اسرائیلی‌ها در انتظار نتایج نهایی انتخابات؛ نتانیاهو تا شکست فاصله زیادی دارد
نتایج اولیه انتخابات اسرائیل از کاهش حمایت از دولت راست‌گرای افراطی بنیامین نتانیاهو حکایت دارد، اما هنوز نشانه‌ای از شکست قطعی او دیده نمی‌شود. مشارکت ۷۷,۷ درصدی، بالاترین میزان در بیش از ۲۵ سال گذشته، و عملکرد تاریخی احزاب عرب، صحنه سیاسی اسرائیل را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ مرحله‌ای که سرنوشت آن به مذاکرات دشوار برای تشکیل ائتلاف و موضع احزاب مخالف درباره همکاری با نمایندگان عرب بستگی دارد.
بخش خبر
مشارکت ۷۷,۷ درصدی در انتخابات پارلمانی اسرائیل، بالاترین میزان در بیش از ۲۵ سال گذشته بود ـ ۵ آیان ۱۴۰۵ / ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
اسرائیلی‌ها روز چهارشنبه ۶ آبان / ۲۸ اکتبر با نگرانی روند مشخص‌شدن نتایج انتخابات را دنبال کردند. بسیاری از رأی‌دهندگان با آرای خود نارضایتی‌شان را از دولت راست‌گرای افراطی بنیامین نتانیاهو نشان دادند. میزان مشارکت در این انتخابات به بالاترین سطح خود در بیش از یک‌چهارم قرن گذشته رسید. با این حال، نظرسنجی‌های پس از رأی‌گیری حاکی از آن بود که برنده روشنی وجود ندارد و ممکن است هفته‌ها مذاکره برای تشکیل دولت جدید به‌طول بینجامد.
احزاب تحت رهبری عرب‌ها ظاهراً به نتیجه‌ای تاریخی دست یافته‌اند، اما هنوز مشخص نیست مخالفان دولت که بنا بر نظرسنجی‌های خروجی احتمالاً در پارلمان آینده اکثریت خواهند داشت، حاضر به تشکیل ائتلاف با این احزاب باشند یا نه. مسائل مربوط به فلسطینی‌ها و فرزندان آن‌ها همچنان در اسرائیل به‌شدت حساسیت‌برانگیز است.
نتانیاهو بامداد چهارشنبه، در حالی که می‌کوشید جایگاه خود را به‌عنوان باسابقه‌ترین نخست‌وزیر اسرائیل حفظ کند، با لحنی قاطع موضع گرفت. او احتمال همکاری با احزاب عرب ــ که رأی‌دهندگانشان حدود ۲۰ درصد جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دهند ــ را خیانت توصیف کرد.
نتانیاهو گفت: «ما باید دولتی قدرتمند، راست‌گرا و ناسیونالیست تشکیل دهیم. نباید اسرائیل را به‌خطر بیندازیم و دولتی تشکیل دهیم که به احزاب عربِ ضدصهیونیست متکی باشد.»
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش و رقیب اصلی نتانیاهو که در مرکز طیف سیاسی قرار دارد، امکان همکاری با احزاب عرب را تحت شرایطی مشخص رد نکرده است. این شرایط شامل به‌رسمیت‌شناختن اسرائیل به‌عنوان یک کشور یهودی و حماس به‌عنوان گروهی افراطی است. با این حال، برخی از احزاب احتمالیِ هم‌پیمان او چنین همکاری‌ای را منتفی دانسته‌اند. هنوز معلوم نیست آیا آن‌ها برای کنارزدن نتانیاهو از قدرت حاضر خواهند شد در موضع خود تجدیدنظر کنند یا نه.
با شمارش بیش از ۸۵ درصد آرا تا بعد از ظهر روز چهارشنبه، ائتلاف راست‌گرایان به‌رهبری بنیامین نتانیاهو ۵۳ کرسی و بلوک مخالفان به‌رهبری گادی آیزنکوت ۴۸ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست، پارلمان اسرائیل، را به‌دست خواهند آورد. هیچ‌یک از دو طرف به اکثریت لازم، یعنی ۶۱ کرسی، برای تشکیل دولت دست نیافته‌اند. احزاب عربی «رعام» و «فهرست مشترک» نیز در مجموع حدود ۱۹ کرسی به‌دست خواهند آورد.
ائتلاف راست‌گرایان به‌رهبری نتانیاهو در مقایسه با انتخابات پیشین در سال ۲۰۲۲، ۱۵ کرسی از دست داده است. با این حال، انتظار می‌رود حزب لیکود به‌رهبری نتانیاهو همچنان بزرگ‌ترین حزب در کنست باشد.
نتایج تاکنونی نشان می‌دهد مخالفان نتانیاهو نتوانسته‌اند از خشم و اندوه ناشی از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس و سه سال جنگ برای کنارزدن قاطع او از قدرت بهره بگیرند.
