از ابوظبی تا تل‌آویو؛ ردپای دو میلیارد دلار در دیپلماسی محرمانه جرد کوشنر

گزارشی در نشریه آمریکایی «ونیتی فر» به قلم متیو کول، روزنامه‌نگار تحقیقی، مدعی است که جرد کوشنر، داماد و مشاور ارشد دونالد ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری او، به حساب‌های بانکی محرمانه‌ای دسترسی داشته که میلیاردها دلار از سوی رهبران امارات متحده عربی و عربستان سعودی به آن‌ها منتقل شده بود.

«ونیتی فر» (Vanity Fair) نشریه‌ای آمریکایی متعلق به گروه انتشاراتی «کُنده نَست» (Condé Nast) است که از سال ۱۹۸۳ در شکل کنونی منتشر می‌شود. این نشریه در کنار موضوعات فرهنگی، به سیاست، مناسبات قدرت و روزنامه‌نگاری تحقیقی می‌پردازد و از رسانه‌های شناخته‌شده و معتبر آمریکایی محسوب می‌شود. مؤسسه ارزیابی رسانه‌ای «مدیا بایاس/فکت چک» گرایش سیاسی این نشریه را چپ و دقت گزارش‌های آن را «عمدتاً مبتنی بر واقعیت» ارزیابی کرده است.

گزارش ونیتی فر از نظارت اطلاعاتی هلند بر تلفن همراه کوشنر و تلاش برای استفاده از منابع مالی پنهان در پیشبرد سیاست‌های منطقه‌ای آمریکا سخن می‌گوید. وکلای کوشنر ادعاهای اصلی گزارش را رد کرده‌اند.

نویسنده گزارش، متیو کول (Matthew Cole)، روزنامه‌نگار تحقیقی آمریکایی با بیش از دو دهه سابقه در پوشش مسائل امنیت ملی، سازمان‌های اطلاعاتی و عملیات محرمانه است. او سابقه فعالیت در نشریه تحقیقی «اینترسپت» و شبکه‌های خبری «ای‌بی‌سی» و «ان‌بی‌سی» را دارد. گزارش‌های او در «نیویورک تایمز» و نشریات معتبر دیگری منتشر شده‌اند.

کول در این گزارش می‌نویسد در بهار ۲۰۲۰ منبعی مورد اعتماد به او گفته بود دولت هلند تلفن کوشنر را هک کرده و هنگام ورود او به حسابی بانکی در دبی، فعالیتش را دیده است. به گفته آن منبع، صدها میلیون دلار از بانکی در جمهوری آذربایجان به این حساب واریز شده و بخشی از پول نیز به افرادی از جمله یک جنگ‌سالار و مزدور نظامی منتقل شده بود. نویسنده می‌گوید در ابتدا روایت را باور نکرد، اما اطلاعاتی که طی چهار سال گرد آورد، او را به پیگیری بیشتر کشاند.

بر اساس روایت ونیتی فر، ماجرا به اواخر سال ۲۰۱۷ بازمی‌گردد؛ زمانی که سازمان اطلاعات و امنیت دفاعی هلند، موسوم به MIVD، یک هکر مرتبط با سازمان اطلاعات نظامی روسیه (GRU) را شناسایی کرد که قصد سفر به بریتانیا داشت. او پس از مواجهه با خطر بازداشت، همکاری با هلندی‌ها را پذیرفت و امکان دسترسی آنان به سروری متعلق به واحد سایبری روسیه را فراهم کرد. مأموران هلندی در این سرور تصاویری از صفحه‌نمایش آیفون کوشنر یافتند.

به نوشته کول، متخصصان هلندی با بررسی شیوه نفوذ روس‌ها، در اوایل ۲۰۱۸ راهی برای مشاهده صفحه‌نمایش آیفون کوشنر هنگام استفاده از آن پیدا کردند. این دسترسی، برخلاف برخی بدافزارهای پیشرفته، به معنای کنترل کامل دستگاه نبود؛ اما به آنان امکان می‌داد فعالیت‌های روی صفحه را ثبت کنند. آن‌ها از همین طریق متوجه ورود کوشنر به یک حساب بانکی در امارات شدند که صدها میلیون دلار از جمهوری آذربایجان دریافت کرده بود.

دو میلیارد دلار در حساب‌های محرمانه

محور اصلی گزارش، رابطه کوشنر با محمد بن زاید، رهبر امارات، و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، است. کول مدعی است این سه نفر در نخستین ماه‌های دولت ترامپ درباره ایجاد صندوقی غیرعلنی برای تأمین مالی اهداف سیاست خارجی گفت‌وگو کردند. به روایت او، طرح اولیه شامل اختصاص بیش از ۱۰ میلیارد دلار بود، اما بعداً جای خود را به واریز دست‌کم دو میلیارد دلار به حساب‌هایی داد که کوشنر به آن‌ها دسترسی داشت.

