روبیو: آمریکا فعلاً بر تحریم‌ها تمرکز می‌کند

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در تماس با چند همتای خود در کشورهای متحد واشنگتن گفته است که آمریکا «فعلاً» قصد آغاز حملات جدید علیه ایران را ندارد و در عوض بر افزایش فشار اقتصادی و تحریم‌ها متمرکز خواهد شد.

به گزارش آکسیوس، دو منبع مطلع گفته‌اند روبیو در این تماس‌ها تأکید کرده که واشنگتن در مقطع کنونی قصد بازگشت به عملیات نظامی گسترده علیه ایران را ندارد، هرچند در صورت حمله ایران، گزینه اقدام نظامی منتفی نیست. یکی از مقام‌های آمریکایی نیز گفته است این سیاست ممکن است دست‌کم تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ادامه پیدا کند.

همزمان، دولت آمریکا تلاش می‌کند جریان صادرات نفت از منطقه را حفظ کند. مقام‌های آمریکایی می‌گویند پاکسازی مین‌ها در بخش عمده تنگه هرمز و افزایش عبور نفتکش‌ها از مسیر جنوبی آن، اهرم فشار ایران بر بازار جهانی انرژی را کاهش داده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا نیز روز سه‌شنبه گفت مین‌های دریایی در آبراه پاکسازی شده‌اند.

واشنگتن در کنار فشار نظامی و دریایی، تحریم‌های جدیدی را نیز علیه شبکه اقتصادی ایران اعمال کرده است. وزارت خزانه‌داری آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد فشار بر بخش‌های اقتصادی مرتبط با ایران را افزایش می‌دهد و کشورها و شرکت‌هایی را که به همکاری با تهران ادامه دهند، هدف اقدامات تنبیهی قرار خواهد داد.

توافق ایران و عمان برای کریدور موقت در هرمز

در همین حال، ایران و عمان روز سه‌شنبه اعلام کردند که در چارچوب مذاکرات درباره ازسرگیری کشتیرانی ایمن در تنگه هرمز، درباره ایجاد یک کریدور موقت مشترک دریانوردی و اجرای یک پروژه مشترک برای پاکسازی مین‌های تنگه توافق کرده‌اند. دو کشور همچنین مذاکرات فنی درباره ایجاد یک مسیر دائمی، مدیریت ترافیک دریایی، تبادل اطلاعات و ترتیبات امنیتی و خدمات کشتیرانی را ادامه خواهند داد.

با این حال، این توافق به معنای بازگشت فوری کشتیرانی به وضعیت عادی نیست. بر اساس داده‌های اولیه شرکت کپلر، روز سه‌شنبه تنها پنج کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردند، در حالی که میانگین تردد در ۱۰ روز گذشته ۱۵ کشتی در روز بوده است. دو کشتی حامل گاز مایع نفتی و یک کشتی حامل قیر از تنگه خارج شدند و دو نفتکش خالی نیز وارد آن شدند.

خبر توافق تهران و مسقط چهارشنبه ۴ شهریور / ۲۶ اوت موجب کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی شد. قیمت نفت برنت بیش از دو دلار کاهش یافت و به حدود ۸۶ دلار در هر بشکه رسید و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت نیز با افتی مشابه، حدود ۸۰ دلار معامله شد.

با این حال، تحلیلگران درباره بازگشت سریع جریان عادی نفت و گاز از تنگه محتاط‌اند. مؤسسه ING اعلام کرده است که برای عادی‌شدن کامل صادرات، احتمالاً باید محدودیت‌های آمریکا علیه بنادر ایران و بخشی از تحریم‌ها نیز کاهش یابد.

ایران فهرستی از ۴۵ کشتی را در فهرست سیاه قرار داد

همزمان با مذاکرات تهران و مسقط، تصمیم ایران برای قرار دادن ۴۵ کشتی در فهرست سیاه، بر فعالیت شرکت‌های نفتی و کشتیرانی اثر گذاشته است.

