اعدام عامر رامش، جوان بلوچ ۱۹ ساله به اتهام عضویت در «جیش العدل»

خبرگزاری قوه قضاییه، میزان، اعلام کرده است که عامر رامش به اتهام «بغی»، عضویت در گروه «جیش‌العدل» و ارتباط با گروه عبدالغفار نقشبندی اعدام شده است. بر اساس این گزارش، حکم اعدام او سحرگاه روز یک‌شنبه ششم اردیبهشت ۱۴۰۵ در زندان مرکزی زاهدان اجرا شده است. در همین حال، رئیس‌کل دادگستری استان سیستان و بلوچستان نیز با تأیید این خبر، او را به عضویت در گروه‌های مسلح مخالف متهم کرده است. با این حال، گزارش‌های منتشرشده از سوی منابع حقوق بشری و رسانه‌هایی مانند حال‌وش حاکی از وجود ابهاماتی در روند بازداشت، دادرسی و اجرای حکم این زندانی است.

بر اساس این گزارش‌ها، عامر رامش هنگام بازداشت حدود ۱۸ سال سن داشته و در ۱۱ مهرماه ۱۴۰۳ در جریان یورش نیروهای امنیتی به یک مغازه عطاری در روستای بلینگی از توابع چابهار هدف تیراندازی قرار گرفته است. در آن زمان، نیروهای امنیتی به خانواده او اعلام کرده بودند که او کشته شده، اما بعدها مشخص شد که زنده و در بازداشت نهادهای امنیتی بوده است. به گفته منابع، این عملیات با استفاده از سلاح‌های سبک و نیمه‌سنگین انجام شده و در جریان آن دست‌کم سه نفر کشته و دو نفر دیگر زخمی شده‌اند.

پس از بازداشت، رسانه‌های حکومتی ویدئویی از اعترافات تلویزیونی عامر رامش منتشر کردند که در آن آثار کبودی و جراحت بر صورت او دیده می‌شد. نهادهای حقوق بشری از جمله کانون حقوق بشر ایران اعلام کرده‌اند که این اعتراف‌ها تحت فشار و شکنجه اخذ شده است. همچنین گزارش شده که او برای مدت حدود شش ماه از حق ملاقات با خانواده محروم بوده و جلسات دادگاه نیز در همین بازه زمانی برگزار شده است. نخستین ملاقات خانواده با او در ماه هشتم بازداشت انجام شده و پس از اعتراض به حکم، پرونده به دیوان عالی کشور ارجاع شده، اما این مرجع پس از حدود چهار ماه اعتراض را رد کرده است.

منابع مطلع همچنین از اعمال فشار بر خانواده این زندانی خبر داده‌اند. به گفته این منابع، در جریان پیگیری‌ها برای آزادی عامر رامش، از خانواده او خواسته شده در ازای آزادی او با نهادهای امنیتی همکاری کنند و حتی پیشنهادهایی برای اقدام علیه برخی افراد مخالف مطرح شده است. در روزهای منتهی به اجرای حکم نیز، هم‌زمان با انتقال او به قرنطینه، فشارها بر خانواده افزایش یافته و از آنان خواسته شده تا یکی از اعضای خانواده که در خارج از کشور فعالیت سیاسی دارد، با نهادهای امنیتی تماس بگیرد یا خود را معرفی کند.

گزارش‌ها همچنین حاکی است که حکم اعدام این زندانی بدون اعطای حق آخرین ملاقات با خانواده اجرا شده است. تا زمان اجرای حکم نیز اطلاعات مستقلی درباره جزئیات پرونده، مستندات اتهام‌ها و روند دادرسی به‌طور شفاف منتشر نشده است. این در حالی است که نهادهای حقوق بشری پیش‌تر نسبت به مواردی مانند اخذ اعترافات اجباری، محرومیت از دسترسی به وکیل و فشار بر خانواده زندانیان هشدار داده و آن‌ها را ناقض اصول دادرسی عادلانه دانسته‌اند.

اعدام عامر رامش در شرایطی صورت گرفته که بر اساس گزارش‌ها، از اواخر اسفندماه تاکنون دست‌کم ۲۰ مورد دیگر از اعدام‌های سیاسی-عقیدتی در ایران رسانه‌ای شده است. در این میان، برخی از افراد اعدام‌شده با اتهام‌هایی مرتبط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، برخی با اتهام عضویت در گروه‌های مخالف و شماری نیز با اتهاماتی مانند جاسوسی معرفی شده‌اند.

در آخرین نمونه حکم اعدام عرفان کیانی، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در اصفهان، بامداد شنبه ۵ اردیبهشت اجرا شد.

این اعدام‌ها در شرایطی انجام شده که پس از آغاز جنگ ۴۰ روزه از اسفند ۱۴۰۴، روند اجرای احکام اعدام، به‌ویژه در پرونده‌های مرتبط با اتهام‌های سیاسی و امنیتی، شتاب بیشتری گرفته است.

چندین شهروند دیگر نیز هم‌اکنون با خطر اجرای حکم سلب حیات روبرو هستند. بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران چهار نفر از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، به نام‌های محمدرضا مجیدی‌اصل، بیتا همتی، بهروز زمانی‌نژاد و کوروش زمانی‌نژاد، به اعدام و مصادره کامل اموال محکوم شده‌اند. این احکام بر اساس قانونی صادر شده که مجلس شورای اسلامی در مهرماه ۱۴۰۴ با هدف تشدید مجازات اتهام «جاسوسی» تصویب کرده است. چهارم اردیبهشت بنا بر گزارشی از کمیته پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان، حکم اعدام سه شهروند ۱۷ و ۱۸ ساله، احسان حسینی‌پور حصارلو، متین محمدی و عرفان امیری، که در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت شده‌اند، پس از تأیید در دیوان عالی کشور به اجرای احکام ارسال شده و این سه جوان اکنون در معرض خطر اجرای حکم قرار دارند.