آمار رسمی؛ ۷۰ درصد جمعیت زاهدان در مناطق حاشیهای زندگی میکنند
گزارشهای رسمی نشان میدهند که مناطقی از زاهدان فاقد زیرساختهای اولیه هستند و فاضلاب رهاشده، برقکشیهای غیرایمن و مرگهای ناشی از برقگرفتگی کودکان به امری عادی تبدیل شده است.
بخش حقوق
کودکان سیستان و بلوچستان
بر اساس اظهارات فریدون بابایی اقدم، یکی از اعضای هیأتمدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران، وضعیت سکونتگاههای غیررسمی در شهر زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان به مرحلهای بحرانی رسیده است؛ بهگونهای که حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد از جمعیت حدود ۶۰۰ هزار نفری این شهر در مناطق حاشیهای و فاقد استانداردهای شهری زندگی میکنند.
این مقام مسئول با اشاره به گستردگی سکونتگاههای غیررسمی در شرق و جنوب استان در گفتوگو با خبرگزاری کار ایران (ایلنا) تأکید کرده است که در بسیاری از این مناطق، زیرساختهای اولیه شهری یا وجود ندارد یا به شکل بسیار ناکارآمد توسعه یافته است؛ موضوعی که در عمل به شکلگیری الگوهای زندگی پرخطر و غیرایمن منجر شده است.
در بخشهایی از زاهدان مانند شیرآباد، کریمآباد، قاسمآباد، همتآباد و پهنه رسالت شمالی، وضعیت معابر خاکی، نبود شبکه اصولی فاضلاب و رها شدن پسابهای شهری در کوچهها، شرایط زیستمحیطی را بهشدت بحرانی کرده است. در برخی نقاط، فاضلاب بهصورت جریانهای روباز در سطح محلات حرکت میکند و بوی تعفن و آلودگی گسترده، زندگی روزمره ساکنان را مختل کرده است.
این وضعیت تنها به زاهدان محدود نیست و بنا بر این گزارش، در دیگر شهرهای بلوچستان از جمله چابهار و سراوان نیز شرایط مشابهی از کمبود زیرساخت، معابر خاکی و ضعف خدمات شهری گزارش شده است.
یکی از ابعاد نگرانکننده این وضعیت، مسئله تأمین برق در سکونتگاههای غیررسمی است. بابایی اقدم میگوید در بسیاری از محلات حاشیهای، ساکنان بهدلیل نبود شبکه استاندارد، بهصورت غیرمجاز از تیرهای برق کابلکشی میکنند؛ اقدامی که بارها منجر به برقگرفتگی و مرگ کودکان شده و بهگفته او «به امری عادیشده و تکرارشونده» در این مناطق تبدیل شده است.
این گزارش همچنین به پیامدهای مهاجرت گسترده به استان اشاره دارد؛ بهویژه پس از بحرانهای زیستمحیطی مانند خشک شدن مسیر هیرمند که موجب افزایش مهاجرت روستاییان به شهرهای بلوچستان و رشد سریع و کنترلنشده سکونتگاههای غیررسمی شده است.
کارشناسان حوزه شهری معتقدند که تمرکز بالای فقر و محرومیت در مناطق بلوچنشین، همراه با ضعف مزمن در برنامهریزی شهری و کمبود سرمایهگذاری زیرساختی، موجب شکلگیری چرخهای از حاشیهنشینی پایدار شده است؛ چرخهای که در آن، دسترسی محدود به خدمات شهری، خود به بازتولید فقر و نابرابری دامن میزند.
آنها تأکید دارند که حل ریشهای بحران سکونتگاههای غیررسمی در بلوچستان، بدون مداخله هماهنگ نهادها، تأمین منابع پایدار و بازنگری در سیاستهای توسعه منطقهای امکانپذیر نخواهد بود؛ بهویژه در شرایطی که بخش قابل توجهی از جمعیت این مناطق، سالهاست با شکلهای مختلفی از محرومیت ساختاری و کمبود خدمات اولیه شهری مواجه هستند.
حاشیهنشینی و فقر در سیستان و بلوچستان یکی از بحرانیترین مسائل اجتماعی و اقتصادی در ایران است. این استان بالاترین نرخ حاشیهنشینی را در کشور دارد و بخش بزرگی از جمعیت آن در شرایط فقر شدید یا مطلق زندگی میکنند.
برآوردها نشان میدهد که بیش از یک میلیون نفر در حاشیه شهرهای زاهدان، زابل و چابهار زندگی میکنند که این میزان معادل یکسوم جمعیت استان است.
چابهار یکی از بزرگترین کانونهای حاشیهنشینی را دارد، به طوری که گفته میشود حدود ۵۶ درصد جمعیت این شهر حاشیهنشین هستند.
گزارشها حاکی از فقر شدید غذایی در برخی مناطق است و برخی مادران بهدلیل فقر مجبور به جایگزینی شیر خشک با شیر مادر هستند. همچنین این استان دارای بیشترین نرخ فقر مسکن در کشور بر اساس گزارشهای سال ۱۴۰۱ است.
نظرها
نظری وجود ندارد.