مصر مجوز حمایت نظامی از عربستان سعودی را صادر کرد

پارلمان مصر روز دوشنبه ۴ آبان / ۲۶ اکتبر مجوز حمایت نظامی از عربستان سعودی را صادر کرد. این مجوز به ارتش مصر اجازه می‌دهد در صورت درخواست ریاض، برای دفاع از این کشور وارد عمل شود. با این تصمیم، احتمال مشارکت مستقیم‌تر مصر در درگیری‌های منطقه‌ای افزایش یافته است؛ هرچند هنوز مشخص نیست قاهره دقیقاً چه نوع کمک نظامی‌ای ارائه خواهد کرد.

از اعلام آمادگی تا تصویب پارلمان

عبدالفتاح السیسی روز شنبه ۲۵ مهر / ۱۷ اکتبر اعلام کرده بود که مصر آماده است برای دفاع از عربستان سعودی هر اقدام ضروری را انجام دهد. او در سخنرانی خود در مراسم دانش‌آموختگی آکادمی نظامی مصر گفت که امنیت و ثبات عربستان برای قاهره اهمیت اساسی دارد، اما تأکید کرد که مصر قصد حمله به هیچ کشوری را ندارد. السیسی همچنین خواستار تشکیل جلسه اضطراری پارلمان شد تا در صورت درخواست عربستان، مجوز لازم برای اقدام نظامی صادر شود.

پارلمان در ابتدا قرار بود موضوع را بررسی کند، اما پس از برگزاری نشست‌های غیرعلنی، تصمیم‌گیری را به ۲۷ مهر / ۱۹ اکتبر موکول کرد و سپس تاریخ رأی‌گیری را برای امروز تعیین کرد. برخی نمایندگان خواستار توضیحات بیشتری درباره اهداف، دامنه، مدت و هزینه احتمالی مأموریت نظامی و خطرهای آن برای نیروهای مصری شده بودند. بر اساس قانون اساسی مصر، اعزام نیروهای مسلح به مأموریت رزمی خارج از کشور به تأیید اکثریت دوسوم پارلمان، پس از مشورت با شورای دفاع ملی، نیاز دارد.

قاهره: دفاع از عربستان، نه حمله به یمن

دولت مصر پیش از رأی‌گیری پارلمان نیز تلاش کرده بود حدود مداخله احتمالی خود را روشن کند. السیسی در ۲۹ مهر / ۲۱ اکتبر اعلام کرد که کمک نظامی مصر شامل حمله به خاک یمن نخواهد شد و صرفاً برای دفاع از سرزمین و مرزهای عربستان به کار گرفته می‌شود.

در همین چارچوب، بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، و حسن رشاد، رئیس دستگاه اطلاعاتی این کشور، روز ۲۹ مهر / ۲۱ اکتبر به ریاض سفر کردند و پیامی از السیسی را به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، رساندند. پس از این دیدارها، عبدالعاطی بر ضرورت یافتن راه‌ حل سیاسی برای بحران یمن تأکید کرد و گفت قاهره خواهان بررسی همه فرصت‌های موجود برای حل‌وفصل دیپلماتیک درگیری است.

چرا تصمیم مصر اهمیت دارد؟

عربستان سعودی یکی از مهم‌ترین شرکای سیاسی و اقتصادی مصر است و طی سال‌های گذشته کمک‌های مالی، سپرده‌های بانکی و منابع انرژی قابل‌توجهی در اختیار قاهره قرار داده است.

مبادلات تجاری عربستان سعودی و مصر در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۲۰,۳ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به حدود ۷,۱ میلیارد دلار رسید. بر اساس آمار منتشرشده، صادرات عربستان به مصر حدود ۵,۳ میلیارد دلار و صادرات مصر به عربستان حدود ۱,۸ میلیارد دلار بوده است؛ آماری که نشان می‌دهد تراز تجاری دو کشور به‌طور قابل‌توجهی به سود ریاض است.

دو کشور همچنین در سال ۲۰۱۵ در ائتلاف نظامی به رهبری عربستان علیه حوثی‌ها مشارکت داشتند؛ هرچند نقش مصر عمدتاً دریایی بود و این کشور از اعزام گسترده نیروهای زمینی به جنگ پرهیز می‌کرد.

تصمیم جدید پارلمان می‌تواند دامنه همکاری نظامی مصر و عربستان را گسترش دهد، اما همچنان دو موضوع روشن نیست: نخست، این‌که آیا عربستان رسماً درخواست اعزام یا پشتیبانی نیروهای مصری را خواهد کرد؛ و دوم، این‌که در صورت چنین درخواستی، کمک مصر به چه شکل و در چه مقیاسی خواهد بود.

مصر یکی از بزرگ‌ترین نیروهای مسلح جهان عرب را دارد. این کشور تجهیزات خود را از کشورهای مختلف تأمین می‌کند. نیروی هوایی آن جنگنده های اف‌ـ۱۶ ساخت آمریکا، رافال فرانسوی و میگ-۲۹ ساخت روسیه را به‌کار می‌گیرد.

مصر سالانه حدود ۱,۳ میلیارد دلار کمک نظامی آمریکا دریافت می‌کند که به تأمین مالی خرید تجهیزات نظامی آمریکا کمک می‌کند. واشنگتن امسال «شرایط حقوق بشری» بخشی از این بودجه را پس از آن‌چه «نقش مفید» قاهره از آغاز جنگ ایران خواند، لغو کرد.