ترامپ میگوید جنگ در ایران «بهزودی» باید پایان یابد؛ احتمال دیدار نزدیک دو طرف
دونالد ترامپ ابراز اطمینان کرد که بهزودی میتوان به توافقی برای پایان دادن به جنگ ایران دست یافت. او از حزبالله خواست همزمان با اجرایی شدن آتشبس ۱۰ روزه میان لبنان و اسرائیل، از درگیری خودداری کند.
بخش خبر
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در گفتوگو با خبرنگاران در بیرون کاخ سفید گفت نشست بعدی میان ایالات متحده و ایران ممکن است در آخر هفته برگزار شود و تمدید آتشبس دو هفتهای نیز امکانپذیر است، هرچند شاید نیازی به آن نباشد، چرا که تهران خواهان دستیابی به توافق است.
ترامپ اظهار داشت: «باید ببینیم چه میشود. اما فکر میکنم بسیار به توافق با ایران نزدیک شدهایم.» او افزود در صورت دستیابی و امضای توافق در اسلامآباد، پایتخت پاکستان ممکن است برای این مراسم به آنجا سفر کند.
رئیسجمهور آمریکا ساعاتی بعد در لاسوگاس پا را فراتر گذاشت و گفت این جنگ «باید خیلی زود پایان یابد».
جنگ با ایران در ایالات متحده آمریکا محبوبیتی ندارد و تنها چند ماه مانده به انتخابات میاندورهای سرنوشتساز، به چالشی سیاسی برای ترامپ تبدیل شده است.
حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران که از ۹ اسفند / ۲۸ فوریه آغاز شد، بدترین شوک قیمتی نفت در تاریخ را رقم زده و منجر به کاهش پیشبینی صندوق بینالمللی پول از اقتصاد جهانی و هشدار مبنی بر اینکه درگیری طولانیمدت میتواند جهان را به آستانه رکود اقتصادی سوق دهد، شده است.
یک منبع پاکستانی که در روند میانجیگری میان آمریکا و ایران نقش دارد، روز جمعه به رویترز گفت در دیپلماسی پشتپرده پیشرفتهایی حاصل شده و نشست آتی دو طرف میتواند به امضای توافق منجر شود.
بهگفته این منبع، دو طرف ابتدا یک یادداشت تفاهم امضا خواهند کرد و سپس ظرف ۶۰ روز به توافقی جامع دست خواهند یافت.
او که نخواست نامش فاش شود، گفت: «توافق تفصیلی بعداً میآید. هر دو طرف در اصل موضوع به توافق رسیدهاند و جزئیات فنی در مراحل بعدی تعیین میشود.»
یک منبع دیپلماتیک نیز گفت ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، میانجی اصلی، از روز چهارشنبه در تهران در حال مذاکره بوده و در «مسائل پیچیده» به پیشرفتهایی دست یافته است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران در جریان دیدار با هیئت پاکستانی، گفت با وجود بیاعتمادی به ایالات متحده و نقض توافقهای پیشین، تهران اکنون تصمیم گرفته این مسیر را طی کند و آنچه در صدر اولویتها قرار دارد، منافع ملی است.
شبکه الجزیره نوشته است که «باید واقعبین بود و نقاط اختلاف را هم در نظر گرفت. در مورد پرونده هستهای، ذخایر اورانیوم و تنگه هرمز، این مسائل نیازمند گفتوگو میان دو طرف هستند. به این موارد میتوان موضوعات دیگری مانند برنامه موشکهای بالستیک و روابط منطقهای ایران را نیز افزود و این فهرست همچنان ادامه دارد. میزان اختلافات، آشکارا قابل توجه است.»
کاهش قیمت نفت در پی امید به توافق
قیمت نفت در معاملات اولیه روز جمعه ۲۸ فروردین / ۱۷ آوریل کاهش یافت و بازارهای سهام آسیا با امید به نزدیک شدن پایان جنگ در خاورمیانه، در مسیر دومین هفته رشد قوی قرار گرفتند؛ این در حالی است که تنگه حیاتی هرمز، که مسیر انتقال یکپنجم عرضه نفت و گاز جهان است، عملاً همچنان بسته مانده است.
شاخص گسترده اماسسیآی برای سهام آسیا-اقیانوسیه بهجز ژاپن ۰.۸ درصد کاهش یافت، زیرا سرمایهگذاران پس از رشد شدید این ماه، اقدام به شناسایی سود کردند؛ شاخصی که نزدیک به بالاترین سطح خود از زمان آغاز جنگ ایران قرار دارد.
شاخص نیکی ژاپن پس از ثبت رکورد تاریخی در روز پنجشنبه، یک درصد افت کرد و تقریباً تمامی بازارهای سهام به سطح پیش از جنگ بازگشتند.
بهای نفت برنت تا ساعت ۰۴:۳۴ به وقت گرینویچ به ۹۸.۱۷ دلار در هر بشکه کاهش یافت و نفت خام وستتگزاس اینترمدییت آمریکا نیز به ۹۳.۴۷ دلار رسید و بخشی از رشد روز قبل را از دست داد.
فرانسه و بریتانیا روز جمعه ریاست نشستی با حضور حدود ۴۰ کشور را بر عهده خواهند داشت؛ نشستی که هدف آن ارسال این پیام به ایالات متحده است که برخی از نزدیکترین متحدانش — که ترامپ بارها از کمتحرکی آنها انتقاد کرده — آمادهاند به محض فراهم شدن شرایط، برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز کمک کنند.
