تداوم جنگ و احتمال ورود به مرحلهای جدید از درگیری باشد؛ مرحلهای که ممکن است با هدف قرار دادن گسترده زیرساختها یا حتی اشغال محدود بخشهایی از خاک ایران همراه شود.
سرداری میگوید:
گرچه جمهوری اسلامی تلاش میکند برای مدیریت افکار هواداران خود و حفظ روحیه آنها هرگونه مذاکره را تکذیب کند، اما شواهد نشان میدهد اصل مذاکره در جریان است و این را میتوان بهروشنی از اظهارات طرف میانجی، یعنی پاکستان، دریافت. به علت اطلاعات محدود از میزان خسارات ناشی از جنگ، بهویژه خسارات به زیرساختهای نظامی و امنیتی، به سختی میتوان ارزیابی درستی از میزان پایداری جمهوری اسلامی پس از ۲۶ روز جنگ تمامعیار با دو قدرت برتر جهان ارائه داد. انجام چنین مذاکراتی، خصوصاً اگر با درخواست طرف ایرانی صورت گرفته باشد، نخست نشانه وضعیت ناپایدار داخلی در کشور است و دوم، نگرانی از فاز دوم جنگ که میتواند به نابودی زیرساختهای کشور و اشغال بخشی از خاک ایران محدود شود.
محمدرضا سرداری راهبرد دونالد ترامپ را به «حرکت موجی» تشبیه میکند؛ به این معنا که ترکیبی از فشار نظامی و پیشنهاد مذاکره بهطور همزمان پیش برده میشود. به گفته این تحلیلگر، در صورتی که مذاکرات به نتیجه نرسد، احتمال ورود به «فاز سوم» جنگ افزایش مییابد.
سرداری همچنین بر نقش اسرائیل در تحولات جاری تأکید کرده و میگوید بدون در نظر گرفتن راهبرد این کشور، تحلیل روند جنگ ناقص خواهد بود. به گفته او، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که اهداف راهبردی اسرائیل، از جمله تغییر موازنه قدرت در ایران، بر تصمیمات آمریکا تأثیرگذار است.
سرداری میگوید:
نقش اسرائیل را هم نباید فراموش کرد. به نظرم، استراتژی اسرائیل در این جنگ معیار مهمی است که بدون در نظر گرفتن آن تحلیلها ناقص میماند. تقریباً اکثر تحلیلگران آشنا به دیپلماسی و مقامات سیاسی جهان متفقالقولند که این اسرائیل بوده که ترامپ را به جنگ با ایران ترغیب کرده است. حتی اگر با احتیاط بیشتری به این احتمال نگاه کنیم، باز هم نمیتوان پذیرفت که آمریکا در این مرحله از جنگ به توافقی با ایران رضایت دهد که با استراتژی اسرائیل مغایرت داشته باشد یا خواست اسرائیل را تأمین نکند. استراتژی اسرائیل چیست؟ بهطور ساده میتوان گفت تغییر رژیم.
در بخش دیگری از این گفتوگو، سرداری به تحرکات نظامی در منطقه اشاره کرده و میگوید افزایش حضور نیروهای آمریکایی صرفاً یک اهرم فشار دیپلماتیک نیست، بلکه بخشی از آمادگی برای سناریوهای احتمالی در صورت شکست مذاکرات است. به گفته او، در چنین شرایطی احتمال استفاده همزمان از عملیات زمینی و هوایی نیز وجود دارد.
بشنوید:
نظرها
نظری وجود ندارد.