سازمان ملل نسبت به افزایش اعدام‌ها در ایران هشدار داد

کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد چهارشنبه ۱۴ مرداد / ۵ اوت اعلام کرد که از افزایش اعدام‌ها در ایران «به‌شدت نگران» است. این اعدام‌ها پس از نخستین احکام مرگ مرتبط با اعتراضات گسترده دی‌ماه سال گذشته افزایش یافته است.

جمهوری اسلامی ایران ۲۸ اسفند / ۱۹ مارس گذشته اعلام کرد که مهدی قاسمی، صالح محمدی و سعيد داودی سه نفر از معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴‌ را که به کشتن مأموران پلیس در جریان اعتراضات متهم شده بودند، اعدام کرد. این سه نفر نخستین افرادی بودند که در ارتباط با جنبش اعتراضی دی‌ماه اعدام شدند.

فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، در بیانیه‌ای گفت: «از آن زمان تاکنون، دست‌کم ۵۶ نفر به اتهام‌های مرتبط با امنیت ملی اعدام شده‌اند که ۲۷ نفر از آن‌ها در پرونده‌هایی مرتبط با اعتراضات اوایل سال [جاری میلادی] بودند.»

او هشدار داد: «بیش از ۱۰۰ نفر دیگر نیز به‌دلیل اتهام‌های مشابه در معرض خطر اعدام قرار دارند.»

تورک همچنین گفت اعدام‌های مرتبط با جرایم مواد مخدر نیز همچنان با «میزانی نگران‌کننده» ادامه دارد.

افزایش اعدام‌ها همزمان با جنگ

شمار اعدام‌ها در ایران از زمان آغاز جنگ، که در ۹ اسفند / ۲۸ فوریه با حمله آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، افزایش چشمگیری داشته است. بسیاری از اعدام‌شدگان به‌دلیل مشارکت در اعتراضاتی محکوم شده بودند که در دی‌ماه سال گذشته آغاز شد.

اعتراضات ابتدا در واکنش به افزایش هزینه‌های زندگی آغاز شد، اما به‌سرعت به تظاهرات گسترده ضدحکومتی تبدیل شد و در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ / ۸ و ۹ ژانویه سال جاری میلادی به اوج رسید.

حکومت ایران شمار کشته‌شدگان را بیش از ۳۰۰۰ نفر اعلام کرده و خشونت‌ها را به «اقدامات تروریستی» نسبت داده است که به‌گفته مقام‌های جمهوری اسلامی از سوی آمریکا و اسرائیل سازمان‌دهی شده بودند.

در مقابل، سازمان‌های غیردولتی مستقر در خارج از ایران می‌گویند سرکوب اعتراضات هزاران کشته بر جای گذاشته است.

فولکر تورک گفت به‌طور کلی از «افزایش شمار اعدام‌ها و احکام اعدام صادرشده در ایران از ماه مارس» و همچنین از ادامه استفاده از مجازات اعدام برای «ایجاد ترس در میان مردم و سرکوب مخالفان» به‌شدت نگران است.

گرفتن اعترافات تحت شکنجه

به‌گفته کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، تضمین‌های مربوط به برگزاری محاکمه عادلانه و رعایت تشریفات قانونی در ایران همچنان به‌شدت ناکافی است.

او گفت برخی اعترافات ظاهراً تحت شکنجه یا دیگر اشکال بدرفتاری گرفته شده‌اند. همچنین برخی احکام اعدام پس از رسیدگی‌های قضائی شتاب‌زده صادر شده و در مواردی نیز اعدام‌ها در ملأعام انجام گرفته است.

بر اساس گزارش سازمان‌های حقوق بشری، از جمله عفو بین‌الملل، ایران پس از چین دومین کشور جهان از نظر استفاده از مجازات اعدام است.

کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل از مقام‌های ایران خواست «فوراً اجرای تمامی اعدام‌ها را متوقف کنند و در مسیر لغو مجازات اعدام گام بردارند».