یکی از این حساب‌ها که نویسنده آن را «آلفا» می‌نامد، در «بانک اول ابوظبی» قرار داشت. به گفته گزارش، از سال ۲۰۱۷ حدود ۷۵۰ میلیون دلار از سوی سعودی‌ها و اماراتی‌ها به آن واریز شد. حساب متعلق به بنیاد خیریه اماراتی «وطنی الامارات» بود، نه شخص کوشنر؛ با این حال، بنا بر ادعای کول، نام او به‌عنوان صاحب حق امضا ثبت شده بود. کول به نقل از منابعش می‌نویسد این بنیاد پوششی برای برخی فعالیت‌های نظامی و اطلاعاتی محرمانه امارات بوده است.

گزارش مدعی است انتقال پول به حساب آلفا از مسیر بانک‌های جمهوری آذربایجان انجام شد تا منشأ واقعی منابع دشوارتر ردیابی شود. کول این سازوکار را تبدیل مبالغ کلان ریال سعودی یا درهم امارات به دلار از طریق حساب‌های واسطه توصیف می‌کند. با وجود این، در متن منتشرشده صورت‌حساب‌ها یا اسناد بانکی برای بررسی مستقل این تراکنش‌ها ارائه نشده است.

به گفته یکی از منابع ناشناس نویسنده، کوشنر در برابر مشارکت مالی امارات وعده داده بود خواسته‌های محمد بن زاید را نزد ترامپ پیش ببرد. گزارش این رابطه را در چارچوب تلاش برای عادی‌سازی مناسبات اسرائیل و کشورهای عربی و فشار بر فلسطینی‌ها برای پذیرش توافقی مطلوب اسرائیل قرار می‌دهد. محمد بن زاید همچنین خواهان کنار گذاشته شدن توافق هسته‌ای ایران در دوره باراک اوباما بود و محمد بن سلمان به دنبال تثبیت موقعیت خود برای رسیدن به ولیعهدی بود.

انتقال پول از امارات به اسرائیل

«بتا» نام حساب دومی است که در گزارش مطرح می‌شود. کول مدعی است تا بهار ۲۰۱۸ نزدیک به یک میلیارد دلار از امارات، باز هم از مسیر جمهوری آذربایجان، به اسرائیل منتقل شد. به گفته منبعی آگاه، بنیامین نتانیاهو پیشنهاد کرده بود پول در بانک مرکزی اسرائیل قرار گیرد؛ نهادی که حساب‌های شخصی عادی نگهداری نمی‌کند.

گزارش می‌گوید کوشنر برای هماهنگی برداشت احتمالی از این منابع از طریق دیوید فریدمن، سفیر وقت آمریکا در اسرائیل، با نتانیاهو ارتباط می‌گرفت. فردی دیگر نیز گفته بخشی از پول بعداً به حساب‌هایی در قبرس منتقل شد.

فریدمن هرگونه اطلاع یا مشارکت در این ترتیبات را تکذیب کرده است. وکیل کوشنر نیز وجود چنین حساب‌هایی را رد کرده و گفته موکلش هیچ اطلاعی از آن‌ها ندارد.

گزارش به حساب سومی نیز اشاره می‌کند که بنا بر ادعای کول، در چارچوب نزدیک‌شدن پنهانی اسرائیل و امارات ایجاد شد. هدف آن تأمین هزینه دفاع اضطراری اسرائیل از امارات در صورت حمله گسترده نظامی ایران عنوان شده است. نویسنده مجموع این ترتیبات را شکل‌گیری نوعی سیاست خارجی غیرعلنی با مشارکت کوشنر و رهبران منطقه می‌داند.

احتمال نقض قوانین آمریکا

کول تأکید می‌کند کوشنر، با وجود دریافت نکردن حقوق از دولت، مقام رسمی کاخ سفید بود و باید دسترسی مالی احتمالی خود به حساب‌های خارجی را افشا می‌کرد.

یک دادستان سابق مرتبط با تحقیقات رابرت مولر نیز به نویسنده گفته اگر کوشنر در برابر دریافت پول تعهدی به رهبران خارجی داده باشد، ممکن است قوانین مربوط به رشوه و فعالیت به نمایندگی از دولت خارجی نقض شده باشد. این ارزیابی، حکم قضایی یا اثبات وقوع جرم نیست.

وکیل کوشنر می‌گوید او هیچ توافق تأییدنشده‌ای با مقام‌های خارجی نداشته و تمام الزامات قانونی را رعایت کرده است.

گزارش ونیتی فر بر روایت منابع اطلاعاتی و آگاه، عمدتاً ناشناس، تکیه دارد و ادعاهای مالی و امنیتی آن در متن منتشرشده با مدارک قابل بررسی عمومی اثبات نشده‌اند.