انتخابات برزیل؛ رقابت فشرده لولا و بولسونارو در سایه جنگ روانی و نبرد دیجیتال
کاهش فاصله دو نامزد در نظرسنجی‌ها، افزایش شمار رأی‌دهندگان مردد و گسترش اتهام‌زنی در شبکه‌های اجتماعی، انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل را به رقابتی حساس تبدیل کرده است. در حالی که دو اردوگاه برای جلب حمایت جوانان و رأی‌دهندگان غایب از دور نخست تلاش می‌کنند، اختلاف بر سر استفاده از هوش مصنوعی، عملکرد شرکت‌های فن‌آوری و احتمال مناقشه بر سر نتیجه، بر فضای سیاسی این کشور سایه انداخته است.
بخش خبر
زنی در خیابانی در برازیلیا از کنار پلاکاردهای انتخاباتی لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور برزیل و نامزد ریاست‌جمهوری و فلاویو بولسونارو، سناتور راست افراطی و نامزد ریاست‌جمهوری عبور می‌کند ـ ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل فردا یکشنبه ۳ آبان / ۲۵ اکتبر برگزار می‌شود. در این انتخابات، لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور کنونی، با فلاویو بولسونارو، نامزد راست افراطی حزب لیبرال و پسر رئیس‌جمهور پیشین، رقابت می‌کند. در دور نخست، فلاویو بولسونارو با کسب ۴۷٫۰۳ درصد آرای معتبر و بیش از ۵۶٫۱ میلیون رأی در جایگاه نخست قرار گرفت و لولا با ۴۵٫۱۶ درصد آرا، معادل حدود ۵۳٫۹ میلیون رأی، دوم شد. بدین ترتیب، هیچ‌یک از نامزدها نتوانستند بیش از نیمی از آرای معتبر را به‌دست آورند و انتخابات به دور دوم کشیده شد. فاصله کمتر از دو واحد درصدی دو نامزد، از همان ابتدا نشان داد که نتیجه نهایی به جابه‌جایی شمار نسبتاً محدودی از آرا وابسته خواهد بود. اکنون توجه دو کارزار به رأی‌دهندگان مردد و میلیون‌ها نفری معطوف شده است که در مرحله نخست رأی نداده‌اند.
بولسونارو، سناتور ۴۵ ساله و پسر ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهور پیشین راست افراطی، با تأکید بر امنیت عمومی، ارزش‌های محافظه‌کارانه و سیاست‌های اقتصادی بازارمحور وارد رقابت شده است. در مقابل، لولا بر کاهش نابرابری، حمایت‌های اجتماعی و دفاع از حقوق کارگران تأکید دارد. این رقابت فراتر از انتخاب یک رئیس‌جمهور، آزمونی برای جهت‌گیری سیاسی بزرگ‌ترین کشور آمریکای لاتین به‌شمار می‌رود؛ کشوری که نتیجه انتخابات آن می‌تواند بر توازن نیروهای چپ و راست در منطقه نیز تأثیر بگذارد.
جنگ دیجیتال و نقش رأی‌دهندگان مردد
کارزار انتخاباتی لولا پس از عملکرد ضعیف‌تر از انتظار در دور نخست، تلاش کرده است با استفاده گسترده از شبکه‌های اجتماعی عقب‌ماندگی خود را جبران کند. آندره ژانونس، نماینده فدرال و از چهره‌های فعال حزب کارگران، کانال واتس‌اپ «ارتش لولا» را راه‌اندازی کرده که بنا بر گزارش‌ها، شمار دنبال‌کنندگان آن در چند روز از هشت میلیون نفر گذشته است. هدف این شبکه، سازمان‌دهی هواداران، انتشار پیام‌های انتخاباتی و تشویق رأی‌دهندگان به فعالیت در فضای مجازی و خیابان‌هاست.
لولا همچنین با حضور در ویدئوهای کوتاه در کنار فعالان زیر ۳۰ سال، می‌کوشد جوانانی را جذب کند که در دور نخست رأی نداده‌اند. شمار این افراد حدود ۶٫۹ میلیون نفر برآورد شده است. این تلاش اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا مشارکت نکردن بخشی از رأی‌دهندگان در دور نخست، امکان تغییر نتیجه را برای هر دو اردوگاه فراهم می‌کند.
