هزینه زندگی کارگران دو برابر شد؛ تورم خوراکی‌ها بالای ۱۰۰ درصد

هزینه زندگی خانوارهای کارگری در ایران در فاصله چند ماه بیش از دو برابر شده است؛ در حالی که دستمزدها متناسب با این افزایش قیمت‌ها ترمیم نشده‌اند.

بر اساس محاسبات کمیته مزد شورای عالی کار، سبد معیشت در دی‌ماه ۱۴۰۴ حدود ۴۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان بود، اما محاسبات ماهانه‌ای که از تیرماه آغاز شده نشان می‌دهد هزینه زندگی اکنون بیش از دو برابر شده است.

برآوردهای منتشرشده در ماه‌های بعد، هزینه سبد معیشت را به حدود ۹۰ میلیون تومان رسانده‌اند؛ رقمی که به‌خوبی ابعاد سقوط قدرت خرید حقوق‌بگیران را نشان می‌دهد.

در مقابل، شورای عالی کار هنوز در مرحله محاسبه مجدد سبد معیشت و بررسی امکان بازنگری دستمزد ۱۴۰۵ قرار دارد.

در جلسه اول شهریور این شورا مقرر شد کمیته مزد رقم جدید سبد معیشت را محاسبه و برای تصمیم‌گیری به شورای عالی کار ارائه کند، اما در زمان اعلام این خبر هنوز حتی دعوت‌نامه تشکیل کمیته مزد برای اعضا ارسال نشده بود.

شدت گرانی مواد غذایی، بخش اصلی این فشار را بر دوش خانوارها گذاشته است. بر اساس تازه‌ترین آمار مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در مردادماه به حدود ۱۲۸ درصد رسیده؛ یعنی خانوارها برای خرید مجموعه‌ای مشابه از مواد غذایی نسبت به مرداد سال گذشته، به‌طور متوسط بیش از دو برابر هزینه می‌کنند. تورم نقطه‌به‌نقطه کل کالاها و خدمات نیز ۸۹ درصد و تورم سالانه کل ۶۹,۹ درصد بوده است.

در شاخص سالانه نیز خوراکی‌ها وضعیت وخیم‌تری از سایر هزینه‌های زندگی دارند. بر اساس آمارهای منتشرشده از گزارش مردادماه، تورم سالانه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها از ۱۰۰ درصد گذشته و به بیش از ۱۰۳ درصد رسیده است. به این ترتیب، گرانی سفره خانوار به‌مراتب سریع‌تر از سایر هزینه‌های زندگی پیش رفته است.

قیمت برخی اقلام اساسی حتی بسیار بیشتر از این میانگین افزایش یافته است. قیمت روغن در یک سال بیش از ۳۴۰ درصد بالا رفته و تخم‌مرغ با رشد حدود ۲۶۰ تا ۲۹۰ درصدی در شمار گران‌ترین اقلام سفره قرار گرفته است. قیمت مرغ نیز بین ۱۴۲ تا ۱۷۶ درصد افزایش یافته، گوشت گوسفندی بیش از ۱۱۳ درصد گران شده و قیمت برنج خارجی حدود ۲۰۱ درصد افزایش داشته است.

این گرانی در شرایطی رخ می‌دهد که امکان کاهش مصرف بسیاری از اقلام غذایی برای خانوارهای کم‌درآمد محدود است. سهم خوراک در بودجه این خانوارها بالاست و افزایش قیمت مواد غذایی مستقیماً به معنای کاهش مصرف، حذف اقلام از سفره یا جایگزین کردن کالاهای ارزان‌تر و کم‌کیفیت‌تر است.

فشار تورمی نیز میان گروه‌های درآمدی یکسان نیست. تورم سالانه برای دهک دوم در مردادماه ۷۸,۳ درصد بود، در حالی که این رقم برای دهک دهم ۶۷,۶ درصد ثبت شد؛ یعنی فاصله تورمی میان این دو دهک به ۱۰,۷ واحد درصد رسید.

این فشار تنها به مواد غذایی محدود نیست، اما خوراکی‌ها بیشترین سهم را در کوچک شدن قدرت خرید خانوارهای کم‌درآمد دارند. در مردادماه، تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها تقریباً دو برابر تورم اقلام غیرخوراکی و خدمات بود؛ شکافی که نشان می‌دهد فشار اصلی موج گرانی متوجه هزینه‌های ضروری زندگی است.

علیرضا محجوب، دبیرکل خانه کارگر، روز گذشته خواستار ترمیم دستمزدها شد و گفت کاهش ارزش پول ملی به معنای تحمیل فقر بر دارندگان درآمدهای ثابت است. او با اشاره به عبور تورم مواد غذایی از ۱۰۰ درصد گفت سهم غذا در سبد معیشت دو برابر شده و استدلال کرده که با چنین سطحی از تورم، دستمزدها نباید تنها سالی یک‌بار مورد بازنگری قرار گیرند.

از سوی دیگر، اسعد صالحی، عضو شورای عالی کار، امروز سه‌شنبه ۱۰ شهریور گفت هزینه‌های زندگی به‌شدت افزایش یافته و قدرت خرید کارگران پایین آمده است. او همچنین درباره بسته معیشتی یک میلیون تومانی گفته که این مبلغ پاسخگوی نیاز مردم نیست و پیشنهاد کرده حداقل دو برابر شود.

اما حتی مقام‌های تشکل‌های رسمی کارگری نیز اذعان دارند که تصمیم‌گیری درباره ترمیم مزد همچنان در انتظار تشکیل کمیته مزد و تصمیم شورای عالی کار است. در چنین شرایطی، فاصله میان هزینه واقعی زندگی و درآمد حقوق‌بگیران هر ماه بیشتر می‌شود؛ سبدی که در دی‌ماه ۴۲,۹ میلیون تومان برآورد شده بود، اکنون حدود ۹۰ میلیون تومان هزینه دارد، در حالی که روند افزایش دستمزد با این شتاب تورمی همراه نشده است.

در کنار این وضعیت، «بن کارگری» نیز در آخرین مصوبه شورای عالی کار بدون افزایش، ۲,۲ میلیون تومان باقی مانده است؛ قرار بود با توجه به افزایش قیمت کالاهای اساسی، این رقم در شهریورماه دوباره بررسی شود.