ورود فرمانده ارتش پاکستان به تهران ـ ترامپ می‌گوید جنگ با ایران «نزدیک به پایان» است

ارتش پاکستان بعد از ظهر چهارشنبه ۲۶ فروردین / ۱۵ آوریل اعلام کرد که فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور به‌همراه محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان وارد تهران شدند.

یک منبع ارشد ایرانی به رویترز گفت عاصم منیر که در دور قبلی مذاکرات نقش میانجی را داشت، برای «کاهش اختلافات» میان دو ایران و آمریکا به تهران سفر کرده است.

در بیانیه ارتش پاکستان آمده است که سفر عاصم منیر، به ایران در راستای ادامه نقش میانجی‌گرانه اسلام‌آباد در تحولات منطقه انجام شده است.

هیئت پاکستانی مورد استقبال عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت.

گزارش‌ها در پاکستان این سفر را نشانه‌ای از تلاش برای پیشبرد مذاکرات و ترغیب طرف‌ها به حضور در دور جدید گفت‌وگوها می‌دانند.

همچنین گفته می‌شود رایزنی‌های انجام‌شده در تهران ممکن است با هدف انتقال پیام میان طرفین یا پیگیری مطالبات ایران صورت گیرد.

در همین حال، یک منبع آگاه به خبرگزاری تسنیم اعلام کرد که پس از دیدار هیئت پاکستانی با مقامات ایرانی، تهران در حال بررسی شرایط برای تصمیم‌گیری درباره دور بعدی مذاکرات با آمریکا است.

این منبع تأکید کرد که تداوم آتش‌بس در لبنان می‌تواند نشانه مثبتی باشد، اما آمریکا باید به چارچوب توافق پایبند بماند و از اقدامات تنش‌زا خودداری کند.

این تلاش دیپلماتیک در حالی صورت گرفت که مقام‌های آمریکایی و ایرانی در حال بررسی بازگشت به پاکستان برای ادامه مذاکرات بودند؛ مذاکراتی که روز شنبه گذشته بدون دستیابی به نتیجه پایان یافت.

در همین حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در گفت‌وگو با جاناتان کارل، خبرنگار شبکه ای‌بی‌سی، گفت: «فکر می‌کنم در دو روز آینده شاهد اتفاقات شگفت‌انگیزی خواهید بود.» او همچنین افزود که احتمالاً نیازی به تمدید آتش‌بس دو هفته‌ای که هفته آینده به پایان می‌رسد، نخواهد بود.

ترامپ در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس بیزنس که روز سه‌شنبه انجام و چهارشنبه پخش شد، گفت: «فکر می‌کنم تقریباً تمام شده است. یعنی آن را بسیار نزدیک به پایان می‌بینم. باید ببینیم چه می‌شود. فکر می‌کنم آن‌ها واقعاً می‌خواهند به توافق برسند.»

مقام‌هایی از پاکستان، ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس نیز اعلام کردند که ممکن است دو طرف در روزهای آینده به اسلام‌آباد بازگردند.

وال استریت ژورنال نیز اعلام کرد که آمریکا و ایران بر سر اصول برگزاری یک نشست توافق کرده‌اند، اما هنوز در مورد تاریخ یا محل برگزاری این نشست تصمیم گرفته نشده است.

وب‌سایت آکسیوس هم گزارش داده است که ایران و ایالات متحده آمریکا به یک توافق اولیه برای پایان دادن به جنگ نزدیک شده‌اند. با این حال، به‌دلیل اختلافات جدی میان دو طرف، رسیدن به این توافق همچنان قطعی نیست.

بنا به این گزارش، آمریکا تاکنون به‌شکل رسمی با تمدید آتش‌بس موافقت نکرده و گفت‌وگوها همچنان در جریان است. در صورتی‌که این توافق اولیه حاصل شود، آتش‌بس تمدید خواهد شد تا زمینه برای مذاکره درباره جزئیات یک توافق نهایی فراهم شود.

مذاکرات شنبه بدون توافق برای پایان جنگ شکست خورد؛ جنگی که ترامپ به‌همراه اسرائیل در ۹ اسفند / ۲۸ فوریه علیه ایران آغاز کرد و باعث حملات ایران به همسایگان خلیجی‌اش و ازسرگیری درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله مورد حمایت ایران در لبنان شد.

خوش‌بینی ترامپ باعث رشد بازارهای جهانی سهام تا نزدیکی رکوردهای تاریخی شد. قیمت نفت نیز که روز سه‌شنبه و اوایل معاملات چهارشنبه کاهش یافته بود، اندکی افزایش یافت و به حدود ۹۵ دلار در هر بشکه رسید. این افزایش پس از آن رخ داد که آمریکا اعلام کرد محاصره بنادر ایران، تجارت دریایی به داخل و خارج از کشور را متوقف کرده است.

