ترامپ از طرح تعرفه عبور از تنگه هرمز عقب‌نشینی کرد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، سه‌شنبه ۲۳ تیر / ۱۴ ژوئیه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال تصریح کرد که تنگه هرمز به روی تمامی کشتی‌ها به‌جز کشتی‌های متعلق به ایران باز است. ترامپ نوشت:

«بنابراین، یک محاصره کامل دریایی اعمال خواهیم کرد، اما تنها علیه کشتی‌هایی که به بنادر ایران رفت‌وآمد می‌کنند یا هرگونه محموله مرتبط با ایران را حمل می‌کنند.»

او محرومیت ایران از این حق را به‌دلیل رفتارهای رهبران این کشور دانست و هشدار داد که این مسیر، آن‌ها را به سمت نابودی کامل سوق می‌دهد.

ترامپ همچنین از «گفت‌وگوهای سازنده» خود با رهبران منطقه خبر داد و نوشت تصمیم گرفته است «تعرفه ۲۰ درصدی جبران هزینه‌های نظامی آمریکا» را حذف کند. به گفته او، این تعرفه با توافق‌نامه‌های تجاری و سرمایه‌گذاری‌های عظیمی جایگزین می‌شود که کشورهای عربی خلیج فارس در خاک ایالات متحده انجام خواهند داد؛ اقدامی که ترامپ آن را برای آینده این کشورها نیز «فوق‌العاده سودمند» دانست.

به‌گفته او، این سرمایه‌گذاری‌ها با ورود بی‌سابقه تجهیزات و احداث کارخانه‌های جدید همراه خواهد بود و این روند میلیون‌ها فرصت شغلی با درآمد بالا برای آمریکایی‌ها ایجاد می‌کند و مانع دستیابی همیشگی ایران به سلاح هسته‌ای خواهد شد.

ترامپ روز گذشته، دوشنبه ۲۲ تیر / ۱۳ ژوئیه در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی تروث سوشال مدعی شد که آمریکا از این پس به‌عنوان «محافظ تنگه هرمز» شناخته خواهد شد و برای جبران تمامی هزینه‌های لازم جهت تأمین امنیت و ایمنی این منطقه، کارمزدی معادل ۲۰ درصد بر تمام محموله‌های کشتی‌های عبوری اعمال خواهد کرد و این فرآیند بلافاصله آغاز می‌شود.

هم‌زمان با اظهارات جدید ترامپ، تنش‌های میدانی در منطقه به شکل بی‌سابقه‌ای بالا گرفته است. گزارش‌های دریافتی از ایران نشان می‌دهد که صدای چندین انفجار مهیب در قشم، بوشهر و چغادک شنیده شده است.

احسان جهانیان، معاون استاندار بوشهر، تایید کرد که چهار نقطه در شهر بوشهر هدف پرتابه‌های دشمن قرار گرفته است. لازم به ذکر است که تنها نیروگاه هسته‌ای غیرنظامی ایران در این شهر واقع است.

از سوی دیگر، منابع خبری نزدیک به نهادهای امنیتی ایران از جمله خبرگزاری فارس، گزارش دادند که در پی حملات شبانه ارتش آمریکا به استان هرمزگان، دست‌کم سه نفر کشته شده‌اند.

همچنین گزارش‌هایی از وقوع انفجارهای پیاپی در حومه شهر بندرعباس مخابره شده است. این منطقه استراتژیک، محل استقرار یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نیروی دریایی ایران به‌شمار می‌رود.

این در حالی است که فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد روز سه‌شنبه تأکید کرد که ازسرگیری درگیری‌ها میان ایالات متحده و ایران، آسیب و عقب‌گردی بسیار بزرگ برای غیرنظامیان منطقه به‌شمار می‌رود و مصرانه خواستار خویشتن‌داری طرفین شد.

فولکر تورک با انتشار بیانیه‌ای در این‌باره اعلام کرد:

در عرصه نبردهای سایبری و اطلاعاتی نیز گزارش‌های افشاگرانه‌ای منتشر شده است. روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی فاش کرد که در جریان درگیری‌های نظامی آمریکا و اسرائیل با ایران، شبکه‌های تلفن همراه در خاورمیانه به‌طور مکرر هدف حملات سایبری قرار گرفته‌اند.

هدف از این حملات سایبری، ردیابی موقعیت مکانی پرسنل نظامی و پیمانکاران آمریکایی بوده است. بر اساس این گزارش که به داده‌های مخابراتی استناد می‌کند، این تلاش‌ها در آستانه آغاز جنگ در ۹ اسفند / ۲۸ فوریه کلید خورده و در روزهای نخست نبرد نیز ادامه داشته است.