با این حال، یکی از بازندگان انتخابات ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی و چهره راست افراطی دولت بود. بن‌گویر برای بسیاری از اسرائیلی‌ها نماد افراطی‌ترین جنبه‌های دولت نتانیاهو به‌شمار می‌رفت. او آشکارا زندانیان فلسطینی را به تمسخر می‌گرفت و مدعی شده بود که بسیاری از ساکنان غزه «حتی انسان هم نیستند».
میزان مشارکت واجدان شرایط رأی‌دادن به ۷۷,۷ درصد رسید؛ بالاترین رقم از سال ۱۹۹۹ تاکنون. انتظار می‌رود نتایج نهایی طی روزهای آینده اعلام شود. هنوز صدها هزار رأی غیابی، از جمله آرای نظامیان، دیپلمات‌ها و دیگر افرادی که امکان حضور در حوزه‌های رأی‌گیری را نداشته‌اند، شمارش نشده است.
ایران؛ یکی از محورهای اصلی رقابت انتخاباتی اسرائیل
ایران در روزهای منتهی به انتخابات اسرائیل به یکی از موضوعات مهم رقابت سیاسی تبدیل شد. بنیامین نتانیاهو در آستانه رأی‌گیری با اشاره به همکاری با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، احتمال ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران را مطرح کرد. گزارش‌هایی نیز در رسانه‌های اسرائیلی منتشر شد مبنی بر اینکه نتانیاهو خواهان حمله‌ای تازه به ایران پیش از انتخابات بوده است؛ ادعایی که دفتر نخست‌وزیری اسرائیل آن را رد کرد.
نتانیاهو همچنین هشدار داد که ایران یا نیروهای هم‌پیمان آن ممکن است برای برهم‌زدن انتخابات به اسرائیل حمله کنند و تأکید کرد که ارتش این کشور برای اقدامات دفاعی و تهاجمی آمادگی دارد. با این حال، شواهد مشخصی درباره قریب‌الوقوع‌بودن حمله‌ای از سوی ایران ارائه نشد.
مخالفان نتانیاهو دولت او را متهم کردند که با برجسته‌کردن تهدید ایران، می‌کوشد نگرانی‌های امنیتی را به سود خود در رقابت انتخاباتی به‌کار گیرد. در مقابل، نتانیاهو بر ضرورت حفظ آمادگی نظامی و ادامه همکاری امنیتی با واشنگتن تأکید داشت. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، نیز پیش از انتخابات گفته بود که نتیجه رأی‌گیری تغییری در موضع تهران در قبال اسرائیل ایجاد نخواهد کرد.
عقب‌نشینی نتانیاهو، اما نه شکست قطعی
رأی‌گیری نشان‌دهنده نگرانی بسیاری از اسرائیلی‌ها از ائتلاف نتانیاهو با راست افراطی و همچنین خشم عمومی از معافیت بخش بزرگی از یهودیان فوق‌ارتدوکس از خدمت سربازی بود.
نظرسنجی‌های خروجی شبکه‌های بزرگ تلویزیونی اسرائیل نشان می‌داد که ائتلاف حاکم به‌رهبری نتانیاهو کوچک‌تر شده است، اما لیکود همچنان بزرگ‌ترین حزب خواهد بود و بیشترین بخت را دارد که رئیس‌جمهور اسرائیل، اسحاق هرتزوگ، مأموریت تشکیل دولت را به آن واگذار کند. با این حال، رئیس‌جمهور ملزم نیست این مأموریت را به حزب دارای بیشترین کرسی بسپارد.
بر اساس این نظرسنجی‌ها، هر یک از دو بلوک نتانیاهو و آیزنکوت حدود ۵۱ کرسی و احزاب عرب حدود ۱۸ کرسی به‌دست آورده بودند. چنین نتیجه‌ای می‌تواند هفته‌ها مذاکره سیاسی را پیش از تعیین نخست‌وزیر در پی داشته باشد؛ در غیر این صورت، احتمال برگزاری دور دیگری از انتخابات وجود دارد.
ساده‌ترین راه برای دستیابی به اکثریت پارلمانی، همکاری آیزنکوت با احزاب تحت رهبری عرب‌ها خواهد بود، اما این گزینه ممکن است از نظر سیاسی دشوار باشد. آیزنکوت در سخنرانی بامداد چهارشنبه خود که بر وحدت ملی تمرکز داشت، وعده داد دولت تشکیل دهد و گفت: «دورانی تازه، دوران امید، آغاز خواهد شد.»
احزاب عرب ممکن است نقش تعیین‌کننده داشته باشند
در پی عملکرد قدرتمند احزاب عرب در انتخابات، جامعه اسرائیل اکنون با بحثی داغ روبه‌روست.
