هشدار دو نهاد حقوق بشری: در ایران هزاران زندانی در معرض خطرند

سازمان دیده‌بان حقوق بشر و شبکه حقوق بشر کردستان در بیانیه مشترکی اعلام کردند که هزاران نفر در بازداشتگاه‌های ایران با «تهدیدی دوگانه» مواجه‌اند؛ از یک سو خطر حملات هوایی و از سوی دیگر خشونت و نقض حقوق بشر از سوی مقامات. این نهادها هشدار داده‌اند که زندانیان، به‌ویژه افرادی که به‌طور خودسرانه بازداشت شده‌اند، در معرض مرگ، جراحت و نقض جدی حقوق انسانی قرار دارند.

بهار صبا، پژوهشگر ارشد ایران در دیده‌بان حقوق بشر، در این‌باره گفت:

او افزود:

بازداشت‌های گسترده و ادامه سرکوب

بر اساس این گزارش، در هفته‌های پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند / ۲۸ فوریه گذشته، مقامات ایرانی ده‌ها هزار نفر از معترضان، فعالان، و حتی کودکان را به‌طور گسترده بازداشت کرده‌اند. بسیاری از این افراد در بازداشتگاه‌های مخفی نگهداری شده و در معرض «ناپدیدسازی قهری» قرار گرفته‌اند.

با وجود درخواست‌های مکرر برای آزادی زندانیان، به‌ویژه به دلایل انسانی، مقامات نه‌تنها از این کار خودداری کرده‌اند، بلکه به بازداشت‌های جدید نیز ادامه داده‌اند. نیروهای امنیتی ایران ۴ فروردین / ۲۴ مارس اعلام کرد که ۴۴۶ نفر را به اتهاماتی مانند «تشویش اذهان عمومی» و «تبلیغ علیه نظام» بازداشت کرده‌اند.

روایت زندانیان از شرایط بحرانی

یکی از زندانیان در پیامی که به سازمان‌های حقوق بشری رسیده، گفته است:

یکی از بستگان زندانیان اوین نیز از وضعیت وحشتناک شب‌های بمباران خبر داده است:

خطر حملات هوایی در نزدیکی زندان‌ها

گزارش‌ها حاکی است که برخی حملات هوایی در نزدیکی زندان‌هایی مانند اوین، زندان مرکزی تهران بزرگ، اصفهان، مهاباد و زنجان رخ داده است. در مواردی حتی به ساختمان زندان‌ها آسیب وارد شده است.

منابع مطلع می‌گویند زندانیان در این شرایط هیچ دسترسی به اطلاعات دقیق ندارند و در ترس دائمی به‌سر می‌برند.

وخامت شدید شرایط زندان‌ها

هم‌زمان با تشدید درگیری‌ها، وضعیت داخل زندان‌ها نیز به‌شدت رو به وخامت گذاشته است. کمبود غذا، آب آشامیدنی، دارو و خدمات پزشکی از جمله مشکلات اصلی گزارش‌شده است. یک منبع آگاه گفته است:

همچنین گزارش شده که فروشگاه‌های زندان با کمبود کالا و افزایش شدید قیمت‌ها مواجه‌اند و بسیاری از زندانیان توان خرید مایحتاج اولیه را ندارند.

سرکوب اعتراضات داخل زندان

زندانیانی که به شرایط موجود اعتراض کرده‌اند، با برخوردهای خشونت‌آمیز روبه‌رو شده‌اند.

در چند زندان، نیروهای امنیتی برای سرکوب اعتراضات از زور، حتی نیروی مرگبار، استفاده کرده‌اند. در یک مورد در چابهار، گزارش شده که تیراندازی نیروهای امنیتی به کشته و زخمی شدن چند زندانی منجر شده است.

افزایش اعدام‌ها و نگرانی از کشتار گسترده

این گزارش همچنین از افزایش نگران‌کننده اعدام‌ها خبر می‌دهد. تنها بین ۱۸ تا ۳۱ مارس (۲۷ اسفند تا ۱۱ فروردین)، دست‌کم هشت نفر با اتهاماتی مانند «جاسوسی» و «محاربه» اعدام شده‌اند. بسیاری از این احکام پس از دادرسی‌های ناعادلانه و کوتاه صادر شده‌اند.

ریبین رحمانی، عضو هیئت‌مدیره شبکه حقوق بشر کردستان، گفت:

او افزود:

درخواست از جامعه بین‌المللی

سازمان‌های حقوق بشری از کشورهای عضو سازمان ملل خواسته‌اند که برای توقف اعدام‌ها، آزادی فوری بازداشت‌شدگان خودسرانه و اجرای مقررات آزادی بشردوستانه زندانیان بر ایران فشار وارد کنند.

همچنین از همه طرف‌های جنگ خواسته شده که به قوانین بین‌المللی بشردوستانه احترام گذاشته و حفاظت از غیرنظامیان را در اولویت قرار دهند.

این نهادها هشدار داده‌اند که با توجه به سابقه تاریخی ایران در اعدام‌های گسترده زندانیان، از جمله کشتار سال ۱۳۶۷، خطر تکرار فجایع مشابه در شرایط کنونی کاملاً جدی است.