قیمت نفت با افزایش صادرات خاورمیانه و تصمیم گروه ۷ برای آزادسازی ذخایر، کاهش یافت

قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه ۱۳ مهر / ۵ اکتبر کاهش یافت، زیرا افزایش صادرات نفت خام از خاورمیانه و تصمیم کشورهای گروه ۷ برای عرضه بخشی از ذخایر اضطراری، نگرانی‌ها درباره اختلال بیشتر در عرضه نفت را کاهش داد.

بهای نفت برنت تا ساعت ۰۶:۳۴ به وقت گرینویچ با ۷۲ سنت، معادل ۰,۷۱ درصد، کاهش به ۱۰۱,۵۹ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۱,۰۵ دلار، معادل ۱,۲ درصد، کاهش، ۹۰,۰۵ دلار در هر بشکه معامله شد.

این کاهش در حالی رخ می‌دهد که قیمت نفت در هفته گذشته نیز عمدتاً از رشد خود عقب نشست. نفت وست‌تگزاس اینترمدیت در مجموع هفته گذشته ۱,۶ درصد کاهش یافت.

 آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری

کشورهای گروه ۷ روز جمعه توافق کردند در مجموع ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و گازوئیل از ذخایر اضطراری خود آزاد کنند. آن‌ها همچنین متعهد شدند از اعمال محدودیت‌های صادراتی در حوزه انرژی خودداری کنند؛ تصمیمی که پس از فشارهای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا اتخاذ شد.

ورود این حجم نفت به بازار در شرایطی صورت می‌گیرد که صادرات نفت خام خاورمیانه نیز در روزهای اخیر افزایش یافته است.

بر اساس داده‌های شرکت کپلر، صادرات نفت خام منطقه در چهار روز از هفت روز پایانی ماه سپتامبر از سطح پیش از جنگ بالاتر رفت. صادرات در روز ۲ مهر / ۲۴ سپتامبر و همچنین در فاصله ۲۷ تا ۲۹ سپتامبر به حدود ۱۹,۵ تا ۲۲,۵ میلیون بشکه در روز رسید.

میانگین صادرات نفت خام خاورمیانه در فاصله مارس ۲۰۲۵ تا فوریه ۲۰۲۶، یعنی پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، حدود ۱۸ میلیون بشکه در روز بود. میانگین متحرک هفت‌روزه صادرات نیز در ۹ مهر / یکم اکتبر به ۱۸,۵ میلیون بشکه در روز رسید.

این آمار شامل محموله‌هایی است که از طریق تنگه هرمز، دریای سرخ، پایانه‌های صادراتی و انتقال کشتی‌به‌کشتی در خلیج عمان جابه‌جا شده‌اند.

کپلر همچنین اعلام کرده است که مجموع صادرات نفت خام، فرآورده‌های نفتی، مواد شیمیایی و مایعات غیرگازی در هفت روز منتهی به ۸ مهر / ۳۰ سپتامبر به‌طور میانگین ۲۲,۴ میلیون بشکه در روز بوده است.

صادرات محموله‌های گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) از تنگه هرمز نیز در ماه سپتامبر افزایش یافت و به بالاترین سطح ماهانه از فوریه رسید.

تنگه هرمز همچنان پرخطر است

افزایش صادرات به معنای بازگشت کامل امنیت به مسیرهای انتقال انرژی نیست. حملات به نفتکش‌ها در داخل و اطراف تنگه هرمز همچنان ادامه دارد.

شرکت اطلاعات کشتیرانی ماریسکس، شرکت یونانی فعال در زمینه مدیریت ریسک و امنیت دریایی در گزارشی اعلام کرده است که دست‌کم هفت حادثه علیه نفتکش‌ها در این منطقه ثبت شده است.

در یکی از تازه‌ترین حوادث، نفتکش غول‌پیکر کاظمه ۳ (Kazimah III) در ۹ مهر / یکم اکتبر بر اثر اصابت یک پرتابه ناشناس در تنگه هرمز دچار آتش‌سوزی شد. بنا بر گزارش این شرکت، همه خدمه سالم بودند و بعداً از کشتی تخلیه شدند.

داده‌های کپلر نشان می‌دهد این نفتکش که متعلق به شرکت نفتکش کویت است، آخرین بار در ۲۶ شهریور / ۱۷ سپتامبر هنگام تخلیه حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام کویت در بندر رأس مرکز در سواحل عمان مشاهده شده بود.

