پیشنهاد خط لوله نفت از سوی اسرائیل ـ «مسئولیت ایران» در حمله پهپادی به دو نفتکش

در بحبوحه برگزاری مراسم تدفین علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران در شهر قم، تنش‌ها در تنگه هرمز بار دیگر بالا گرفت. منابع امنیتی دریایی گزارش دادند که روز سه‌شنبه ۱۶ تیر / ۷ ژوئیه دو نفتکش بزرگ در تنگه هرمز و سواحل عمان هدف حمله قرار گرفتند.

دولت قطر رسماً ایران را مسئول حمله به ابرکشتی حامل گاز طبیعی مایع خود به نام «الرکیات» (Al Rekayyat) دانست. بر اساس گزارش‌ها، این کشتی در طول شب هدف یک پهپاد قرار گرفته که منجر به وقوع آتش‌سوزی در موتورخانه آن شده است. اگرچه خدمه کشتی با ایمنی تخلیه شده‌اند، اما منابع مطلع به خبرگزاری رویترز گفتند که به‌دلیل ماهیت محموله، خطر انفجار این کشتی را تهدید می‌کند.

هم‌زمان، یک نفتکش غول‌پیکر دیگر با پرچم عربستان سعودی به نام «ودیان» (Wedyan) نیز در سواحل عمان دچار آسیب شده که علت دقیق آن هنوز مشخص نیست. مقام‌های آمریکایی نیز در اظهارات اولیه، شلیک ایران به سمت این دو کشتی تجاری را تأیید کرده‌اند.

ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، این اقدام را «حمله‌ای غیرقابل‌قبول به امنیت دریانوردی بین‌المللی و زنجیره تأمین انرژی جهان» و «نقض آشکار قوانین بین‌المللی» خواند و تأکید کرد که تهران مسئولیت حقوقی کامل پیامدهای این حادثه را بر عهده دارد. این حملات، نخستین نشانه‌های ناامنی در منطقه پس از آغاز جنگ چهار ماه پیش آمریکا و اسرائیل علیه ایران به شمار می‌رود.

طرح اسرائیل برای دور زدن تنگه هرمز

هم‌زمان با بروز این ناامنی‌های تازه، الی کوهن، وزیر انرژی اسرائیل در مصاحبه‌ای اختصاصی با رویترز در بیت‌المقدس، از طرحی راهبردی برای ساخت یک خط لوله زمینی پرده برداشت که می‌تواند وابستگی کشورهای عرب خلیج فارس را به تنگه هرمز و دریای سرخ (که تحت تهدید حوثی‌های یمن قرار دارد) به‌شدت کاهش دهد.

کوهن با اشاره به این‌که کشورهای منطقه نمی‌خواهند شریان اصلی درآمدی آن‌ها یعنی صادرات نفت، در گرو تصمیمات ایران یا حوثی‌ها باشد، گفت: «ایجاد یک مسیر زمینی، هم ایران و هم حوثی‌ها را دور می‌زند و بهترین مسیر برای این کار، عبور از خاک دولت اسرائیل است.»

او فاش کرد که پیشنهاد احداث یک خط لوله ۷۰۰ کیلومتری از عربستان سعودی به بندر ایلات در سواحل دریای سرخ را به ایالات متحده آمریکا ارائه داده است. بر اساس این طرح، نفت از ایلات از طریق «خط لوله ترانس-اسرائیل» به بندر اشکلون در سواحل مدیترانه منتقل شده و از آن‌جا بار نفتکش‌ها به مقصد اروپا می‌شود؛ مسیری که زیرساخت‌های اصلی آن هم‌اکنون در اسرائیل موجود است.

در همین حال، منابع مطلع تأیید کرده‌اند که عربستان سعودی نیز جداگانه در حال بررسی توسعه ظرفیت خط لوله‌های خود به سمت دریای سرخ است تا وابستگی خود به تنگه هرمز را به حداقل برساند.

تنش‌های اتمی و افق انرژی اسرائیل

وزیر انرژی اسرائیل و عضو کابینه امنیتی این کشور، ضمن تمجید از اقدامات آمریکا در جنگ با ایران، هشدار داد که اگر تهران برنامه‌های تسلیحات هسته‌ای خود را پیش ببرد، اسرائیل ممکن است مجبور شود به تنهایی دست به اقدام نظامی بزند. او با این حال ابراز امیدواری کرد که آتش‌بس ماه گذشته میان اسرائیل و حزب‌الله لبنان، به یک پیمان صلح پایدار منجر شود.

کوهن در بخش دیگری از این گفت‌وگو به برنامه‌های داخلی انرژی اسرائیل اشاره کرد و گفت این کشور مناقصه‌ای را برای اکتشاف گاز طبیعی بیشتر در سواحل مدیترانه آغاز کرده است. او با استناد به داده‌های زمین‌شناسی ابراز اطمینان کرد که در لایه‌های عمیق‌تر زیر این میادین گازی، ذخایر نفتی نیز وجود دارد. با این حال، او تأکید کرد که اسرائیل تمرکز ویژه‌ای بر انرژی‌های تجدیدپذیر دارد و طبق برنامه، تا سال ۲۰۳۰ دست‌کم ۳۰ درصد از برق این کشور از طریق انرژی خورشیدی تأمین خواهد شد.