دیدار ترامپ و نتانیاهو؛ تأکید بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز سه‌شنبه ۶ مرداد ۱۴۰۵ (۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶) با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و با ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، در کاخ سفید دیدار کرد.

موضوع ایران در صدر گفت‌وگوهای بین ترامپ و نتانیاهو قرار داشت و آنها بار دیگر بر تعهد مشترک خود برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای تأکید کردند. این نشست پشت درهای بسته و بدون حضور خبرنگاران در دفتر بیضی کاخ سفید برگزار شد.

این دیدار نخستین سفر نتانیاهو به واشنگتن از زمان عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اوایل سال جاری میلادی بود. بر اساس بیانیه دفتر نخست‌وزیر اسرائیل، دو رهبر «گفت‌وگویی عالی و جامع» داشتند که «در درجه نخست» بر موضوع ایران متمرکز بود و در آن بر «تعهد قاطع» دو کشور برای اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت، تأکید شد.

تصاویر منتشرشده از سوی دفتر نتانیاهو نشان داد که در دیدار او با ترامپ، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، پیت هگست، وزیر دفاع، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، نیز در دفتر بیضی حضور داشتند.

نتانیاهو پیش از این دیدار گفته بود که ایران مهم‌ترین محور مذاکرات خواهد بود. با این حال، ترامپ گزارش‌هایی را که مدعی بودند نخست‌وزیر اسرائیل قصد دارد اطلاعات اطلاعاتی تازه‌ای درباره افزایش فعالیت‌ها در منطقه «کوه کلنگ»، که از آن به‌عنوان یکی از سایت‌های مشکوک هسته‌ای ایران یاد می‌شود ارائه کند، رد کرد.

ترامپ در این باره گفت: «نیازی ندارم بی‌بی (نتانیاهو) این را به من بگوید.» او افزود که اگر تلاش‌های دیپلماتیک درباره ایران به نتیجه نرسد، آمریکا اقدام خواهد کرد. ترامپ همچنین گفت: «ما تأسیسات هسته‌ای آنها را هدف قرار دادیم و اگر به توافق نرسیم، مجبور خواهیم شد پیک‌اکس (کوه کلنگ) را نیز هدف قرار دهیم.»

نتانیاهو تأکید کرد: «این یکی از بهترین گفت‌وگوهایی بود که با دوستمان، رئیس‌جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ، داشته‌ام؛ فرصتی برای تبادل نظر و همچنین هماهنگی درباره موضوعاتی که برای امنیت و آینده اسرائیل اهمیت دارند.»

یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، پیش‌تر در روز سه‌شنبه گفته بود که اسرائیل قصد داشت زیرساخت‌های انرژی ایران را هدف قرار دهد، اما به دلیل نگرانی‌های آمریکا از احتمال واکنش متقابل علیه کشورهای همسایه و ایجاد بحران در بازار جهانی انرژی، از این اقدام صرف‌نظر کرد. او تأکید کرد که اسرائیل در صورت لزوم آماده اقدام مستقل خواهد بود.

ترامپ در همان روز همچنین در دیداری جداگانه در دفتر بیضی کاخ سفید با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، گفت‌وگو کرد. کاخ سفید این نشست را «مثبت و سازنده» توصیف کرد.

ترامپ از زمان آغاز جنگ ایران، روابط نزدیک‌تری با زلنسکی برقرار کرده است. اوکراین نیز با ارائه فناوری پهپادی به آمریکا برای استفاده در جنگ خاورمیانه، به تقویت این همکاری کمک کرده است.

پس از این دیدارها، ترامپ، نتانیاهو و زلنسکی در مراسم خاکسپاری سناتور لیندزی گراهام شرکت کردند. گراهام که ۱۱ ژوئیه درگذشت، از حامیان سرسخت اوکراین و اسرائیل بود.

برگزاری این دو دیدار در شرایطی صورت گرفت که نقش واشنگتن در جنگ‌های اوکراین و خاورمیانه پررنگ‌تر شده است. هم‌زمان، این دو بحران بیش از گذشته به یکدیگر گره خورده‌اند؛ از جمله حمله اوکراین به یک کشتی باری ایرانی در دریای خزر در پایان هفته گذشته که با محکومیت مقام‌های ایرانی روبه‌رو شد.

علاوه بر پرونده ایران، انتظار می‌رفت ترامپ و نتانیاهو درباره توافق چارچوبی آمریکا و اسرائیل با لبنان و نیز احتمال گسترش «توافق‌های ابراهیم» به دیگر کشورهای عربی منطقه غرب آسیا گفت‌وگو کنند.

دیدار ترامپ و نتانیاهو در حالی انجام شد که هر دو رهبر با فشارهای سیاسی داخلی روبه‌رو هستند. نتانیاهو در آستانه رقابت‌های انتخاباتی قرار دارد و ترامپ نیز با درخواست‌های فزاینده برای پایان دادن به درگیری‌ها با ایران و کاهش پیامدهای اقتصادی آن پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا مواجه است.