«خلبان پرواز دبی به اسرائیل قصد داشت هواپیما را ساقط کند؛ مسافران مانع شدند»

روز چهارشنبه ۸ مهر / ۳۰ سپتامبر، پرواز FZ1073 که یک بوئینگ ۷۳۷ مکس ۸ بود، از فرودگاه بین‌المللی دبی به مقصد فرودگاه بن‌گوریون در تل‌آویو در حرکت بود و حدود ۱۸۰ نفر، که بیشتر آن‌ها اسرائیلی بودند، در آن حضور داشتند. حدود دو ساعت‌ونیم پس از برخاستن، هواپیما به‌طور ناگهانی از ارتفاع حدود ۳۴ هزار پا به حدود ۱۷ هزار پا سقوط کرد؛ داده‌های پروازی نشان می‌دهد این کاهش ارتفاع در فاصله‌ای بسیار کوتاه رخ داد.

هم‌زمان، هواپیما ابتدا کُد اضطراری ۷۷۰۰ و اندکی بعد کُد ۷۵۰۰ را ارسال کرد؛ کد دوم در هوانوردی برای اعلام ربایش یا دخالت غیرقانونی در پرواز به‌کار می‌رود. این وضعیت باعث شد اسرائیل جنگنده‌های خود را به پرواز درآورد، زیرا در نخستین لحظات احتمال ربوده‌شدن هواپیما مطرح بود.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل گفت یکی از خلبان‌ها در جریان پرواز به خلبان دیگر حمله و او را با چاقو زخمی کرده و سپس ظاهراً تلاش کرده است کنترل هواپیما را در دست بگیرد و آن را ساقط کند. به‌گفته او، مسافران و اعضای خدمه وارد کابین خلبان شدند و مهاجم را مهار کردند. گزارش‌های منتشرشده همچنین حاکی است دو خلبان دیگر که به‌عنوان مسافر در هواپیما حضور داشتند، در ادامه برای کنترل هواپیما وارد عمل شدند.

تصاویر منتشرشده از داخل هواپیما صحنه‌هایی از مسافران مضطرب و دست‌کم دو فرد زخمی و خون‌آلود را نشان می‌دهد. برخی مسافران به رسانه‌های اسرائیلی گفتند صدای فریاد و درگیری را از قسمت جلویی هواپیما شنیده‌اند و برای لحظاتی احساس کرده‌اند هواپیما از کنترل خارج شده است. یکی از مسافران گفت چند نفر با ورود به کابین و مهار مهاجم، عملاً جان حدود ۱۸۰ نفر را نجات دادند.

هواپیما پس از این حادثه مسیر خود را تغییر داد و در فرودگاه بین‌المللی سلطان بن عبدالعزیز در تبوک فرود آمد. کاپیتان و کمک‌خلبان هر دو به بیمارستان منتقل شدند و مقام‌های سعودی اعلام کردند مسافران نیز تحت مراقبت پزشکی قرار گرفته‌اند. فلای‌دوبای نیز ضمن تأیید وقوع یک «حادثه» در جریان پرواز اعلام کرد هواپیما به‌سلامت در تبوک فرود آمده و همه مسافران و خدمه در سلامت و امنیت هستند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کمک‌خلبان مظنون یک تبعه عمانی بوده است. با این حال، هویت او و انگیزه دقیق حمله هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است. مقام‌های اسرائیلی ابتدا درباره احتمال یک «اقدام تروریستی» تحقیق می‌کردند و در کنار آن، سناریوهای دیگری نیز بررسی می‌شد. یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، این حادثه را «تلاش برای حمله تروریستی جهادی» خوانده، اما در زمان انتشار این گزارش شواهدی عمومی برای این ادعا ارائه نشده بود.

همچنین هنوز جزئیات دقیقی درباره سلاح مورد استفاده و چگونگی ورود آن به کابین خلبان منتشر نشده است. چگونگی آغاز درگیری و این‌که مهاجم دقیقاً چه اقداماتی برای برهم‌زدن کنترل هواپیما انجام داده نیز در دست بررسی است.

پس از فرود هواپیما در تبوک، عربستان سعودی و اسرائیل برای بازگرداندن مسافران به اسرائیل وارد هماهنگی شدند. فلای‌دوبای یک هواپیمای جایگزین به تبوک فرستاد و این هواپیما بعدازظهر چهارشنبه مسافران را به مقصد تل‌آویو به پرواز درآورد. برخی خانواده‌ها، با وجود فراهم‌شدن این امکان، اعلام کردند حاضر نیستند با هواپیمای دیگری از فلای‌دوبای بازگردند و تنها در صورت استفاده از یک شرکت هواپیمایی اسرائیلی به کشور بازخواهند گشت.

فرود اضطراری در عربستان از آن جهت نیز قابل توجه است که ریاض و اسرائیل روابط دیپلماتیک رسمی ندارند. با این حال، عربستان از سال ۲۰۲۲ به هواپیماهای اسرائیلی اجازه عبور از حریم هوایی خود را داده و پیش از این نیز در موارد اضطراری به هواپیماهای حامل مسافران اسرائیلی اجازه فرود داده است. روابط هوایی میان امارات متحده عربی و اسرائیل نیز پس از عادی‌سازی روابط دو کشور در سال ۲۰۲۰ به‌شدت گسترش یافته و امارات به مقصد محبوب گردشگران اسرائیلی تبدیل شده است.

این حادثه در اسرائیل واکنش‌های سیاسی نیز به‌دنبال داشت. یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، دولت نتانیاهو را متهم کرد که از حادثه برای اهداف سیاسی استفاده می‌کند و گفت موضوعی مشابه در جلسه امنیتی او با نخست‌وزیر در شب پیش از حادثه مطرح نشده بود. در مقابل، شماری از مقام‌های اسرائیلی از عملکرد مسافران و خدمه تقدیر کردند. اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهوری اسرائیل، این حادثه را «معجزه‌ای بزرگ» و نمونه‌ای از «قهرمانی» توصیف کرد.

شرکت فلای‌دوبای اعلام کرده است که با مقام‌های مربوطه برای بررسی حادثه همکاری می‌کند و اطلاعات بیشتر پس از روشن‌شدن جزئیات منتشر خواهد شد.

در روزهای اخیر خبر سفر پنهانی بنیامین نتانیاهو به ابوظبی در روز یکشنبه ۵ مهر / ۲۷ سپتامبر منتشر شده بود. رسانه‌ها نوشته بودند که در این سفر رئیس موساد هم نتانیاهو را همراهی می‌کرد.