ایران خواستار آتشبس در لبنان و آزادسازی داراییهایش پیش از مذاکرات صلح شد
دونالد ترامپ با لحنی تهدیدآمیز از آمادگی ناوهای آمریکایی برای ازسرگیری حملات در صورت شکست دیپلماسی خبر داده است.
بخش خبر
چند نفر در حال عبور از خیابانی در تهران، از کنار بیلبورد بزرگی از تصویر مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران ـ ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ / ۱۰ آوریل ۲۰۲۶ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
جمهوری اسلامی ایران جمعه ۲۱ فروردین / ۱۰ آوریل اعلام کرد که پیش از آغاز مذاکرات صلح با آمریکا، داراییهای بلوکه شده این کشور باید آزاد و آتشبس در لبنان برقرار شود. این اظهارات تردیدهای لحظه آخری جدیای را نسبت به مذاکراتی که قرار است روز شنبه در پاکستان برگزار شود، ایجاد کرده است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، در شبکه اجتماعی ایکس اظهار داشت که این دو اقدام پیشتر با ایالات متحده آمریکا توافق شده بود و هشدار داد که تا زمانی که این موارد محقق نشوند، مذاکرات آغاز نخواهد شد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران نیز با تکرار این مواضع، خواهان توقف حملات هوایی اسرائیل به لبنان شد. بهگفته منابع پاکستانی، انتظار میرود هر دو مقام (قالیباف و عراقچی) در این مذاکرات حضور یابند. کاخ سفید هنوز واکنشی به این اظهارات نشان نداده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز روز جمعه در گفتوگو با نیویورک پست مدعی شد که ناوهای جنگی ایالات متحده با «بهترین مهمات» تجهیز شدهاند تا در صورت شکست مذاکرات صلح در پاکستان، حملات علیه ایران را از سر بگیرند. ترامپ در پاسخ به این پرسش که آیا فکر میکند مذاکرات موفقیتآمیز باشد، گفت: «تا ۲۴ ساعت دیگر متوجه خواهیم شد. بهزودی خواهیم فهمید.»
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور که ریاست هیئت آمریکایی در این مذاکرات را بر عهده دارد، هنگام عزیمت به پاکستان ابراز امیدواری کرد که نتیجه مثبت باشد، اما افزود: «اگر بخواهند با ما بازی کنند، خواهند دید که تیم مذاکرهکننده چندان پذیرا نخواهد بود.»
ایران بهدلیل تحریمهای ایالات متحده بر بخشهای بانکی و انرژی، قادر به دسترسی به دهها میلیارد دلار از داراییهای خود در بانکهای خارجی (که عمدتاً حاصل صادرات نفت و گاز است) نبوده است.
آتشبس متزلزل
ترامپ روز سهشنبه، تنها چند ساعت پیش از پایان ضربالاجلی که در آن تهدید به نابودی تمدن ایران کرده بود، یک آتشبس دو هفتهای در این جنگ شش هفتهای اعلام کرد. با این حال، این آتشبس بهدلیل تداوم بمباران لبنان توسط اسرائیل و مسدود ماندن تنگه هرمز که نقاط اختلاف اصلی طرفین هستند، بسیار شکننده است.
اگرچه آتشبس سبب توقف حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران شده، اما تاکنون هیچ تأثیری بر رفع محاصره تنگه هرمز نداشته است؛ محاصرهای که بزرگترین اختلال تاریخ در عرضه انرژی جهانی را رقم زده است. همچنین این توافق نتوانسته به جنگ موازی اسرائیل علیه حزبالله، متحد ایران در لبنان، پایان دهد.
ترامپ در پستی در شبکههای اجتماعی مدعی شد که ایران در زمینه اجازه عبور نفت از تنگه هرمز «بسیار ضعیف» عمل کرده است. او همچنین به تهران هشدار داد که از کشتیهای عبوری هزینهای دریافت نکند: «این توافقی نیست که ما داشتیم!» در همین حال، اسرائیل و واشنگتن تأکید کردهاند که عملیات علیه گروه شبهنظامی حزبالله در لبنان، بخشی از توافق آتشبس نیست.