رویترز گزارش داده است که دست‌کم سه پالایشگاه هندی و یک شرکت بزرگ بین‌المللی انرژی قصد دارند به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی از استفاده از کشتی‌های موجود در این فهرست، از جمله در عملیات انتقال محموله از کشتی به کشتی، خودداری کنند. ایران این کشتی‌ها را متهم کرده است که مقررات جمهوری اسلامی برای عبور از تنگه هرمز را نقض کرده‌اند و آن‌ها را با احتمال جریمه، توقیف و مصادره محموله مواجه کرده است.

برخی از کشتی‌های موجود در فهرست جمهوری اسلامی ایران با شرکت آرامکوی عربستان سعودی و شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، مرتبط هستند. این نفتکش‌ها در انتقال نفت خام، فرآورده‌های نفتی و گاز طبیعی مایع از خلیج فارس و انتقال کشتی‌به‌کشتی در نزدیکی فجیره در امارات متحده عربی یا صحار عمان استفاده شده‌اند.

با این حال، تحلیلگران بازار کشتیرانی می‌گویند احتمالاً این تهدیدها موجب توقف کامل جریان نفت نخواهد شد و شرکت‌ها ممکن است به استفاده از کشتی‌ها، مسیرها یا نقاط انتقال جایگزین روی بیاورند. در عین حال، هزینه‌های بیمه، حمل‌ونقل و بررسی‌های امنیتی می‌تواند افزایش یابد.

فشار اقتصادی و موضع ایران در سازمان ملل

در سازمان ملل، غلامحسین درزی، سفیر و معاون نمایندگی ایران، در نشست شورای امنیت درباره امنیت غذایی، از تحریم‌ها و اقدامات آمریکا علیه ایران انتقاد کرد و خواستار مخالفت دولت‌ها با تحریم‌های فراسرزمینی آمریکا شد.

او همچنین اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز را پیامد جنگ و اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل دانست و درباره تأثیر فشار اقتصادی و محدودیت‌های دریایی بر دسترسی به غذا، انرژی و کالاهای اساسی هشدار داد.

درزی گفت ایران حق خود برای پیگیری حقوق و جبران خسارت از مسیرهای قانونی را محفوظ می‌داند و بر حق دفاع از خود تأکید کرد. او همچنین گفت هرگونه ترتیبات مربوط به تنگه هرمز باید با مشارکت کشورهای ساحلی، از جمله ایران و عمان، انجام شود.

این اظهارات در حالی مطرح شد که واشنگتن اقدامات خود در تنگه را با هدف تضمین عبور و مرور و فشار بر ایران توجیه می‌کند و درباره وضعیت کشتیرانی و مسئولیت اختلال‌ها، روایت دو طرف کاملاً متفاوت است.

 تلاش پاکستان برای میانجیگری

همزمان، پاکستان به تلاش‌های خود برای میانجیگری میان ایران و آمریکا ادامه داده است. عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، روز یکشنبه به تهران سفر کرد و با مقام‌های ایرانی دیدار داشت.

وزیر کشور پاکستان پس از این سفر گفت مذاکرات درباره جنگ و مسیر دستیابی به صلح با «پیشرفت قابل توجه» همراه بوده است. گزارش‌هایی نیز درباره تماس منیر با ترامپ پیش از سفر به تهران و انتقال یک پیشنهاد جدید به ایران منتشر شده است، هرچند کاخ سفید وجود مذاکرات رسمی یا برنامه‌ریزی‌شده میان ایران و آمریکا را تأیید نکرده است.

در واشنگتن نیز استیو ویتکاف و جرد کوشنر، دو فرستاده ترامپ که در تلاش‌های دیپلماتیک درباره ایران نقش دارند، قرار است برای دریافت گزارش درباره وضعیت میدانی از فرماندهی مرکزی آمریکا بازدید کنند.