گرانی بی‌سابقه میوه؛ هزینه تولید سه برابر شد، قیمت‌ها تا ۷۰۰ هزار تومان بالا رفت

بازار میوه در روزهای اخیر یکی از کم‌سابقه‌ترین دوره‌های گرانی خود را تجربه می‌کند؛ وضعیتی که موجب شده بسیاری از میوه‌های فصل عملاً از سبد خرید خانوارهای متوسط و کم‌درآمد حذف شوند.

بررسی خبرگزاری میزان از قیمت‌ها در سطح بازار نشان می‌دهد هر کیلوگرم گیلاس و زردآلو با نرخ‌هایی تا حدود ۷۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود و قیمت هلو، شلیل و برخی دیگر از میوه‌های تابستانی نیز به نزدیکی ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. موز نیز با قیمت حدود ۳۸۰ هزار تومان در هر کیلوگرم به فروش می‌رسد.

این جهش قیمتی در حالی رخ داده که فعالان بخش کشاورزی، افزایش شدید هزینه‌های تولید را یکی از عوامل اصلی گرانی می‌دانند. مجتبی شادلو، رئیس اتحادیه باغداران کشور، می‌گوید تأخیر در تأمین نهاده‌ها، کود و سایر ملزومات مورد نیاز باغداران، فشار قابل توجهی بر تولیدکنندگان وارد کرده و هزینه‌های تولید را به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش داده است.

به‌گفته او، میانگین هزینه‌های تولید نسبت به سال گذشته دست‌کم سه برابر شده و در برخی بخش‌ها حتی رشد بیشتری را تجربه کرده است. برای نمونه، قیمت سبدهای مورد استفاده در حمل و عرضه میوه از حدود ۲۰ هزار تومان به ۸۰ هزار تومان افزایش یافته است. همچنین هزینه کاغذهای بسته‌بندی از حدود ۱۲۰ هزار تومان به بیش از ۵۲۰ هزار تومان رسیده و قیمت بسیاری از سموم کشاورزی نیز سه تا چهار برابر شده است.

رئیس اتحادیه باغداران همچنین از رشد حدود سه برابری هزینه حمل‌ونقل خبر داده و تأکید کرده است که فشار هزینه‌ای بر زنجیره تولید و توزیع محصولات کشاورزی کاملاً محسوس است. با این حال او معتقد است قیمت نهایی محصولات تنها تابع هزینه تولید نیست و میزان عرضه و تقاضا نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در بازار دارد.

شادلو یادآور شد که در بسیاری از مقاطع، تولیدکنندگان با وجود رشد هزینه‌ها ناچار شده‌اند محصولات خود را با قیمت‌هایی پایین‌تر از هزینه تمام‌شده به فروش برسانند.

او به نمونه‌هایی مانند سیب، پرتقال، کیوی، هندوانه و خیار اشاره کرد که در برخی دوره‌ها با وجود افزایش هزینه‌های تولید، ارزان‌تر از سال قبل عرضه شده‌اند. به‌گفته او، در دو ماه نخست سال، قیمت عمده‌فروشی هندوانه کمتر از ۱۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم بود؛ رقمی که تقریباً با هزینه حمل این محصول از مناطق جنوبی کشور به تهران برابری می‌کرد.

مجتبی شادلو هشدار داد که تداوم فروش محصولات با قیمت‌های کمتر از هزینه تولید، انگیزه کشاورزان برای ادامه فعالیت را کاهش می‌دهد و می‌تواند در آینده بر حجم تولید و امنیت غذایی کشور اثر منفی بگذارد. او تأکید کرد که برخلاف تولیدات زراعی، باغداران امکان توقف یا تغییر سریع فعالیت خود را ندارند و حتی در شرایط زیان نیز ناچار به ادامه تولید هستند.

افزایش قیمت میوه در بستری از رشد عمومی هزینه‌های معیشت رخ می‌دهد. برآوردهای روزنامه «دنیای اقتصاد» از هزینه مواد غذایی تا هفته منتهی به ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد هزینه سرانه هفتگی خوراکی‌ها به آستانه سه میلیون تومان رسیده است. بر این اساس، هزینه ماهانه مواد غذایی برای هر نفر در سه هفته نخست خرداد حدود ۱۲ میلیون و ۸۳۰ هزار تومان و برای یک خانوار ۳,۳ نفره بیش از ۴۲ میلیون و ۳۴۰ هزار تومان برآورد شده است؛ رقمی که تنها در فاصله یک هفته نزدیک به دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافته است.

مقایسه این آمار با اردیبهشت‌ماه نیز از شتاب نگران‌کننده گرانی‌ها حکایت دارد. هزینه ماهانه معیشت یک خانوار متوسط از حدود ۳۸ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان در اردیبهشت به بیش از ۴۲ میلیون تومان در خرداد رسیده؛ به عبارتی، بار مالی زندگی خانوارها تنها در سه هفته بیش از چهار میلیون تومان سنگین‌تر شده است.

این در شرایطی است که طبق آمارهای رسمی، تورم مواد غذایی در اردیبهشت‌ماه از مرز ۱۰۰ درصد عبور کرده و بسیاری از کارشناسان نسبت به تداوم روند صعودی قیمت‌ها هشدار می‌دهند. هرچند دولت از برنامه‌های پولی و بانکی برای مهار تورم سخن می‌گوید، اما همزمان بحث افزایش قیمت بنزین نیز مطرح است؛ موضوعی که می‌تواند به‌عنوان یک شوک جدید، موج دیگری از افزایش قیمت‌ها را در بازار کالاهای مصرفی و مواد غذایی رقم بزند.