گردبادهای بیابانی آتی عاملی تأثیرگذار بر عملیات نظامی در منطقه خواهند بود

نشریه نیوزویک در مقاله‌ای نوشته است که همزمان با تشدید تنش‌ها و درگیری‌های نظامی در منطقه خاورمیانه، وقوع پدیده‌های نادر جوی مانند گردبادهای بیابانی می‌تواند شرایط را پیچیده‌تر کرده و بر روند عملیات‌ جنگی تأثیر بگذارد.

بر اساس این گزارش، طوفان‌های تندری شدید که قابلیت ایجاد گردبادهای پراکنده را دارند، قرار است در روزهای پیش‌ رو بخش‌هایی از ایران و مناطق گسترده‌ای از شبه‌جزیره عربستان را درنوردند. این شرایط در حالی رخ می‌دهد که منطقه از اواخر فوریه، پس از حملات هماهنگ ایالات متحده آمریکا و اسرائیل به زیرساخت‌های نظامی و هسته‌ای ایران، با بی‌ثباتی فزاینده مواجه است و تهران نیز با حملات موشکی و پهپادی گسترده واکنش نشان داده است.

مطالعه‌ای که توسط «ودر کمپانی» (The Weather Company) در سال ۲۰۲۴  منتشر شده، تأکید می‌کند که پدیده‌های جوی شدید مانند طوفان‌های بیابانی، سیلاب‌های ناگهانی و گردبادها می‌توانند به‌طور جدی بر عملیات نظامی اثر بگذارند. این گزارش می‌افزاید که شرایط آب‌وهوایی بر تمامی ابعاد عملیات، از تحرک نیروها گرفته تا لجستیک و عملکرد تسلیحات، تأثیرگذار است.

در چنین شرایطی، وقوع ناگهانی گردباد در مناطق بسیار خشک می‌تواند حرکت نیروهای زمینی را مختل کرده، عملیات هوایی را به تأخیر بیندازد و سامانه‌های ارتباطی و نظارتی حساس به گردوغبار و بادهای شدید را دچار اختلال کند.

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند که مناطق جنوب‌غربی ایران، شمال‌شرق عربستان سعودی، بحرین، قطر، امارات متحده عربی و شرق عمان در معرض طوفان‌های شدید همراه با تگرگ، بادهای مخرب، سیلاب ناگهانی و احتمال گردبادهای پراکنده قرار دارند. این شرایط جوی تا پایان هفته ادامه خواهد داشت و سپس به‌تدریج رو به بهبود می‌رود.

برخی کارشناسان هواشناسی نیز نسبت به این الگوی نادر جوی هشدار داده‌اند و اعلام کرده‌اند که وقوع خطوط توفانی می‌تواند به ایجاد گردباد، گردبادهای دریایی، تگرگ و سیلاب در منطقه منجر شود.

جیسون نیکولز، تحلیلگر ارشد بین‌المللی در مؤسسه «اکیوودر»، به نیوزویک گفت:

در محیط‌های خشک و بیابانی، برخاستن گردوغبار شدید و بادهای غیرقابل پیش‌بینی، حسگرهای حساس الکترونیکی را از کار انداخته و دقت تسلیحات هدایت‌شونده را به حداقل می‌رساند.

بن نول، هواشناس واشنگتن‌پست نیز با تأیید این خطرات، از تشکیل یک «خط تندباد» خبر داده که می‌تواند برای شهرهایی نظیر دبی و مناطق عملیاتی در جنوب ایران، شرایط اضطراری ایجاد کند.

در منطقه‌ای که تصمیمات راهبردی به‌شدت به عملیات هوایی و نظارت پهپادی وابسته است، حتی یک دوره کوتاه از طوفان‌های شدید می‌تواند مأموریت‌های جاری را مختل کند. بر این اساس، مقام‌های نظامی و غیرنظامی در روزهای آینده ناگزیر به اتخاذ تدابیر احتیاطی بیشتر خواهند بود؛ چرا که گردبادهای نادر بیابانی می‌توانند به عاملی جدید در تشدید پیچیدگی‌های ژئوپلیتیکی منطقه تبدیل شوند.