یائیر گولان، رهبر حزب دموکرات‌ها، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر دست از ترسیدن برنداریم، آینده‌ای در این‌جا نخواهیم داشت. اگر به نژادپرستی پایان ندهیم نیز همین‌طور. دیگر نباید تقسیم‌بندی نژادپرستانه نتانیاهو میان آرای یهودیان و آرای عرب‌ها را بپذیریم.»
حزب او از مشارکت احزاب عرب در ائتلاف دولتی حمایت می‌کند.
شهروندان عرب اسرائیل عمدتاً از نسل فلسطینی‌هایی هستند که پس از تأسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸ در این کشور باقی ماندند. آن‌ها اغلب با تبعیض روبه‌رو هستند و به‌دلیل همبستگی با آرمان فلسطین، با بدگمانی به آن‌ها نگریسته می‌شود. پس از حمله ۷ اکتبر، این سوءظن تشدید شد؛ هرچند در میان کشته‌شدگان و ربوده‌شدگان آن حمله، شهروندان فلسطینی اسرائیل نیز حضور داشتند.
نتانیاهو پیش‌تر هشدار داده بود که احزاب عرب می‌توانند سرنوشت انتخابات را تعیین کنند و گفته بود آن‌ها با «شمار بی‌سابقه‌ای» پای صندوق‌های رأی خواهند رفت. او همکاری با این احزاب را رد کرده است؛ احزاب عرب نیز اعلام کرده‌اند که حاضر به همکاری با او نیستند.
در مقر حزب فهرست متحد عربی، تنها حزب عربی که تاکنون ــ آن هم برای مدتی کوتاه در سال ۲۰۲۱ ــ به ائتلاف حاکم پیوسته است، فضای شادی حاکم بود.
منصور عباس، رهبر این حزب، گفت: «ما این‌جا هستیم؛ در حاشیه قرار نداریم.»
اگر هیچ‌یک از احزاب نتواند ائتلافی با اکثریت پارلمانی تشکیل دهد، ممکن است انتخابات جدید در اوایل سال آینده برگزار شود. اسرائیل پیش‌تر، از آوریل ۲۰۱۹ تا نوامبر ۲۰۲۲، به‌دلیل بن‌بست سیاسی مشابه، پنج بار انتخابات برگزار کرده بود. هنوز روشن نیست آیا هزاران اسرائیلی ساکن خارج از کشور بار دیگر برای رأی‌دادن به اسرائیل بازخواهند گشت و آیا مشارکت رأی‌دهندگان عرب دوباره افزایش خواهد یافت یا نه.
تشکیل دولت اقلیت نیز امکان‌پذیر است، اما چنین دولتی برای تصویب قوانین باید به همکاری احزابی متکی باشد که در دولت حضور ندارند.
نگاه جامعه اسرائیل به نتانیاهو، روزهای آینده را رقم می‌زند
این انتخابات تا حد زیادی همه‌پرسی‌ای درباره نزدیک به ۱۷ سال حکومت تقریباً پیوسته نتانیاهو تلقی می‌شد. جامعه اسرائیل حتی پیش از مرگبارترین حمله در تاریخ این کشور نیز دچار شکاف بود. جنگ‌های پس از آن، در کنار خشونت شهرک‌نشین‌ها در کرانه باختری اشغالی، خشم جهانی را برانگیخته، روابط اسرائیل با نزدیک‌ترین متحدانش را تحت فشار قرار داده و به افزایش یهودستیزی دامن زده است.
حامیان نتانیاهو معتقدند او در برابر فشارهای بین‌المللی و نخبگان لیبرال داخلی، از امنیت اسرائیل و هویت یهودی آن دفاع می‌کند.
منتقدانش می‌گویند نتانیاهو که با محاکمه فساد دست‌وپنجه نرم می‌کند، برای حفظ منافع سیاسی خود به جنگ غزه و بحران گروگان‌ها دامن زده و آن‌ها را طولانی کرده است. به‌گفته مخالفان، او استقلال دستگاه قضایی اسرائیل را تضعیف می‌کند. آن‌ها همچنین دولت او را متهم می‌کنند که به یهودیان مذهبی فوق‌ارتدوکس اجازه داده است از خدمت اجباری سربازی معاف بمانند.
حامیان آیزنکوت او را رهبری توانمند با سابقه‌ای درخشان در حوزه امنیت می‌دانند. پسر و دو برادرزاده او در غزه کشته شدند و هوادارانش معتقدند او درد و رنجی را که همچنان جامعه اسرائیل را فراگرفته، عمیقاً درک می‌کند.
احزابی که احتمالاً از آیزنکوت حمایت خواهند کرد، وعده داده‌اند جایگاه بین‌المللی اسرائیل را بهبود بخشند، برای به خدمت گرفتن مردان فوق‌ارتدوکس در ارتش اقدام کنند و هم‌زمان استقلال دستگاه قضایی را تقویت کنند.
نظرها
نظری وجود ندارد.