آکسیوس: بن‌سلمان از ترامپ خواست به حوثی‌ها حمله کند

آکسیوس در گزارشی اعلام کرده که محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز پنج‌شنبه ۱۹ شهریور / ۱۰ سپتامبر در دو تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، خواستار حمله مستقیم نظامی آمریکا به حوثی‌های یمن شد؛ اقدامی که به‌گفته دو مقام آمریکایی، در واکنش به پیشروی سریع این گروه به سمت شهر ساحلی المخا و نزدیک شدن آن به تنگه راهبردی باب‌المندب صورت گرفت.

بنا به این گزارش، ترامپ با درخواست بن‌سلمان موافقت نکرد. مقام‌های آمریکایی نیز تأکید کرده‌اند که دولت ترامپ در شرایط کنونی قصد ندارد مستقیماً وارد جنگ با حوثی‌ها شود. با این حال، واشنگتن اعلام کرده است که حمایت اطلاعاتی خود از عربستان سعودی را افزایش خواهد داد و داده‌های مربوط به اهداف حوثی‌ها را در اختیار نیروهای سعودی قرار می‌دهد.

حدود ۲۰۰ نیروی نظامی آمریکایی در حال حاضر در عربستان حضور دارند و به‌گفته یک مقام آمریکایی، در زمینه‌های غیررزمی از این کشور پشتیبانی می‌کنند.

در همین حال، یک مقام ارشد دولت ترامپ گفت اولویت آمریکا حفظ آزادی کشتیرانی در دریای سرخ است و واشنگتن ترجیح می‌دهد شرکای منطقه‌ای، خود مسئولیت مقابله با تهدیدهای امنیتی در منطقه را بر عهده بگیرند.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که حوثی‌ها با تصرف شهر بندری المخا در جنوب‌غرب یمن، موضع خود را در نزدیکی تنگه باب‌المندب تقویت کرده‌اند. این تنگه یکی از مهم‌ترین مسیرهای کشتیرانی جهان و گذرگاهی حیاتی برای تجارت بین‌المللی و صادرات نفت عربستان است.

پیشروی حوثی‌ها همچنین نگرانی‌ها درباره تشدید فشار بر بازار جهانی انرژی را افزایش داده است. این نگرانی‌ها از آن‌جا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که هم‌زمان تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز نیز با اقدامات ایران مختل شده است. در چنین شرایطی، افزایش نفوذ حوثی‌ها بر باب‌المندب می‌تواند اهرم فشار مضاعفی علیه آمریکا، عربستان و بازار جهانی انرژی ایجاد کند.

اتهام نقش مستقیم سپاه پاسداران

در همین حال، منابع یمنی، ایرانی و منطقه‌ای که با رویترز گفت‌وگو کرده‌اند، مدعی شده‌اند که پیشروی اخیر حوثی‌ها در امتداد ساحل دریای سرخ با کمک تسلیحاتی و مشاوره نظامی ایران انجام شده است.

بر اساس گزارش رویترز، ایران هفته گذشته از حوثی‌ها خواسته است حملات خود علیه عربستان را افزایش دهند و وعده داده است بودجه، تسلیحات و فرماندهان ارشد بیشتری برای کمک به این گروه فراهم کند.

یک دیپلمات منطقه‌ای نیز مدعی شده است که چند فرمانده ارشد سپاه پاسداران برای نظارت بر عملیات حوثی‌ها علیه عربستان به یمن رفته‌اند. منابع نظامی وابسته به دولت یمن نیز گفته‌اند که عملیات جدید حوثی‌ها در امتداد ساحل دریای سرخ با هدایت سپاه آغاز شده است.

