رویترز: ایران ظرف چند هفته آینده سامانه‌های موشکی دوش‌پرتاب چینی دریافت می‌کند

خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۷ مرداد / ۲۹ ژوئیه به‌نقل از سه منبع آگاه نوشت انتظار می‌رود ایران ظرف چند هفته آینده نخستین محموله از سفارش خرید حدود ۴۰۰ فروند موشک‌انداز دوش‌پرتاب پدافند هوایی ساخت چین را دریافت کند. این اقدام هم‌زمان با تلاش تهران برای بازسازی توان دفاعی خود در جریان نبرد با ایالات متحده آمریکا انجام می‌شود.

این خرید به ارزش ۶۰ تا ۷۰ میلیون دلار، یکی از بزرگ‌ترین اقدامات شناخته‌شده تهران برای تقویت پدافند هوایی کوتاه‌بُرد خود از زمان آغاز جنگ با آمریکا و اسرائیل به‌شمار می‌رود؛ درگیری‌هایی که روزنه‌ها و نقاط ضعفی را در توانایی ایران برای محافظت از مراکز نظامی و زیرساخت‌های راهبردی آشکار کرد.

به‌گفته این منابع، قرارداد مذکور شامل خرید بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ سامانه پدافند هوایی قابل حمل توسط نفر (سامانه‌های دوش‌پرتاب)، از جمله موشک‌های چینی کیو-دبلیو-۱۲ و اف-ان-۱۶ است.

این توافق با شرکت «سرمایه‌گذاری بین‌المللی ژونگ‌چینگ بائوشانگ» به ثبت رسیده است؛ شرکتی مستقر در هنگ‌کنگ که به‌گفته منابع، به‌عنوان واسطه میان طرف ایرانی و تأمین‌کننده چینی عمل می‌کرده است.

 نیاز ایران به تسلیح مجدد پس از ماه‌ها جنگ

منابع آگاه به‌دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود. وزارت امور خارجه ایران نیز به درخواست رویترز برای اظهار نظر پاسخ نداد.

وزارت امور خارجه چین در واکنش اعلام کرد: «گزارش‌های مربوطه کاملاً بی‌اساس است. چین همواره نقشی موثر در ارتقای صلح و پایان دادن به درگیری‌ها ایفا کرده است.»

گروه «ژونگ چینگ بائو شانگ» مستقر در پکن، شرکت مادر «سرمایه‌گذاری بین‌المللی ژونگ‌چینگ بائوشانگ»، نیز روز سه‌شنبه به درخواست ایمیلی برای اظهار نظر پاسخ نداد.

ایران پس از ماه‌ها درگیری که طی آن ایالات متحده آمریکا و اسرائیل به تأسیسات مرتبط با برنامه‌های موشکی، پهپادی و پدافند هوایی آن حمله کرده‌اند و تهران نیز با حملات موشک‌های بالستیک و پهپاد پاسخ داده است، نیاز به تسلیح مجدد دارد. این درگیری‌ها چالش دفاع از مراکز ثابت نظامی و راهبردی در برابر هواپیماهای پیشرفته و تسلیحات هدایت‌شونده دقیق را برجسته کرده است.

واشنگتن روز شنبه ناگهان دو هفته بمباران را متوقف کرد، اما دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفت اگر مذاکرات به این درگیری پنج‌ماهه پایان ندهد، حملات از سر گرفته خواهد شد؛ درگیری‌هایی که از ماه آوریل ظاهراً در وضعیت آتش‌بس قرار داشته است.

تحویل صدها سامانه دوش‌پرتاب به‌طور چشمگیری ذخایر تسلیحات پدافند هوایی برد کوتاه ایران را گسترش می‌دهد و نشان‌دهنده عمق یافتن روابط نظامی با چین است.

با این حال، منابع هشدار دادند که اگرچه این توافق امضا شده است، جدول زمان‌بندی تحویل، مقادیر و سایر جزئیات اجرایی همچنان ممکن است تغییر کند.