 توقیف نفتکش‌ها

در همین حال ارتش آمریکا اعلام کرد که کشتی‌های بیشتری را از تنگه هرمز بازمی‌گرداند، از جمله نفتکش «ریچ استاری» متعلق به چین که تحت تحریم آمریکا است و روز چهارشنبه در حال بازگشت از تنگه هرمز مشاهده شد.

یک مقام آمریکایی گفت یک ناوشکن ایالات متحده روز سه‌شنبه دو نفتکش را که قصد خروج از بندر چابهار در دریای عمان را داشتند، متوقف کرده است.

خبرگزاری فارس در ایران گزارش داد که یک ابرنفتکش ایرانی که تحت تحریم آمریکا قرار دارد، با وجود محاصره، از تنگه هرمز عبور کرده و به سمت بندر خمینی حرکت کرده است، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد.

در حالی که ایران و آمریکا تاکنون از درگیری گسترده دریایی از زمان آغاز محاصره در روز دوشنبه اجتناب کرده‌اند، تهران هشدار داده که در برابر هرگونه اقدام نظامی پاسخ خواهد داد.

فرماندهی مشترک نیروهای مسلح ایران اعلام کرد در صورت ادامه محاصره، جریان تجارت در خلیج فارس، دریای عمان و دریای سرخ — که به کانال سوئز متصل است — متوقف خواهد شد.

ترامپ نیز هشدار داد که در صورت ازسرگیری جنگ، ممکن است تنش‌ها را تشدید کند. او گفت: «ما می‌توانیم در عرض یک ساعت تمام پل‌های آن‌ها را نابود کنیم. می‌توانیم همه نیروگاه‌های برقشان را در یک ساعت از بین ببریم. ما نمی‌خواهیم این کار را بکنیم... پس خواهیم دید چه می‌شود.»

بازگشت احتمالی به اسلام‌آباد

ترامپ روز سه‌شنبه به روزنامه نیویورک‌پست گفت که مذاکره‌کنندگان آمریکایی احتمالاً به پاکستان بازخواهند گشت و این موضوع تا حد زیادی به‌دلیل «عملکرد بسیار خوب» فرمانده ارتش پاکستان در مدیریت مذاکرات است.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا که ریاست هیئت آمریکایی در مذاکرات آخر هفته را بر عهده داشت، در رویدادی در ایالت جورجیا گفت که ترامپ به‌دنبال یک «توافق بزرگ» با ایران است، اما بی‌اعتمادی عمیقی میان دو کشور وجود دارد.

برنامه هسته‌ای ایران یکی از مهم‌ترین نقاط اختلاف در مذاکرات بود. آمریکا پیشنهاد داده بود که ایران به مدت ۲۰ سال تمامی فعالیت‌های هسته‌ای خود را متوقف کند — که نسبت به درخواست‌های قبلی برای ممنوعیت دائمی، نوعی عقب‌نشینی محسوب می‌شود — در حالی که ایران توقفی بین ۳ تا ۵ سال را پیشنهاد داده بود.

رافائل گروسی،مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، گفت مدت زمان هرگونه توقف در غنی‌سازی اورانیوم ایران یک تصمیم سیاسی است و احتمال داد که ایران برای ایجاد اعتماد، با یک راه‌حل میانه موافقت کند.

واشنگتن همچنین خواستار خروج مواد هسته‌ای غنی‌شده از ایران شده، در حالی که تهران بر لغو تحریم‌های بین‌المللی تأکید دارد.

یک منبع مطلع از مذاکرات به رویترز گفت که گفت‌وگوهای غیرعلنی پیشرفت‌هایی در کاهش اختلافات داشته و دو طرف را به توافقی نزدیک‌تر کرده که ممکن است در دور جدید مذاکرات مطرح شود.

 پیچیدگی‌های مسیر صلح

در همین حال، اسرائیل حملات خود به لبنان را در چارچوب هدف قرار دادن حزب‌الله ادامه داده است. اسرائیل و آمریکا می‌گویند این عملیات شامل آتش‌بس نمی‌شود، اما ایران بر خلاف این نظر تأکید دارد.

یک مقام ارشد اسرائیلی اعلام کرد که کابینه امنیتی این کشور اواخر روز چهارشنبه برای بررسی احتمال آتش‌بس در لبنان تشکیل جلسه خواهد داد. این در حالی است که یک روز پیش از آن، مقام‌های اسرائیلی و لبنانی در واشنگتن مذاکراتی کم‌سابقه برگزار کردند.