گرم‌ترین ژوئن تاریخ در اروپای غربی ثبت شد

مؤسسه تغییرات اقلیمی «کوپرنیک» وابسته به اتحادیه اروپا اعلام کرد که ماه گذشته میلادی، گرم‌ترین ژوئن ثبت‌شده در تاریخ اروپای غربی بوده است؛ به‌طوری که دمای هوا بیش از ۳ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ بود.

این مرکز نظارت بر وضعیت اقلیمی پنج‌شنبه ۱۸ تیر / ۹ ژوئیه گزارش داد که میانگین دمای هوا در اروپای غربی به ۲۰.۷۴ درجه سانتی‌گراد رسیده است. علت اصلی این جهش دمایی، موج گرمایی بود که در نیمه دوم ماه رخ داد و رکورد دما را در چندین کشور شکست.

در مقیاس جهانی نیز میانگین دمای هوا ۱۶.۵۴ درجه سانتی‌گراد بود که ۰.۵۶ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین ژوئن در سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ است.

به‌گفته مؤسسه کوپرنیک، دمای این ماه همچنین ۱.۳۹ درجه سانتی‌گراد گرم‌تر از میانگین تخمینی ماه ژوئن در دوران پیشاصنعتی (سال‌های ۱۸۵۰ تا ۱۹۰۰) بوده است.

این نهاد اشاره کرد که موج گرمای ماه ژوئن—که پس از یک سری پدیده‌های آب‌و‌هوایی شدید رخ داد—چالش‌های پیش‌روی جهان در آینده را بیش از پیش نمایان کرد؛ هم‌زمان، خشکی هوا در جنوب غربی اروپا باعث آتش‌سوزی‌های گسترده در جنگل‌ها و مراتع شد.

این مرکز همچنین اعلام کرد که میانگین دمای سطح دریاها در سراسر اقیانوس‌های جهان (به‌جز مناطق قطبی) در ماه ژوئن به ۲۰.۸۶ درجه سانتی‌گراد رسید که بالاترین رقم ثبت‌شده برای این ماه در تاریخ است.

پدیده «گنبد حرارتی»

اروپا سریع‌ترین نرخ گرمایش زمین را در میان قاره‌های جهان دارد و تغییرات در گردش جریان‌های جوی، باعث ایجاد موج‌های گرمای مکرر و شدیدتر در این قاره شده است.

موج گرمای ژوئن پدیده‌ای موسوم به «گنبد حرارتی» را ایجاد کرد؛ یک سیستم پرفشار جوی که مانند درپوش روی یک قابلمه‌ی در حال جوش عمل می‌کند و گرما را در پایین نگه می‌دارد.

در این موج گرما هزاران مورد مرگ‌و‌میر ثبت شده است که بیشتر آن‌ها در فرانسه، اسپانیا و بلژیک رخ داده‌اند.

بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، بیش از دو سوم مردم اروپا—یعنی ۴۱۰ میلیون نفر—در طول موج گرمای ماه ژوئن، دمای بالای ۳۵ درجه سانتی‌گراد را تحمل کردند.

سامانتا برگس، مدیر استراتژیک بخش اقلیم در مرکز پیش‌بینی آب‌و‌هوای میان‌مدت اروپا (ECMWF) که مؤسسه کوپرنیک زیر نظر آن فعالیت می‌کند، گفت رطوبت شدید هوا یکی از دلایل اصلی شدت بی‌سابقه موج گرمای ژوئن بود.

او گفت: «هوا به‌شدت شرجی و مرطوب بود؛ همین موضوع باعث شد که مردم حتی در شب هم از شر گرما آسوده نباشند. در واقع ما چندین شب استوایی متوالی را پشت سر گذاشتیم.»

دریای مدیترانه نیز موج گرمای دریایی بی‌سابقه‌ای را تجربه کرد و سواحل اقیانوس اطلس در این قاره نیز تحت تأثیر توده‌های هوای داغ قرار گرفتند؛ وضعیتی که زیست‌بوم‌ها (اکوسیستم‌ها) را به خطر انداخته است.

برگس توضیح داد: «وقتی آب دریا گرم است، شب‌ها هوای خنکی از سمت اقیانوس نمی‌وزد و خبری از نسیم دریا نیست، به همین دلیل شب‌ها هم هوا خنک نمی‌شود.»

به‌گفته مؤسسه کوپرنیک، خشکی هوا خطر خشکسالی را در اروپای شرقی افزایش داده و به شعله‌ور شدن آتش‌سوزی‌ها در شبه‌جزیره ایبریا (اسپانیا و پرتغال) و جنوب فرانسه دامن زده است. کوپرنیک به‌طور منظم داده‌های مربوط به دمای سطح زمین، یخ‌های دریایی و میزان بارش‌ها را در سطح جهان منتشر می‌کند. این داده‌ها بر اساس تحلیل‌های کامپیوتری است که میلیاردها گزارش و مشاهدات دریافتی از ماهواره‌ها، کشتی‌ها، هواپیماها و ایستگاه‌های هواشناسی سراسر جهان را با هم ترکیب و بررسی می‌کنند.