اعزام ۱۰ هزار نیروی آمریکایی به خاورمیانه؛ تلاش برای توافق در سایه تهدید نظامی

ایالات متحده چهارشنبه ۱۵ آوریل/ ۲۶ فروردین در ادامه تشدید تنش‌ها با ایران، بیش از ۱۰ هزار نیروی نظامی جدید به خاورمیانه اعزام کرده است؛ اقدامی که همزمان با نزدیک شدن به ضرب‌الاجل آتش‌بس میان دو طرف و افزایش نگرانی‌ها درباره از سرگیری درگیری‌ها انجام می‌شود.

به گزارش واشنگتن پست بخش مهمی از این نیروها شامل حدود ۶ هزار نظامی مستقر در ناو هواپیمابر «جورج اچ. دبلیو. بوش» و گروه همراه آن است که در مسیر اعزام به منطقه قرار دارند. این استقرار نظامی گسترده، نشانه‌ای از افزایش آمادگی آمریکا برای سناریوهای مختلف ـ از ادامه مذاکرات تا احتمال تشدید درگیری ـ ارزیابی می‌شود. در مجموع، این تحرک نظامی بخشی از راهبرد فشار هم‌زمان دیپلماتیک و نظامی واشنگتن علیه تهران تلقی می‌شود؛ راهبردی که در آن، مذاکره و تهدید به‌طور موازی پیش می‌روند.

در همین حال، دونالد ترامپ از جهان خواست برای «دو روز شگفت‌انگیز» آماده باشد. همزمان، یک منبع ارشد ایرانی به خبرگزاری رویترز گفت که عاصم منیر، که در دور قبلی مذاکرات نقش میانجی را ایفا کرده بود، برای «کاهش اختلافات» میان ایران و آمریکا به تهران سفر کرده است.

ارتش پاکستان نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که سفر منیر در راستای ادامه نقش میانجی‌گرانه اسلام‌آباد در تحولات منطقه انجام شده است. هیئت پاکستانی در تهران مورد استقبال عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت. گزارش‌ها در پاکستان این سفر را نشانه‌ای از تلاش برای پیشبرد مذاکرات و ترغیب طرف‌ها به حضور در دور جدید گفت‌وگوها می‌دانند. همچنین گفته می‌شود این رایزنی‌ها ممکن است با هدف انتقال پیام میان طرفین یا پیگیری مطالبات ایران انجام شده باشد.

در داخل ایران نیز یک منبع آگاه به خبرگزاری تسنیم گفته است که تهران پس از دیدار با هیئت پاکستانی، در حال بررسی شرایط برای تصمیم‌گیری درباره دور بعدی مذاکرات با آمریکا است. به گفته این منبع، تداوم آتش‌بس در لبنان می‌تواند نشانه‌ای مثبت باشد، اما آمریکا باید به چارچوب توافق پایبند بماند و از اقدامات تنش‌زا خودداری کند.

وب‌سایت آکسیوس گزارش داده است که ایران و ایالات متحده به یک توافق اولیه برای پایان دادن به جنگ نزدیک شده‌اند، اما به‌دلیل اختلافات جدی میان دو طرف، دستیابی به توافق نهایی همچنان قطعی نیست. بر اساس این گزارش، آمریکا تاکنون به‌طور رسمی با تمدید آتش‌بس موافقت نکرده و گفت‌وگوها همچنان ادامه دارد. در صورت دستیابی به توافق اولیه، آتش‌بس می‌تواند تمدید شود تا زمینه برای مذاکرات درباره جزئیات یک توافق نهایی فراهم شود.

در همین حال، شورای امنیت روسیه در بیانیه‌ای هشدار داده است که ایالات متحده و اسرائیل ممکن است از مذاکرات صلح به‌عنوان پوششی برای آماده‌سازی یک عملیات زمینی در ایران استفاده کنند. در این بیانیه آمده است که همزمان با افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه، احتمال دارد این تحرکات به تقویت آمادگی برای عملیات نظامی منجر شود.

بر اساس این بیانیه، بیش از ۵۰ هزار سرباز آمریکایی در منطقه حضور دارند؛ از جمله ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی از سپاه اعزامی یازدهم، بیش از ۱۲۰۰ نفر از نیروهای لشکر ۸۲ هوابرد، و واحدهایی از نیروهای ویژه. همچنین حدود ۵۰۰ واحد تجهیزات نیروی هوایی، شامل بیش از ۲۵۰ هواپیمای تاکتیکی، و بیش از ۲۰ ناو نظامی در پایگاه‌ها و آب‌های منطقه مستقر هستند.

در ادامه آمده است که گروه تهاجمی آبی ـ خاکی به رهبری ناو «یواس‌اس باکسر» و یک گروه ضربت ناو هواپیمابر به رهبری «جورج اچ. دبلیو. بوش» در حال حرکت به سمت منطقه درگیری هستند و پیش‌بینی می‌شود هم‌زمان با پایان آتش‌بس دو هفته‌ای به دریای عرب برسند. به گفته شورای امنیت روسیه، باید انتظار افزایش فعالیت‌های نظامی، تکمیل ذخایر تسلیحاتی و تحرکات اطلاعاتی در منطقه را داشت.

پس از بیش ۴۰ روز درگیری، ایران و آمریکا در ۱۹ فروردین (۸ آوریل) با یک آتش‌بس دو هفته‌ای موافقت کردند. نخستین دور مذاکرات دو کشور نیز ۲۲ فروردین (۱۱ آوریل) برگزار شد، اما بدون دستیابی به توافق پایان یافت. مهم‌ترین مانع در این مذاکرات، اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای ایران عنوان شده است.

با این حال، ترامپ روز گذشته اعلام کرد که احتمال دارد طی «دو روز آینده» دور جدیدی از مذاکرات برگزار شود. به گفته او، این گفت‌وگوها ممکن است بار دیگر در پاکستان انجام شود؛ کشوری که تلاش‌های میانجی‌گرانه خود را برای کاهش تنش‌ها افزایش داده است.