ایران تا حد زیادی عبور کشتیهایی غیر از ناوگان خود را از تنگه هرمز محدود کرده و واشنگتن نیز این هفته محاصرهای علیه کشتیهای ورودی و خروجی از بنادر ایران اعمال کرده است. تحلیلگران میگویند این محاصره میتواند مانع از رسیدن حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام ایران در روز به خریدار اصلی آن، چین، شود.
از زمان آغاز جنگ، تنها شمار اندکی کشتی از این تنگه عبور کردهاند؛ در حالی که پیش از درگیری، بهطور متوسط روزانه بیش از ۱۳۰ کشتی از آن عبور میکردند.
امید به «گفتوگوهای معنادار» در لبنان
آتشبس در لبنان از روز پنجشنبه اجرایی شد و ترامپ گفت با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، گفتوگو کرده و قصد دارد آنها را برای «گفتوگوهای معنادار» که ممکن است طی یک یا دو هفته آینده برگزار شود، به کاخ سفید دعوت کند.
ایران تأکید کرده است هر توافق صلحی باید جنگ در لبنان را نیز در بر بگیرد. رسانههای ایرانی به نقل از سخنگوی وزارت خارجه گزارش دادند که آتشبس بخشی از تفاهمی بوده که با میانجیگری پاکستان و با مشارکت آمریکا حاصل شده است.
ترامپ اواخر روز پنجشنبه در شبکههای اجتماعی نوشت: «ممکن است امروز روزی تاریخی برای لبنان بوده باشد. اتفاقات خوبی در حال رخ دادن است!!!»
او پیشتر نیز از حزبالله خواسته بود به آتشبس پایبند بماند و گفته بود: «امیدوارم حزبالله در این دوره زمانی مهم، رفتاری خوب و مناسب داشته باشد. اگر چنین کند، لحظهای بزرگ برای آنها خواهد بود. دیگر کشتاری در کار نباشد. باید بالاخره صلح برقرار شود!»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز از آتشبس در لبنان استقبال کرده و آن را در چارچوب توافق پیشین میان ایران و واشنگتن ارزیابی کرده است.
درگیری میان اسرائیل و حزباللهِ مورد حمایت ایران در لبنان، در پی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران دوباره شعلهور شد. حزبالله در ۱۱ اسفند / ۲ مارس در حمایت از تهران به سوی اسرائیل آتش گشود و این اقدام به حمله نظامی اسرائیل در لبنان انجامید؛ حملهای که بهگفته مقامهای لبنانی، حدود دو هزار کشته بر جای گذاشته است.
با فرارسیدن نیمهشب پنجشنبه و آغاز آتشبس، صدای تیراندازیهای شادی در بخشهایی از بیروت به گوش رسید و شاهدان از انفجار ناشی از شلیک راکتها برای جشن خبر دادند؛ موضوعی که ارتش لبنان را به صدور هشدار ایمنی و تهدید به بازداشت واداشت.
با این حال، توقف درگیریها همچنان شکننده است. ارتش لبنان بامداد جمعه اعلام کرد اسرائیل با گلولهبارانهای پراکنده چند روستای جنوبی، آتشبس را نقض کرده است.
ارتش اسرائیل بلافاصله واکنشی نشان نداد، اما پیشتر اعلام کرده بود نیروهایش در منطقه مستقر هستند؛ اقدامی که بهگفته سخنگوی آن، در پاسخ به ادامه فعالیتهای نظامی حزبالله صورت گرفته است.
حزبالله نیز بیانیهای مفصل درباره عملیات نظامی خود علیه اسرائیل در طول روز پنجشنبه منتشر کرد و اعلام کرد آخرین حملهاش ۱۰ دقیقه پیش از اجرایی شدن آتشبس انجام شده است.
بلال لقّیس، از مقامهای ارشد حزبالله، پیش از آغاز آتشبس به شبکه انبیسی نیوز گفت این آتشبس «ضروری، فوری و خواسته مشترک همه» است، اما افزود این گروه تنها در چارچوب «چشماندازی گستردهتر برای امنیت ملی» حاضر به پذیرش درخواست اسرائیل برای خلع سلاح خواهد بود.
برنامه هستهای؛ گره اصلی مذاکرات
برنامه هستهای تهران یکی از مسائل اصلی اختلاف در مذاکرات اسلامآباد در آخر هفته گذشته بود؛ جایی که آمریکا پیشنهاد تعلیق ۲۰ ساله تمام فعالیتهای هستهای ایران را مطرح کرد. بهگفته منابع آگاه، تهران توقفی سه تا پنجساله را پیشنهاد داده است.
ترامپ روز پنجشنبه گفت ایران پیشنهاد داده بیش از ۲۰ سال به سلاح هستهای دست نیابد.
ایران خواستار لغو تحریمهای بینالمللی شده و واشنگتن نیز بر خروج هرگونه اورانیوم با غنای بالا از ایران تأکید دارد.
دو منبع ایرانی به رویترز گفتند نشانههایی از مصالحه درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا دیده میشود و تهران در حال بررسی انتقال بخشی از این ذخایر به خارج از کشور است.
نظرها
نظری وجود ندارد.