این منابع، با استناد به رهگیری ارتباطات و اظهارات حوثی‌های اسیرشده، عبدالرضا شهلایی، از فرماندهان ارشد نیروی قدس سپاه، را فردی معرفی کرده‌اند که احتمالاً عملیات جدید را هدایت کرده است. منابع ایرانی اما این ادعا را تأیید نکرده‌اند، هرچند پیش‌تر گفته بودند شهلایی در سال‌های اخیر مدتی در یمن حضور داشته است.

جمهوری اسلامی در مواضع رسمی خود ضمن تأکید بر روابطش با حوثی‌ها، هدایت نظامی این گروه را رد کرده و می‌گوید حوثی‌ها «نیروی نیابتی» ایران نیستند.

یک مقام ایرانی نیز به رویترز گفته است که تصمیم برای پیشروی به سمت المخا، تصمیم خود حوثی‌ها بوده است. با این حال، به‌گفته او، این اقدام برای ایران نیز سودمند بوده، زیرا به افزایش قیمت نفت و فشار بر آمریکا و عربستان سعودی منجر شده است.

احمد ناجی، تحلیلگر یمن در گروه بین‌المللی بحران، نیز گفته است پیشروی حوثی‌ها در ساحل غربی نتیجه آمادگی طولانی‌مدت بوده و صرفاً در هفته‌ها یا ماه‌های اخیر طراحی نشده است. او تسلیحات جدید، از جمله پهپادها، و شبکه‌های قاچاق را از عوامل مهم افزایش توان نظامی حوثی‌ها دانسته است.

درخواست کمک بیشتر از عربستان

پیشروی حوثی‌ها به سمت المخا همچنین دولت یمن را به درخواست کمک بیشتر از عربستان واداشت. مقام‌های یمنی گفته‌اند دولت خواستار حملات هوایی عربستان علیه مواضع حوثی‌ها در مناطق تحت کنترل این گروه، از جمله صنعا، و همچنین اهداف راهبردی مانند انبارهای نفت شده است.

با این حال، ریاض تاکنون عمدتاً به ارائه حمایت‌های لجستیکی، تسلیحاتی و اطلاعاتی بسنده کرده و حملات هوایی محدودی انجام داده است. این حملات عمدتاً بر جبهه‌های شمالی در استان‌های جوف و مأرب متمرکز بوده‌اند و نه بر ساحل دریای سرخ که حوثی‌ها در آن در حال پیشروی هستند.

به‌گفته مقام‌های یمنی، عربستان سعودی نگران است که حمله گسترده‌تر به حوثی‌ها موجب واکنش شدید این گروه و افزایش حملات پهپادی علیه خاک و تأسیسات انرژی عربستان شود.

این رویکرد با موضع ریاض در ماه ژوئیه نیز تفاوت دارد. در آن زمان، عربستان به واشنگتن گفته بود که توانایی مقابله با حوثی‌ها را به‌تنهایی دارد. اما با تشدید درگیری‌ها، درخواست حمایت آمریکا از سوی سعودی‌ها افزایش یافته است.

در همین راستا، دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، روز پنج‌شنبه برای برگزاری نشست‌های اضطراری هماهنگی به عربستان سفر کرد.

وضعیت نظامی در یمن همچنان نامشخص است. از زمان آتش‌بس سال ۲۰۲۲، درگیری‌های گسترده در این کشور برای چند سال کاهش یافته بود، اما ایران و عربستان در این مدت همچنان از نیروهای مورد حمایت خود پشتیبانی کرده‌اند. اختلافات داخلی در ائتلاف نیروهای طرفدار دولت یمن نیز توان این جبهه را تضعیف کرده است.

به‌گفته احمد ناجی، هنوز مشخص نیست نیروهای مورد حمایت عربستان بتوانند حوثی‌ها را از مواضع جدیدشان در ساحل دریای سرخ عقب برانند؛ به‌ویژه آن‌که برای این کار به حمایت گسترده‌تر ریاض نیاز خواهند داشت و چنین حمایتی می‌تواند خطر تشدید حملات حوثی‌ها علیه عربستان را افزایش دهد.