در سوی دیگر، نیکولاس فریرا، نماینده جوان راست‌گرا، با تکیه بر شبکه‌ای با حدود ۲۵ میلیون دنبال‌کننده به بسیج هواداران بولسونارو کمک می‌کند. استفاده از محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی برای تخریب تجمع‌های چپ‌گرایان نیز به یکی از ابزارهای این رقابت تبدیل شده است.
جدال بر سر شبکه‌های اجتماعی به عرصه حقوقی نیز کشیده شده است. اردوگاه لولا شرکت متا، مالک واتس‌اپ و فیس‌بوک، را به جانبداری الگوریتمی متهم کرده و خواستار لغو نامزدی بولسونارو شده است. در مقابل، بولسونارو لولا را به سوءاستفاده از قدرت از طریق انتشار گسترده تبلیغات دولتی در واتس‌اپ متهم می‌کند. پس از فشار دادگاه عالی انتخابات و تهدید به جریمه روزانه حدود ۵۰۰ هزار رئال، معادل نزدیک به ۹۰ هزار یورو، متا از اتخاذ تدابیری برای تضمین رفتار برابر با دو نامزد خبر داده است.
نظرسنجی‌ها؛ برتری شکننده بولسونارو
تازه‌ترین داده‌ها نشان می‌دهند که فاصله اولیه دو نامزد کاهش یافته است. مؤسسه اطلس‌این‌تل در ۱۷ مهر / ۹ اکتبر، سهم بولسونارو از آرای معتبر دور دوم را ۵۲٫۸ درصد و سهم لولا را ۴۷٫۲ درصد برآورد کرده بود. در نظرسنجی منتشرشده در ۲۷ مهر / ۱۹ اکتبر، این فاصله به ۵۱٫۱ درصد در برابر ۴۸٫۹ درصد کاهش یافت.
در نظرسنجی مؤسسه ایپسپه/آبرپل که روز گذشته، جمعه یکم آبان / ۲۳ اکتبر منتشر شد، بولسونارو ۵۰٫۵ درصد و لولا ۴۹٫۵ درصد آرای معتبر را به‌دست آوردند؛ نتیجه‌ای که با توجه به حاشیه خطای ۲٫۶ واحد درصدی، از نظر آماری به‌معنای رقابتی نزدیک به تساوی است. این نظرسنجی تلفنی با مشارکت ۱۵۰۰ رأی‌دهنده و بر پایه مصاحبه‌های انجام‌شده بین ۲۰ تا ۲۲ اکتبر (۲۸ تا ۳۰ مهر) صورت گرفت. بنابراین، برتری عددی بولسونارو را نمی‌توان نشانه پیروزی قطعی او دانست.
مناظره پرتنش و نگرانی از نتیجه
مناظره تلویزیونی دو نامزد در ۲۶ مهر / ۱۸ اکتبر، به‌جای ارائه جزئیات روشن درباره برنامه‌های اقتصادی، بهداشتی و امنیتی آن ها، به صحنه حملات شخصی و اتهام‌زنی درباره فساد تبدیل شد. برخی تحلیلگران معتقدند لحن تهاجمی بولسونارو ممکن است به زیان او تمام شده باشد؛ با این حال، میزان تأثیر مناظره بر تصمیم نهایی رأی‌دهندگان هنوز مشخص نیست.
در همین حال، نگرانی‌ها درباره سلامت روند انتخاباتی و واکنش احتمالی به نتیجه نزدیک افزایش یافته است. دیپلمات‌های خارجی نیز درباره نحوه اعلام و به‌رسمیت‌شناختن نتیجه انتخابات گفت‌وگو کرده‌اند؛ موضوعی که اهمیت حفظ اعتماد عمومی به شمارش آرا را برجسته می‌کند.
فردا، رأی‌دهندگان برزیلی باید میان دو مسیر سیاسی متفاوت انتخاب کنند. در انتخاباتی که نظرسنجی‌ها فاصله‌ای ناچیز میان نامزدها نشان می‌دهند، مشارکت رأی‌دهندگان غایب در دور نخست و توانایی هر کارزار در بسیج پایگاه اجتماعی خود می‌تواند تعیین‌کننده باشد. نتیجه این رقابت نه‌تنها آینده دولت برزیل، بلکه جهت‌گیری سیاسی یکی از مهم‌ترین کشورهای آمریکای لاتین را برای چهار سال آینده رقم خواهد زد.
نظرها
نظری وجود ندارد.