پزشکیان و ترامپ تفاهمنامه را امضا کردند
در پی امضای تفاهمنامه تهران و واشنگتن و سقوط بیسابقه قیمت نفت، سوئیس اعلام کرد روز جمعه میزبان نخستین مذاکرات حضوری مقامات ایران و آمریکا در بورگناشتوک خواهد بود.
بخش خبر
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران متن تفاهمنامه با آمریکا را که امضای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا هم پای آن است، امضا کرده است ـ عکس از احمد معینی جم ـ خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا)
مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ، رؤسای جمهور ایران و آمریکا، در فاصلهای کوتاه و بهصورت آنلاین، متن تفاهمنامه دو کشور را امضا کردند.
با توجه به نقش پاکستان در تسهیل گفتوگوهایی که به تفاهم اسلامآباد انجامید، قرار است شهباز شریف، نخستوزیر این کشور، نیز این سند را امضا کند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران بامداد پنجشنبه ۲۸ خرداد در یک برنامه تلویزیونی با اعلام این خبر گفت که متن یادداشت تفاهم به دو زبان فارسی و انگلیسی به امضا رسیده است.
او با اشاره به تغییر شیوه امضای توافق از دیدار حضوری در سوئیس به امضای مجازی توضیح داد که پس از رایزنیهای انجامشده در ۲۴ ساعت گذشته، این جمعبندی حاصل شد که امضای سند از سوی رؤسای جمهور دو کشور و بدون برگزاری نشست حضوری، گزینه مناسبتری است.
بهگفته بقائی، یکی از دلایل این تصمیم آن بوده که امضای مستقیم سند توسط بالاترین مقامهای دو کشور، هزینه عقبنشینی از تعهدات یا نادیده گرفتن توافق را افزایش میدهد.
او همچنین درباره نشست برنامهریزیشده در سوئیس گفت که پس از امضای یادداشت تفاهم، مرحله بعدی گفتوگوها آغاز خواهد شد و تصمیم نهایی درباره زمان و جزئیات آن پس از هماهنگی با طرفهای میانجی اعلام میشود.
دونالد ترامپ نسخه مکتوب این تفاهمنامه را شب گذشته در جریان دیدارش در کاخ ورسای، هنگامی که امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه و گروهی از مقامات آمریکایی و فرانسوی در کنار او بودند، امضا کرد.
چرخش بیسابقه ترامپ و خشم محافظهکاران
دونالد ترامپ با دفاع سرسختانه از این توافق ۱۴ مادهای، آن را یک «پیروزی بزرگ» برای واشنگتن خواند و مدعی شد که اگر این توافق حاصل نمیشد، جهان وارد یک رکود اقتصادی بیسابقه میشد. با این حال، مقامات ارشد کاخ سفید اذعان کردهاند که واشنگتن برای بازگشایی تنگه هرمز و توقف حملات، امتیازات سیاسی و مالی بسیار سنگینی به تهران واگذار کرده است.
ترامپ در اظهاراتی بیسابقه که بلافاصله با استقبال شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان روبهرو شد و خشم اسرائیل و تندروهای حزب جمهوریخواه را برانگیخت، مواضع تند گذشته خود را تعدیل کرد. او با پذیرش حق ایران برای غنیسازی صلحآمیز اورانیوم اعلام کرد که واشنگتن فشاری برای توقف برنامه موشکهای بالستیک ایران وارد نخواهد کرد و افزود:
ما میلیاردها دلار از داراییهای بلوکهشده ایران را پس خواهیم داد؛ چرا که این پول آنهاست و در غیر این صورت، دیگر هیچکس روی دلار سرمایهگذاری نخواهد کرد.
قرار است جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا نیز این تفاهمنامه را روز جمعه در مراسمی رسمی در ژنو امضا کند. در این میان، محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، این توافق را «سندی بر شکست ایالات متحده» خواند و تأکید کرد که پس از پایان دوره ۶۰ روزه، شرایط تنگه هرمز به پیش از جنگ بازنخواهد گشت و ایران از کشتیهای عبوری حق حاکمیتی و خدمات دریافت خواهد کرد.
