تردد دوباره نفتکش‌ها در تنگه هرمز

داده‌های جدید ردیابی شناورها نشان می‌دهد به‌رغم موج تازه تنش‌ها در خاورمیانه، حرکت نفتکش‌های حامل گاز طبیعی مایع (LNG) در تنگه هرمز افزایش یافته است. همزمان، وزارت ترابری ژاپن از خروج سازمان‌یافته ۲۲ فروند از کشتی‌های مرتبط با این کشور از خلیج فارس خبر داد.

بنا بر گزارش مؤسسات بین‌المللی ردیابی کشتی شامل کپلر و LSEG، در روزهای اخیر دست‌کم پنج نفتکش گاز طبیعی مایع بدون بار وارد تنگه هرمز شده‌اند. این شناورها شامل نفتکش «گس‌لاگ شانگهای» (تحت نظارت شرکت یونانی گس‌لاگ) و چهار فروند کشتی متعلق به شرکت «قطرانرژی» به نام‌های السامریه، الدفنه، القطاره و الریان هستند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد کشتی‌های گس‌لاگ شانگهای و الریان که تا روز قبل در خارج از این آبراه متوقف بودند، طی شب گذشته وارد تنگه شده‌اند. همچنین گزارش‌ها حاکی است روز پنج‌شنبه نفتکش غول‌پیکر «نیسوس کیا» وارد این آبراه شده و نفتکش غول‌پیکر «لیلا وادینار» از آن خارج شده است.

اگزاویه تانگ، تحلیلگر ارشد بازار در مؤسسه وورتکسا در تحلیل رفتار حرکتی جدید کشتی‌ها گفت: «تفاوت وضعیت فعلی با روزهای نخست درگیری در این است که ایران اکنون کشتی‌های عبوری از "مسیر عمان" را هدف قرار می‌دهد. این امر سبب شده کشتی‌ها به سمت استفاده از "مسیر ایران" متمایل شده یا هنگام عبور، با سیستم‌های ردیابی خاموش (تردد تاریک) حرکت کنند.»

 تخلیه ناوگان تجاری ژاپن از منطقه

از سوی دیگر، یاسوشی کانکو، وزیر ترابری ژاپن تأیید کرد که در بین روزهای ۷ تا ۹ ژوئیه (۱۶ و ۱۸ تیر)، ۲۲ کشتی مرتبط با توکیو از جمله شش نفتکش بزرگ نفت خام از تنگه هرمز عبور کرده و خارج شده‌اند.

به‌گفته سخنگوی اتحادیه مالکان کشتی ژاپن، شمار شناورهای این کشور در خلیج فارس از ۴۵ فروند (با ۱۱۰۰ خدمه) در آغاز بحران، اکنون به تنها ۴ فروند (با حدود ۱۰۰ خدمه) کاهش یافته است.

مقامات توکیو به دلایل امنیتی از تشریح چگونگی تأمین امنیت این کشتی‌ها خودداری کردند.

 تحرکات پشت صحنه دیپلماتیک برای مهار بحران

بازگشایی محتاطانه مسیرهای کشتیرانی در حالی رخ می‌دهد که تلاش‌های دیپلماتیک تازه‌ای برای مهار بحران در جریان است.

منابع دیپلماتیک فاش کردند که مقام‌های کشورهای قطر، پاکستان، ترکیه، مصر و عربستان سعودی در روزهای گذشته تماس‌های تلفنی متعددی با واشنگتن و تهران برقرار کرده‌اند تا مانع از فروپاشی کامل توافق‌های پیشین شوند.

به‌گفته این میانجی‌ها، هسته اصلی درگیری‌های اخیر در تنگه هرمز ناشی از تحرکات عناصری در داخل رژیم ایران است که با تفاهم‌نامه (MOU) مخالف بوده و قصد تضعیف آن را دارند. در همین راستا، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در پیامی اعلام کرد که در گفت‌وگو با فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارشد نظامی پاکستان، حملات و لحن تند ایالات متحده را نقض صریح یادداشت تفاهم دانسته است.

 موضع کاخ سفید و وضعیت پیش‌رو

به‌دنبال دو روز تبادل آتش سنگین، روز پنج‌شنبه فضای منطقه آرام گزارش شد و مقامات آمریکایی تأیید کردند که ارتش این کشور هیچ حمله جدیدی انجام نداده است. یک مقام مسئول در واشنگتن این آرامش را ثمره مستقیم تلاش‌های میانجی‌گرهای منطقه‌ای خواند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا عصر پنج‌شنبه در نشست ویژه‌ای با تیم امنیت ملی خود به بررسی راه‌های پیش‌رو پرداخت. اگرچه ترامپ روز چهارشنبه رسماً اعلام کرده بود که تفاهم‌نامه و آتش‌بس به پایان رسیده و دستور دو مرحله حمله هوایی را صادر کرد، اما منابع آگاه تأکید دارند تمرکز اصلی او بر باز نگه داشتن تنگه هرمز و پرهیز از ورود به یک جنگ تمام‌عیار با ایران است.

یک مقام آمریکایی پس از نشست امنیت ملی کاخ سفید گفت: «دولت ترامپ همچنان به یافتن راه حل متعهد است و گفت‌وگوهای فنی برای دستیابی به توافق هسته‌ای ادامه دارد. با این حال، حملات ایران به کشتی‌های بی‌گناه اقدام تروریستی است. تفاهم‌نامه کنونی متکی بر عملکرد طرفین است و اقدامات اخیر تهران، به‌منزله نقض تعهدات در سطحی غیرقابل قبول تلقی می‌شود.»

در حال حاضر، میانجی‌های منطقه‌ای در تلاشند تا پس از تثبیت کاهش تنش‌ها، تاریخ جدیدی را برای آغاز دور تازه مذاکرات میان تیم‌های فنی ایالات متحده و ایران تعیین کنند.