همچنین سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرده است که از ۱۰ مهر / ۲ اکتبر تاکنون دست‌کم روزی یک حمله در تنگه هرمز یا خلیج عدن گزارش شده است.

شرکت ماریسکس هشدار داده که کشتی‌های تجاری عبوری از تنگه هرمز با تهدیدی «بیشتر و به‌طور فزاینده غیرقابل پیش‌بینی» مواجه‌اند. به‌گفته این شرکت، اطلاعات موجود احتمال می‌دهد برخی از این حملات لزوماً علیه کشتی مشخصی طراحی نشده باشند، بلکه ممکن است موشک‌ها به سوی یک منطقه از پیش تعیین‌شده شلیک شوند و سپس سامانه‌های تسلیحاتی اهداف دارای علائم راداری را در آن محدوده انتخاب کنند.

عربستان، حوثی‌ها و خطر گسترش درگیری

همزمان با تحولات بازار نفت، تنش‌های نظامی در منطقه نیز ادامه دارد. حوثی‌های یمن اعلام کردند در واکنش به ۵۰ حمله هوایی و موشکی نیروهای تحت رهبری عربستان علیه مواضع آن‌ها در یمن طی ۱۲ ساعت، موشک‌های بالستیک و پهپادهایی را به سوی تأسیسات شرکت آرامکو در ریاض و منطقه خریص عربستان شلیک کرده‌اند. عربستان تاکنون این ادعا را تأیید نکرده است.

از سوی دیگر، دولت یمن که مورد حمایت عربستان و از نظر بین‌المللی به‌رسمیت شناخته شده است، روز یکشنبه اعلام کرد عملیات نظامی گسترده‌ای را برای بازپس‌گیری تمام مناطقی که در اختیار حوثی‌های مورد حمایت ایران قرار دارد آغاز خواهد کرد.

در همین حال، شرکت آرامکو عربستان سعودی به شکل غیرمنتظره‌ای قیمت رسمی نفت خام خود برای مشتریان آسیایی در ماه نوامبر را کاهش داده و آن را به پایین‌ترین سطح در شش سال گذشته رسانده است.

به‌گفته تحلیلگران مؤسسه آی‌اِن‌جی (ING)، گروه مالی بزرگ هلندی، قیمت نفت برنت همچنان بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است؛ زیرا تنش‌های ژئوپولیتیکی پابرجاست و حملات به کشتی‌های تجاری در خلیج فارس افزایش یافته است.

ذخایر گروه ۷ فعلاً فشار بازار را کم کرده است

تیم واترر، تحلیلگر ارشد بازار در شرکت خدمات مالی کی‌سی‌اِم ترید (KCM Trade)، معتقد است تصمیم گروه ۷ برای استفاده از ذخایر راهبردی، بخشی از نگرانی فوری درباره کمبود عرضه نفت را رفع کرده است. به‌گفته او، بازار همچنین این دیدگاه را تقویت کرده که حجم صادرات عربستان در حال نزدیک شدن به سطح پیش از جنگ است، هرچند انتقال این محموله‌ها همچنان با هزینه بیشتر و از مسیرهای کم‌بازده‌تر انجام می‌شود.

به این ترتیب، ترکیب افزایش صادرات خاورمیانه و آزادسازی ذخایر گروه ۷ فعلاً توانسته قیمت نفت را پایین بیاورد؛ هرچند خطر آسیب بیشتر به زیرساخت‌های انرژی در سراسر منطقه خلیج فارس همچنان پابرجاست.

ابهام درباره تولید نفت در سال ۲۰۲۷

در همین حال، اوپک‌پلاس، سازمان کشورهای صادرکننده نفت و متحدانش، بررسی‌ای را که قرار بود درباره سهمیه‌های تولید نفت اعضا در سال ۲۰۲۷ تصمیم‌گیری کند به تعویق انداخته است.

به‌گفته دو منبع نزدیک به این موضوع، جنگ ایران باعث اختلال در پروژه‌های افزایش ظرفیت تولید در خاورمیانه شده و همین مسئله برآورد میزان ظرفیت تولید آینده را با ابهام مواجه کرده است.

در اروپا نیز ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، در مصاحبه‌ای با رویترز که روز شنبه منتشر شد، اعلام کرد اوکراین حملات خود به پالایشگاه‌های نفت روسیه را تشدید خواهد کرد.