تهدید ترامپ علیه شرکای تجاری ایران قیمت نفت را افزایش داد

قیمت جهانی نفت پس از تهدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، به اعمال مجازات‌های اقتصادی علیه کشورهایی که به تجارت و همکاری اقتصادی با ایران ادامه دهند، افزایش یافت. نگرانی از تشدید فشار بر صادرات نفت ایران و محدودتر شدن عرضه در بازار جهانی، قیمت نفت را به بالاترین سطوح در حدود یک ماه گذشته رسانده است.

به گزارش رویترز، معاملات نفت خام روز جمعه ۲۱ اوت/ ۳۰ مرداد با افزایش قیمت پایان یافت. نفت برنت، شاخص جهانی، با ۶۱ سنت یا ۰,۶۵ درصد افزایش به ۹۴,۳۹ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۲۳ سنت افزایش، ۸۷,۰۶ دلار معامله شد. برنت در مجموع هفته ۶,۳۹ درصد و نفت آمریکا ۵,۶۶ درصد افزایش قیمت داشتند.

افزایش قیمت‌ها از پنج‌شنبه ۲۰ اوت/ ۲۹ مرداد شدت گرفت؛ زمانی که بازار به تهدید تازه واشنگتن علیه شرکای اقتصادی جمهوری اسلامی واکنش نشان داد. بهای نفت در آن روز بیش از دو درصد افزایش یافت و به بالاترین سطح خود در نزدیک به یک ماه رسید.

ترامپ چهارشنبه ۱۹ اوت هشدار داده بود هر کشوری که از طریق مؤسسات مالی، شرکت‌ها، فرودگاه‌ها یا نهادهای دولتی خود «راه حیاتی» برای ایران فراهم کند، با پیامدهای اقتصادی سنگین از سوی آمریکا روبه‌رو خواهد شد. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز اعلام کرد واشنگتن در نظر دارد آنچه را «سخت‌ترین تحریم‌های تاریخ» علیه ایران خواند اعمال کند و جزئیات اقدامات جدید قرار است دوشنبه اعلام شود.

یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره سیاست تازه واشنگتن، نحوه برخورد با چین است. بر اساس داده‌های شرکت کپلر که رویترز به آنها استناد کرده، چین در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی ایران از مسیر دریایی را خریداری کرده است. با این حال، گسترش فشار اقتصادی آمریکا به چین می‌تواند خطر اقدامات متقابل پکن را نیز به همراه داشته باشد.

افزایش قیمت نفت تنها نتیجه تهدید به تحریم‌های تازه نیست. بازار انرژی از هفته‌ها پیش تحت تأثیر جنگ ایران و آمریکا و اختلال در انتقال نفت از منطقه قرار گرفته است. تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز همچنان پایین‌تر از سطح معمول است؛ داده‌های کپلر نشان می‌دهد سه‌شنبه تنها شش کشتی حامل کالا از تنگه عبور کردند، در حالی که میانگین روزانه ۱۰ روز پیش از آن ۱۱ کشتی بود.

در مقابل، مقام‌های جمهوری اسلامی تهدیدهای تازه آمریکا را رد کرده‌‌اند؛ برخی آنها را بی‌اثر دانسته و بر غیرقانونی بودن آن تاکید کرده‌اند. برای نمونه، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، سیاست واشنگتن را «تروریسم اقتصادی» خوانده و گفته است چنین اقداماتی اقتصاد جهانی و حاکمیت کشورهای دیگر را نیز تهدید می‌کند.

به این ترتیب، بازار نفت اکنون هم‌زمان با دو عامل روبه‌روست: اختلال موجود در انتقال انرژی از خلیج فارس و احتمال گسترش تحریم‌های آمریکا از ایران به کشورها و شرکت‌هایی که همچنان با تهران تجارت می‌کنند. جزئیات تحریم‌های تازه واشنگتن می‌تواند مشخص کند فشار بر عرضه نفت ایران تا چه اندازه افزایش خواهد یافت.