طبق طرحی که مورد توافق طرفین قرار گرفته، محموله‌ها در ابتدا از طریق هوایی از ارومچی در غرب چین ارسال و سپس از طریق پاکستان به ایران منتقل می‌شوند؛ با این حال منابع روشن نساختند که آیا انتقال نهایی به‌صورت هوایی انجام می‌شود یا زمینی.

روابط عمومی ارتش پاکستان (آی‌اس‌پی‌آر) اعلام کرد: «گمانه‌زنی‌ها درباره دخالت پاکستان در تأمین تسلیحات پدافند هوایی به ایران از سوی چین کاملاً ساختگی و دروغین است.» سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان نیز به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداد.

بررسی مسیرهای زمینی تحویل توسط چین و ایران

در حالی که ایران طی دو دهه گذشته سرمایه‌گذاری سنگینی روی موشک‌ها، پهپادها و رادارها انجام داده است، کارشناسان نظامی می‌گویند سامانه‌های پدافند هوایی قابل حمل از اهمیت بالایی برخوردارند، زیرا می‌توانند به سرعت پراکنده شوند، توسط تیم‌های کوچک به‌کار گرفته شوند و به‌طور مداوم تغییر کنند و جابه‌جا شوند؛ و این باعث می‌شود که نسبت به سامانه‌های پدافند هوایی ثابت، آسیب‌پذیری کمتری داشته باشند.

یک منبع امنیتی اروپایی گفت مقام‌های کشورش از چند قرارداد در حال بحث در مورد فروش احتمالی سامانه‌های دوش‌پرتاب سری کیو-دبلیو به ایران، از جمله سامانه‌های کیو-دبلیو-۱۲، کیو-دبلیو-۱۸ و کیو-دبلیو-۱۹ مطلع بوده‌اند.

منبع امنیتی دوم در خاورمیانه نیز گفت ایران به‌دنبال خرید موشک‌های کیو-دبلیو-۱۲ و کیو-دبلیو-۱۸ بوده است، اما آن‌ها از نهایی شدن چنین توافقی بی‌خبر بوده‌اند.

سامانه‌های کیو-دبلیو-۱۲ و اف-ان-۱۶ موشک‌های سطح‌به‌هوای دوش‌پرتاب با هدایت فروسرخ هستند که برای درگیری با هواپیماهای کم‌ارتفاع، بالگردها و پهپادها طراحی شده‌اند. تحرک بالای این سامانه‌ها امکان استقرار سریع آن‌ها را در اطراف تأسیسات نظامی، زیرساخت‌های انرژی و سایر مراکز حساس فراهم می‌سازد.

تحلیلگران دفاعی، سامانه کیو-دبلیو-۱۲ را دارای توانایی کمتری نسبت به نمونه‌های جدیدتر کیو-دبلیو مانند کیو-دبلیو-۱۸ و کیو-دبلیو-۱۹ می‌دانند، اما می‌گویند این سامانه‌ها همچنان می‌توانند یک لایه محافظتی مؤثر در برد کوتاه در برابر پهپادها و اهداف کم‌ارتفاع ایجاد کنند.

دو منبع اطلاعاتی غربی و یک مقام ایرانی گفتند تهران همچنین استفاده از مسیرهای زمینی را برای انتقال پنهانی‌تر تجهیزات نظامی و قطعات با کاربرد دوگانه از چین بررسی کرده است تا خطر اختلال در ارسال آن‌ها را کاهش دهد.

این اقدامات نشان‌دهنده اتکای مداوم جمهوری اسلامی به ترکیبی از تولیدات داخلی تسلیحات و تأمین‌کنندگان خارجی، با وجود سال‌ها تحریم و محدودیت‌های مرتبط با واردات دفاعی است.

پیش از این رویترز به‌نقل از افراد آگاه از مذاکرات گزارش داده بود که ایران در آستانه دستیابی به توافقی جداگانه با چین برای دریافت موشک‌های کروز ضدکشتی قرار دارد. با این حال رویترز نتوانست تأیید کند که آیا آن توافق به نتیجه نهایی رسیده است یا خیر.