پیامدهای جنگ و تورم در ایران: شمار قابل توجهی از زنان بیکار شده‌اند

با کاهش نیاز به مشاغل خدماتی که از پیامدهای مستقیم جنگ اخیر است، شمار قابل توجهی از زنانی که در بخش خدمات مشغول بودند بیکار شده‌اند. طبق آمارهای رسمی، حدود ۶۰ درصد از زنان شاغل در ایران در بخش خدمات فعالیت می‌کنند.

روزنامه شرق در گزارشی که روز یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ منتشر کرد، نوشت: زنانی که در آرایشگاه‌ها، باشگاه‌ها، کلینیک‌های زیبایی، هتل‌ها، آژانس‌های مسافرتی، دفاتر بیمه، شرکت‌های مشاوره و فروشگاه‌های آنلاین و سنتی کار می‌کردند یا به عنوان نظافتچی منزل و پرستار کودک مشغول بودند، می‌گویند تورم بالا و شرایط جنگی، بسیاری از این خدمات را غیرضروری کرده و تقاضا برای این مشاغل به شدت کاهش یافته است.

در ادامه این گزارش به آمارهای مرکز آمار ایران استناد شده که نرخ تورم سالانه فروردین ۱۴۰۵ را معادل ۵۳.۷ درصد و نرخ تورم نقطه به نقطه را ۷۳.۵ درصد اعلام کرده است. بر این اساس، بسیاری از خدمات از نظر متقاضیان غیرضروری به نظر رسیده است؛ به‌ویژه اینکه جنگی با سرنوشت نامعلوم بر کشور سایه انداخته و بسیاری از مردم طبقه متوسط و ضعیف را در مخارج روزمره محتاط کرده است.

به گزارش شرق، صنعت گردشگری و هتل‌داری تقریباً به طور کامل به تعطیلی کشیده شده است. فعالان بازار کار نیز تأکید می‌کنند که تقاضا برای خدمات زیبایی، تفریحات، مشاوره، بیمه، پرستاری کودک و نظافت منزل به طور قابل توجهی افت کرده است. این در حالی است که بخش عمده اشتغال زنان کشور، یعنی جمعیتی بالغ بر ۶۰ درصد آنان، در همین بخش خدمات متمرکز است.

براساس اعلام مرکز آمار ایران، از کل جمعیت حدوداً ۶۵ میلیون نفری در سن کار، تنها ۲۴ میلیون نفر شاغل هستند. به عبارت دیگر، فقط حدود یک‌سوم افراد واجد شرایط اشتغال در کشور شغل دارند. از این میان، سهم مردان از مشاغل کشور حدود ۸۵ درصد و سهم زنان تنها ۱۵ درصد است که عمده همین سهم ناچیز نیز به بخش خدمات تعلق دارد.

زهرا کریمی، اقتصاددان و کارشناس بازار کار، به شرق گفته است که بازار کار ایران هنوز ساختاری سنتی و مردانه دارد. حتی در بخش خدمات که نزدیک به ۱۰ میلیون نفر در آن فعال هستند، سهم زنان کمتر از دو میلیون نفر است و مشارکت اقتصادی آنان زیر ۱۴ درصد برآورد می‌شود. این در حالی است که طی دو دهه گذشته زنان تحصیلات عالی کسب کرده‌اند، اما شرایط رقابت عادلانه برای آن‌ها فراهم نیست. پس از وقوع جنگ، بخش زیادی از زنان شاغل، به‌ویژه در مراکز دولتی و کارگاه‌ها، جزء اولین گروه‌هایی بودند که شغل خود را از دست دادند؛ چراکه این دیدگاه مرسوم وجود دارد که زنان به اندازه مردان به شغل نیاز ندارند. این در حالی است که شمار قابل توجهی از زنان شاغل، سرپرست خانوار هستند.

به گفته این کارشناس، شمار زیادی از بیکارشدگان جنگ و از جمله زنان، فاقد بیمه بوده‌اند.

اگرچه آمار دقیق بیکاران جنگ اخیر مشخص نیست، اما برآوردها نشان می‌دهد دست‌کم یک میلیون شغل رسمی و با احتساب کسب‌وکارهای غیررسمی تا چهار میلیون نفر در جریان این جنگ و تبعات آن بیکار شده‌اند. غلامحسین محمدی، معاون وزیر کار، نیز از نابودی بیش از یک میلیون فرصت شغلی مستقیم سخن می‌گوید که با احتساب اثرات جانبی، این رقم به دو میلیون نفر می‌رسد.

در جریان جنگ ۳۹ روزه، تعدادی از بزرگ‌ترین واحدهای تولید فولاد و پتروشیمی کشور بر اثر حملات هوایی دچار خسارت‌های جدی شده و خط تولید آن‌ها متوقف شد. همچنین واحدهای تجاری و تولیدی دیگری نیز آسیب دیدند. در این شرایط، بیشترین فشار اقتصادی بر دوش خانواده‌هایی است که سرپرست آن‌ها شغل خود را از دست داده‌ است.