جزئیات گشایشهای اقتصادی و امنیتی برای ایران
این تفاهمنامه که در واقع یک چارچوب آتشبس ناپایدار ۶۰ روزه است، امتیازات اقتصادی فوری و گستردهای را برای ایران به همراه دارد:
لغو فوری محاصره دریایی: بنادر ایران فوراً از محاصره ناوگان آمریکا خارج میشوند.
معافیتهای نفتی و صادرات: مجوز صادرات رسمی نفت خام ایران به بازارهای جهانی صادر شد.
صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری: برنامهریزی برای ایجاد یک صندوق با کمک کشورهای عربی حوزه خلیج فارس برای بازسازی ایران. (ترامپ صراحتاً مشارکت مالی آمریکا در این صندوق را رد کرده است).
تضمین امنیت لبنان: شامل بندهایی برای حفظ تمامیت ارضی لبنان و محدود کردن عملیات نظامی اسرائیل در این کشور است، هرچند واشنگتن عقبنشینی کامل اسرائیل از منطقه حائل را تأیید نکرده است.
در مقابل، ایران موافقت کرده است که متحدان منطقهای خود را کنترل کرده و بار دیگر تعهد خود مبنی بر عدم توسعه و دستیابی به سلاح هستهای را تأیید کند. همچنین ایران با رقیقسازی ذخیره ۴۴۰ کیلوگرمی اورانیوم غنیشده خود تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی موافقت کرده است.
سوئیس میزبان دیپلماتها
وزارت امور خارجه سوئیس روز پنجشنبه با انتشار بیانیهای رسمی تأیید کرد که فردا، جمعه، مقامات عالیرتبه ایران و ایالات متحده همراه با نمایندگان تامالاختیار کشورهای میانجی (قطر و پاکستان) در تفریحگاه کوهستانی بورگناشتوک گردهم میآیند. این نشست بهعنوان نخستین گام عملی برای پیادهسازی بندهای آتشبس ارزیابی میشود.
مقامات برن اعلام کردهاند که جزئیات دقیق جدول زمانبندی و ترکیب هیئتها هنوز نهایی نشده است، اما هدف اصلی، تثبیت مفاد سند موقت و آمادهسازی فضا برای مذاکرات جامعتر هستهای و صلح پایدار است. ناظران بینالمللی معتقدند این مذاکرات ۶۰ روزه، آزمونی سخت برای دیپلماسی است، زیرا ساختار توافق کنونی بهشدت عجولانه و به تعبیر کارشناسانی چون سوزان مالونی از مؤسسه بروکینگز، «بر مدار تصمیمگیریهای لحظهای ترامپ» تنظیم شده است؛ جایی که ایران امتیازات نقدی و فوری فراوانی (مانند فروش نفت بدون تحریم) دریافت کرده است.
شوک به بازار نفت و هشدار آژانس بینالمللی انرژی
در پی این تحولات، بهای نفت خام برنت با ریزش ۲,۱۴ دلاری (۲,۶۹ درصدی) به ۷۷,۴۱ دلار در هر بشکه رسید و نفت شاخص آمریکا (WTI) نیز با ریزش ۳,۰۷ درصدی در سطح ۷۴,۴۳ دلار معامله شد. این پایینترین سطح قیمتی از اسفندماه گذشته (زمان آغاز درگیری مستقیم آمریکا و اسرائیل با ایران) است.
اگرچه ترامپ با خوشبینی از ریزش قیمتها به کانال ۷۰ دلار استقبال کرد، اما تحلیلگران بازار انرژی مانند موکش سادِو (مدیر مؤسسه XAnalysts) هشدار میدهند که بازگشت نفت ایران ممکن است کُندتر از حد انتظار باشد، زیرا مالکان کشتیها بهدلیل ترس از فروپاشی ناگهانی این توافق موقت، مایل به اعزام فوری نفتکشهای خود به منطقه نیستند.
با این حال، آژانس بینالمللی انرژی در گزارش ماهانه خود هشدار داد که در صورت موفقیت توافق، بازار در سال ۲۰۲۷ با مازاد عرضه شدید ۵,۰۵ میلیون بشکه در روز مواجه خواهد شد.
همزمان، گمانهزنیها درباره احتمال افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا برای مهار تورم، فشارها را بر بازار نفت دوچندان کرده است.
نظرها
نظری وجود ندارد.