تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به هفت فروند کاهش یافت؛ نفت بالای ۱۰۰ دلار ماند

بر اساس داده‌های اولیه شرکت رهگیری کشتی «کپلر»، شمار کشتی‌هایی که پنج‌شنبه ۱۹ شهریور / ۱۰ سپتامبر از تنگه هرمز عبور کردند به هفت فروند کاهش یافت؛ این رقم در روز چهارشنبه ۱۱ فروند و میانگین آن در ۱۰ روز گذشته ۱۵ فروند بود. این میزان همچنین فاصله بسیار زیادی با سطح رفت‌وآمد پیش از جنگ دارد که حدود ۱۲۵ کشتی تجاری بزرگ در روز بود.

از میان هفت کشتی ثبت‌شده، دو کشتی پاناماکس از تنگه خارج شدند؛ یکی حامل کود و دیگری بدون بار بود. پنج کشتی نیز وارد تنگه شدند که شامل یک کشتی پاناماکس حامل محموله فله خشک، یک کشتی هندایز حامل فولاد، یک کشتی هندایز حامل غلات، یک نفتکش میان‌برد حامل فرآورده‌های نفتی سنگین و یک کشتی سوپرامکس حامل محموله فله خشک بودند.

این آمار شامل کشتی‌هایی نمی‌شود که ممکن است برای جلوگیری از شناسایی، فرستنده‌های سیستم شناسایی خودکار یا AIS خود را خاموش کرده باشند.

در همین حال، دو کشتی بدون بار مرتبط با شرکت «قطر انرژی» نیز طی هفته جاری در داخل تنگه هرمز مشاهده شدند. کشتی «الغشامیه» چهارشنبه ۱۸ شهریور / ۹ سپتامبر و کشتی «الضعاین» یکشنبه ۱۵ شهریور / ۶ سپتامبر در داخل تنگه دیده شدند، در حالی که پیش از آن به‌ترتیب در روزهای ۶ و ۳ سپتامبر (۱۵ و ۱۲ شهریور) خارج از این آبراه مشاهده شده بودند.

کشتی دیگری تحت کنترل قطر انرژی، «المروّنه»، نیز روز پنج‌شنبه ۱۹ شهریور / ۱۰ سپتامبر از تنگه هرمز خارج شد و محموله‌ای را از رأس لفان به پاکستان رساند. این سفر نخستین محموله شناخته‌شده گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) توسط یک نفتکش مرتبط با قطر از اواخر ماه ژوئیه تاکنون بود.

افزایش ناامنی در دریای سرخ

در دریای سرخ نیز وضعیت کشتیرانی متشنج‌تر شده است. منابع نظامی اعلام کردند حوثی‌های همسو با ایران روز پنج‌شنبه کنترل شهر بندری المخا در یمن را به‌دست گرفتند و در امتداد ساحل دریای سرخ به سمت جزایر راهبردی پیشروی کردند.

در تنگه باب‌المندب نیز روز پنج‌شنبه ۲۶ کشتی حامل کالا عبور کردند؛ ۱۰ فروند وارد تنگه و ۱۶ فروند از آن خارج شدند. این رقم اندکی پایین‌تر از میانگین حدود ۲۷ کشتی در ۱۰ روز گذشته بود.

گسترش ناامنی در هر دو مسیر دریایی مهم، یعنی تنگه هرمز و باب‌المندب، نگرانی‌ها درباره اختلال طولانی‌مدت در عرضه انرژی و حمل‌ونقل دریایی در منطقه را افزایش داده است.

نفت بالای ۱۰۰ دلار

در بازار انرژی، قیمت نفت امروز جمعه ۲۰ شهریور / ۱۱ سپتامبر کاهش یافت، اما هر دو شاخص اصلی نفت در مسیر ثبت نخستین پایان هفته بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه از اواسط ماه مه قرار گرفتند.

قیمت نفت برنت در معاملات روز جمعه با ۱,۶۴ دلار، معادل ۱,۵ درصد، کاهش به ۱۰۵,۹۹ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۱,۲۸ دلار، معادل ۱,۳ درصد، کاهش، ۱۰۱,۲۰ دلار معامله شد.

با وجود کاهش روز جمعه، هر دو شاخص بیش از ۱۰ درصد در مقیاس هفتگی افزایش داشتند؛ افزایشی که شدیدترین رشد هفتگی از هفته منتهی به ۲۶ تیر / ۱۷ ژوئیه تاکنون محسوب می‌شود. هر دو شاخص روز پنج‌شنبه بیش از ۶ درصد افزایش یافته بودند.

افزایش قیمت‌ها در حالی رخ داده که حملات به مسیرهای کشتیرانی منطقه تشدید شده است. تحلیلگران مؤسسه «آی‌ان‌جی» گفته‌اند اگرچه هنوز حجم قابل‌توجهی از محموله‌ها از تنگه هرمز عبور می‌کند، جریان کشتیرانی بسیار پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است و این وضعیت شکنندگی شرایط را نشان می‌دهد.

در آمریکا نیز اختلال در عرضه نفت در پی جنگ با ایران، همراه با حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه، موجب شد میانگین قیمت گازوئیل در این کشور روز پنج‌شنبه برای نخستین بار از ۶ دلار در هر گالن عبور کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، نیز نشانه‌ای از کاهش فشار نظامی علیه ایران نشان نداده است. او هشدار داده است که آمریکا ممکن است منطقه «کوه کلنگ» در نزدیکی تأسیسات آسیب‌دیده غنی‌سازی اورانیوم نطنز را هدف قرار دهد و گفته است به باور او جنگ بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر پایان خواهد یافت.