یک منبع آگاه به فایننشال تایمز گفت مقامات کشورهای خلیج فارس بر این باورند که تهران یا متحدانش از فرصت‌ها سوءاستفاده کرده‌اند. آن‌ها با استفاده از توافق‌نامه‌های رومینگ با اپراتورهای محلی، در پی ردیابی نیروهای آمریکایی بوده‌اند.

امنیت خطوط کشتیرانی بین‌المللی در منطقه نیز به‌شدت مختل شده است. شرکت کشتیرانی هلندی «استولت تانکرز» تأیید کرد که تانکر نفتکش این شرکت به نام «استولت منیزیم» بامداد سه‌شنبه در دریای عرب و در نزدیکی سواحل عمان آسیب دیده است.

بر اساس این گزارش، کشتی مذکور بر اثر برخورد یک پرتابه یا شیء خارجی ناشناس دچار انفجار و آتش‌سوزی در موتورخانه شد. خدمه این کشتی همگی در سلامت به‌سر می‌برند.

این حادثه هم‌زمان با شلیک موشک‌های کروز به دو تانکر دیگر در تنگه هرمز رخ داد. وزارت دفاع امارات متحده عربی پیشتر اعلام کرده بود دو تانکر نفتکش به نام‌های «الامارات الباهیه» و «مومباسا» در حال عبور از تنگه هرمز هدف موشک‌های کروز ایران قرار گرفته‌اند. این حملات منجر به کشته شدن یک ملوان هندی و مجروح شدن چند تن دیگر از خدمه شد.

این حملات همچنین واکنش دیپلماتیک دهلی‌نو را به‌همراه داشت. وزارت امور خارجه هند با احضار کاردار سفارت ایران در دهلی‌نو، مراتب اعتراض شدید خود را به این حملات ابراز کرد.

۴۶ خدمه این دو کشتی شامل ۳۰ شهروند هندی بودند که در میان شعله‌های این درگیری‌ها گرفتار شدند. ناظران اشاره می‌کنند که دریانوردان هندی سهم زیادی در کشتیرانی تجاری جهان دارند و در این جنگ آسیب دیده‌اند.

در بحبوحه این بحران، نشانه‌هایی از تلاش‌های دیپلماتیک و جابه‌جایی نیروها نیز دیده می‌شود. سفارت ایران در امارات متحده عربی اعلام کرد ۵۵ ماهیگیر ایرانی از بازداشت آزاد شده‌اند.

این افراد در ماه‌های اخیر و تحت تأثیر شرایط خاص امنیتی منطقه توسط گارد ساحلی امارات بازداشت شده بودند. سفارت ایران تأیید کرده که روند بازگشت آن‌ها به کشور آغاز شده است.

از سوی دیگر، شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، حملات اخیر به خاک عربستان سعودی را به‌شدت محکوم کرد. او این اقدامات را نقض حاکمیت این کشور و عامل بی‌ثباتی منطقه خواند.

این محکومیت پس از آن صورت گرفت که جنگنده‌های دولت یمن با پشتیبانی عربستان سعودی، فرودگاه تحت کنترل حوثی‌ها در صنعا را بمباران کردند. این اقدام در اعتراض به تلاش ایران برای اعزام هواپیمای حامل هیئت حوثی انجام شد که از مراسم تشییع علی خامنه‌ای، رهبر کشته‌شده جمهوری اسلامی، بازمی‌گشتند.

پاکستان تا پیش از این به‌عنوان میانجی کلیدی میان تهران و واشنگتن عمل می‌کرد. این کشور با میزبانی از هیئت‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها تلاش می‌کرد، اما اکنون خود را در برابر یک بحران منطقه‌ای عمیق‌تر می‌بیند.

مارپیچ خشونت و بازگشت آمریکا به سیاست محاصره دریایی ایران، بلافاصله بازارهای جهانی را تکان داد. قیمت نفت خام برنت با جهش ۳,۷۹ دلاری (معادل ۴,۵۵ درصد افزایش) به ۸۷,۰۸ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین میزان در چهار هفته گذشته است.

واشنگتن و تهران پیش از این در ۲۷ خرداد / ۱۷ ژوئن تفاهم‌نامه‌ای را برای توقف درگیری‌ها امضا کرده بودند. طرفین در حال مذاکره برای صلح پایدار بودند، اما با آغاز مجدد حملات، امید صلح دوباره کمرنگ شده است.