بهگفته مقامات لبنانی، نیروهای اسرائیلی تنها چند ساعت پس از اعلام آتشبس، بزرگترین حمله این جنگ را آغاز کردند و در حملات غافلگیرانه به مناطق پرجمعیت، بیش از ۳۰۰ لبنانی را کشتند.
حملات اسرائیل در سراسر جنوب لبنان روز جمعه نیز ادامه یافت و گزارشها از کشته شدن بیش از ۱۰ نفر در شهرهای مختلف حکایت دارد. ژوزف عون، رئیسجمهور لبنان، در بیانیهای اعلام کرد که در پی حمله به یک ساختمان دولتی در شهر نبطیه، ۱۳ نفر از نیروهای امنیت دولتی لبنان کشته شدند. مقامات لبنانی میگویند از ۱۱ اسفند / ۲ مارس تاکنون دستکم ۱۸۳۰ نفر در حملات اسرائیل جان باختهاند.
رویکرد سختگیرانه ایران
موضع سختگیرانه رهبران ایران پیش از مذاکرات، در پی پیام مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی در روز گذشته اتخاذ شد. او که از زمان جانشینی پدرش، علی خامنهای که در نخستین روز جنگ کشته شد، هنوز در انظار عمومی ظاهر نشده است، اعلام کرد که ایران خواهان دریافت غرامت برای تمام خسارتهای جنگی است. او گفت: «ما یقیناً متجاوزان جنایتکاری که به کشورمان حمله کردند را بدون مجازات نخواهیم گذاشت.»
اگرچه ترامپ اعلام پیروزی کرده، اما جنگ به اهدافی که او در ابتدا تعیین کرده بود نرسیده است: سلب توانایی ایران برای حمله به همسایگان، برچیدن برنامه هستهای و تسهیل سرنگونی حکومت توسط مردم. ایران همچنان موشکها و پهپادهایی با قابلیت هدف قرار دادن همسایگانش را در اختیار دارد و ذخیرهای بالغ بر ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده در سطح نزدیک به ساخت بمب دارد. حاکمان روحانی ایران نیز که تنها چند ماه پیش با ناآرامیهای داخلی روبهرو بودند، در برابر این حملات پایداری کرده و نشانهای از اپوزیسیون سازمانیافته دیده نمیشود.
دستور کار تهران در مذاکرات اکنون شامل مطالباتی برای امتیازهای بزرگ است، از جمله پایان تحریمهایی که سالها اقتصاد این کشور را فلج کرده و بهرسمیت شناختن اقتدار ایران بر تنگه هرمز؛ جایی که ایران قصد دارد حق عبور دریافت کرده و دسترسی را کنترل کند که این به معنای تغییری بزرگ در موازنه قدرت منطقه خواهد بود.
مانند تمام دوران ۴۰ روزه جنگ، روز جمعه نیز کشتیهای خودِ ایران بدون مانع از تنگه هرمز عبور کردند، در حالی که کشتیهای سایر کشورها همچنان محبوس ماندهاند. در میان معدود شناورهایی که روز جمعه عبور کردند، یک ابرنفتکش ایرانی با ظرفیت ۲ میلیون بشکه نفت خام دیده میشد. پیش از جنگ، روزانه بهطور معمول ۱۴۰ کشتی از جمله نفتکشهایی با ظرفیت ۲۰ میلیون بشکه از این مسیر عبور میکردند.
اختلال در عرضه انرژی باعث افزایش تورم و کُند شدن اقتصاد جهانی شده است؛ پیامدهایی که انتظار میرود حتی در صورت موفقیت مذاکرهکنندگان در بازگشایی تنگه هرمز، تا ماهها باقی بماند.
دادههای تورم ماهانه ایالات متحده که روز جمعه منتشر شد و نخستین گزارش از تأثیرات جنگ بود، حاکی از افزایش ۰.۹ درصدی قیمتهای مصرفکننده در ماه مارس است؛ این سریعترین نرخ رشد از زمان شوک تورمی اواسط ۲۰۲۲ است که منجر به کاهش حمایتها از جو بایدن، سلفِ ترامپ شده بود.
نظرها
نظری وجود ندارد.