جمهوری اسلامی ایران نیز اعلام کرده است که روز چهارشنبه به ۱۰ کشتی در نزدیکی تنگه هرمز حمله کرده است؛ این حملات پس از آن صورت گرفت که آمریکا پنج نفتکش ایرانی را هدف قرار داد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرده است در صورت ادامه حملات، واکنش خود را تشدید خواهد کرد.

تونی سایکامور، تحلیلگر مؤسسه «آی‌جی»، با اشاره به گسترش و طولانی شدن درگیری گفت احتمال بازگشت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت به سقف ۱۱۹,۴۸ دلار ثبت‌شده در اوایل مارس افزایش یافته است.

تحلیلگران همچنین می‌گویند مسیر قیمت نفت تا حد زیادی به رفتار چین، بزرگ‌ترین واردکننده نفت خام جهان، بستگی خواهد داشت. ادامه خرید نفت از سوی چین می‌تواند اثر اختلال در عرضه را تشدید و قیمت‌ها را بالاتر ببرد.

اوپک پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را به ۳۸۰ هزار بشکه در روز کاهش داده است. این پنجمین کاهش متوالی پیش‌بینی این سازمان است. همچنین بر اساس بررسی رویترز، تولید نفت اوپک در ماه اوت ۶۴۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است.

پریانکا ساچدوا، تحلیلگر مؤسسه «فیلیپ نوا»، گفت مرحله بعدی افزایش قیمت نفت کمتر به خبرهای سیاسی و بیشتر به این بستگی دارد که جریان واقعی محموله‌های نفتی بهبود پیدا کند یا بیشتر مختل شود. او این پرسش را مطرح کرد که آیا بازار می‌تواند قیمت نفت را زیر ۱۲۰ دلار تثبیت کند یا موج تازه‌ای از اختلال در عرضه، نفت خام را وارد سطح قیمتی کاملاً جدیدی خواهد کرد.

گفت‌وگوی ایران و کره جنوبی

در چنین شرایطی، وزیران امور خارجه کره جنوبی و ایران روز جمعه درباره وضعیت خاورمیانه و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز گفت‌وگو کردند.

وزارت خارجه کره جنوبی اعلام کرد چو هیون در تماس تلفنی با عباس عراقچی نگرانی عمیق خود را درباره وضعیت منطقه ابراز کرده و بر امیدواری سئول برای برقراری صلح و ثبات پایدار تأکید کرده است.

چو به عراقچی گفت کره جنوبی همواره از کشتیرانی آزاد و ایمن برای همه کشتی‌ها حمایت کرده و در تلاش‌های بین‌المللی برای تقویت امنیت دریایی مشارکت داشته است.

عراقچی نیز موضع ایران درباره تحولات منطقه را تشریح کرد و دو طرف توافق کردند ارتباطات خود را ادامه دهند. وزارت خارجه کره جنوبی اعلام کرد این تماس به درخواست ایران انجام شده است.

این تماس پس از آن انجام شد که سئول یک تیم بازرسی را به خاورمیانه اعزام کرد تا احتمال اعزام نیرو به منطقه را بررسی کند. دفتر ریاست‌جمهوری کره جنوبی هفته گذشته گفته بود این کشور گزینه‌های مختلف، از جمله اقدامات نظامی برای حمایت از آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، را بررسی می‌کند.

این موضع پس از آن مطرح شد که ترامپ در ماه اوت از کاهش رزمایش‌های مشترک آمریکا و کره جنوبی خبر داد و از سئول به دلیل نپیوستن به تلاش‌های آمریکا در جنگ با ایران انتقاد کرد.

وزارت خارجه ایران نیز پیش‌تر هشدار داده بود هرگونه حضور نظامی کره جنوبی یا مشارکت این کشور در عملیات در خلیج فارس و تنگه هرمز، حمایت از «تجاوز» آمریکا تلقی خواهد شد و پیامدهای جدی خواهد داشت.

با این حال، دولت کره جنوبی تأکید کرده است که هنوز تصمیمی برای اعزام نیرو به منطقه نگرفته است.

آمریکا یک بانک بزرگ را تحریم می‌کند

در کنار فشارهای نظامی و دیپلماتیک، واشنگتن به تشدید فشار اقتصادی علیه ایران ادامه می‌دهد.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز پنج‌شنبه اعلام کرد که دولت ترامپ روز دوشنبه یک بانک بزرگ را تحریم خواهد کرد، اما نام بانک یا کشور محل فعالیت آن را اعلام نکرد.

بسنت گفت این اقدام ابتدا برای روز جمعه برنامه‌ریزی شده بود اما به‌دلیل مراسم بیست‌وپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به روز دوشنبه موکول شد.

وزیر خزانه‌داری آمریکا گفت واشنگتن این روند را ادامه خواهد داد تا زمانی که طرف‌های مختلف از معامله با حکومت ایران دست بکشند.

آمریکا از زمان آغاز جنگ مجموعه‌ای از تحریم‌ها را علیه صادرات نفت، شبکه‌های کشتیرانی، کانال‌های تأمین تسلیحات، واسطه‌های مالی، صرافی‌های دارایی دیجیتال و ارتباطات هوایی ایران اعمال کرده است.

دولت ترامپ ماه گذشته نیز کارزار تحریمی خود را تشدید کرد و در چارچوب آن‌چه بسنت «عملیات مطرود اقتصادی» نامید، نزدیک به ۶۰ نهاد، فرد و کشتی را تحریم کرد و دامنه تحریم‌های ثانویه علیه طرف‌های تجاری ایران در بخش‌هایی مانند کشتیرانی، هوانوردی، فن‌آوری، طلا و دارایی‌های دیجیتال را گسترش داد.